رفتار پرخاشگرانه، مقطع متوسطه، انسجام خانواده، انسجام خانوادگی

 شغل بچه داری ، شریف ترین شغل در عالم ، بزرگ کردن یک بچه است و تحویل دادن یک انسان است به جامعه . این همان بود که خدای تبارک و تعالی در طول تاریخ برای انبیاء فرستاد. در طول تاریخ از آدم تا خاتم ، انبیاء آمدند انسان درست کنند …. “
 از این رو به دلیل احاطه افعال و اقوال مادر بر افعال واقوال کودک لازم است که مادران به مسئولیت خطر خویش که همان شغل انبیاست یعنی تربیت فرزندان ؛ در جهت صحیح و اسلامی بپردازند. این نقش اولیه و سازنده ی مادر در ساختار شخصیت فرزند است که باعث می شود ” از دامن زن، مرد به معراج می رود یا زنان و مردان بزرگ و مؤثر در جامعه و تاریخ به وجود می آیند و لذا زن، مربی جامعه می شود و نقش های اجتماعی اش برجستگی خاصی می یابد. 14-2جامعه شناسی تربیتی خانواده و تئوری ها
خانواده و مسائل مرتبط با آن در مرکز مباحث جامعه شناسی قراردارد. هر جامعه شناس از دیدگاه و زاویه ای خاص به مطالعه ی آن پرداخته و اساساً برخورد جامعه شناسی با پدیده ی خانواده ، به لحاظ بررسی روابط فرد و جامعه و مسأله ی “اجتماعی شدن”(9)و “فرهنگ پذیری” بوده است. اجتماعی شدن به عقیده ی جامعه شناسان ، فرآیند یادگیری برای انسان بودن و انسان شدن است. نظریه های اصلی جامعه شناسی در سطح برای توصیف و تشریح این فرآیند ، ارائه شده اند ، همه از انواع نظریه های یادگیری هستند. بسیاری از مطالعات و فعالیت های کنونی در این مورد ، ریشه های رفتارگرایی دارد و اصولاً تمام نظریه ها بر مکانیزم یادگیری متمرکز یافته است. بعضی دیگر از تحقیقات ، از نظریه ی کنش متقابل سمبلیک پیروی کرده و به جنبه های مختلف ایفای نقش در یادگیری تأکید می نمایند.
سومین دسته از نظریه هایی که در زمینه های اجتماعی شدن ارائه گردیده است ، به مراحل رشد در فرآیند اجتماعی شدن تأکید دارد. در این زمینه ، روان شناس سوئیسی “ژان پیاژه ” و طرفدارانش به توجیه مراحل مختلف رشد پرداخته اند.
نظریه های یادگیری بر پایه ی اصول و قوانین شرطی شدن و تقویت ، استوار است. افراد چیزهایی را یاد می گیرند که برای انجام آن ها پاداش دریافت کرده باشند. هر چند که نظریه ی یادگیری در جریان شرطی شدن و تقویت با فرآیند مهم و تعقل در تعلیم و تربیت سازگاری نداشته و آن را نادیده می گیرند، اما آن چه مسلم است و نتایج تحقیقات نیز تأیید می کند، مؤثر بودن پاداش و تنبیه در تثبیت یک رفتار یا ترک آن است و افراد آدمی نیز تحت تأثیر این دو عامل قرار دارند و ما نیز از دریچه ی تأثیر-و نه بیشتر- به این نظریه نگاه می کنیم.
موضوعی که در ایجاد ارتباط بین نظریه ی یادگیری و اجتماعی شدن اهمیت دارد، مسأله ی پاسخ های یاد گرفته نشده یا فراموشی و خاموشی است. یکی از قواعد مهم فراموشی این است که در یک سلسله از حوادث و رویدادها احتمال فراموشی واقعه نخستین، بسیار کمتر است. لذا باید کوشش کرد که کودکان در شرایط و موقعیت های ویژه، به مناسب ترین و مطلوبترین صورت ممکن با هر پدیده ی تازه ای آشنا شوند . نتایج مطالعات نشان می دهد که اگر فرد به هنگام یادگیری از نظر عاطفی در گیر موقعیت و شرایط شود ، رفتار یاد گرفته شده به دشواری خاموش می شود و از آن جا که در یاد گیری های اولیه ی کودکی ، عواطف همیشه همراه هستند، این یاد گیری های ابتدایی در مقابل تغییرات بعدی بسیار ثابت و مقاوم خواهند بود.
از این جا می توان به فهم علمی سخنان امام (ره) در خصوص اهمیت نقش مادر در خانواده و تربیت فرزندی برد. چراکه اولاً، دامن مادر ، اولین محل پرورش انسان هاست. ثانیاً مادر موجودی عاطفی تر از سایر اعضای خانواده از جمله پدر است . و لذا کودک از نظر عاطفی در اولین برخورد تربیتی خویش ، درگیر موقعیت و رفتارهای فراگیر شده از سوی مادر در یادگیری های اولیه ی کودک به لحاظ همراه بودن با محبت و عاطفه ی مادری، دیرتر و به دشواری خاموش یا فراموش می شود.
یکی دیگر از انواع مهم و اساسی یادگیری، الگوسازی و تقلید است. تقلید یکی از ویژگی های اجتماعی شدن انسان هاست .تقویت نیزمعمولاً در یادگیری تقلیدی نقش مهمی ایفا می کند .”باندورا” و “الترز” نشان دادند که کودکان احتمالاً رفتاری را تقلید می کنند که الگوی مورد مشاهده برای انجام آن رفتار، پاداش دریافت کرده باشد. به طور مثال دیده می شود که مادر ابتدا غذا را می چشد ولب ها را با صدا به هم می زند تا کودک را متقاعد سازد که غذا خوشمزه است و او با خوردن غذا ، به علت خوشمزه بودن آن ، پاداش می گیرد.
گفتار محققین نیز در این خصوص چنین است:
“………بچه وقتی در دامن مادرش هست می بیند مادر اخلاق خوش دارد. اعمال صحیح دارد. گفتار خوش دارد. آن بچه ها از همان جا اعمالش و گفتارش به تقلید از مادر که از همه ی تقلید ها بالاتر است و به تزریق مادر که از همه ی تزریق ها مؤثرتر است، تربیت می شود……”
چنان چه یکی از مطالعات کلاسیک درباره ی نقش تقلید در اجتماعی شدن نشان داده است که واکنش های بدون پرخاشگری والدین، نسبت به رفتار پرخاشگرانه ی کودکان، موجب کاهش رفتار پرخاشگری در آن ها می شود. حال آن که واکنش های پرخاشگرانه و تنبیه والدین، رفتار پرخاشگرانه کودکان را افزایش می دهد. از آن جا که پدر و مادر نیرومندتر از کودکان هستند، پرخاشگری آنان درکوتاه مدت مؤثر می افتد و در حقیقت به کودکان خود نشان می دهند که رفتار پرخاشگرانه در صورتی که نیرومند باشند، مؤثر بوده و می توان از آن استفاده کرد.
همه ی چشم و گوشش به حول و قول شما هست. از شما دروغ نشنوند بعد دروغگو درآید از کار. اگر این (کودک) دید مادر دروغ می گوید، بعد هم دید پدر دروغ می گوید، این دروغگو می شود. اگر دید مادر آدم صحیحی است، پدر آدم صحیحی است، این صحیح بار می آید.
طرفداران کنش متقابل سمبولیک نیز به دلیل تأکید بر رفتار ناشی از نقش، به چگونگی رشد توانایی های کودکان برای ایفای نقش، توجه ویژه ای مبذول می دارند. این دانشمندان تأثیر ایفای برخی از نقش ها را در ریشه کودکان مورد توجه قرار داده. در این زمینه عقاید هماهنگی با نظریه پردازان یادگیری اجتماعی دارند. یعنی مانند آن ها تقلید را به عنوان یک ویژگی مهم اجتماعی شدن کودک، در نظر می گیرند. بنابراین افرادی که به عنوان الگو انتخاب می شوند مسئولیت مهمی را بر عهده خواهند داشت. زیرا اگر پدر ، مادر، دوست یا معلم که الگوهای کودکان هستند ، افرادی ضعیف باشند، کودکانی که نقش آنان را تقلید می کنند نیز پدر، مادر ، دوست یا معلمی ضعیف خواهند شد.
مادر خوب بچه ی خوب تربیت می کند و خدای نخواسته اگر مادر منحرف باشد، بچه از همان دامن مادر منحرف بیرون می آید….”
” تالکوت پارسونز “، جامعه شناس معروف، بر اهمیت همانند سازی یا تطابق در یادگیری و اجتماعی شدن تأکید دارد. در فریضه ی او که بر اساس نظریه ی یادگیری اجتماعی استوار است، گفته شده که کودک با پدر و مادری که پر قدرت تر باشد، همانند سازی می کند. تحقیق درباره ی فرضیه ی” پارسونز” نشان داده است که فرضیه ی وی ، بهترین توصیف را در مورد همانند سازی پسران و دختران در ایالات متحده ی آمریکا ارائه می دهد و می توان از مطالعه ی تجربی وی به مؤثر بودن همانند سازی در یادگیری و اجتماعی شدن پی برد و تحلیل علمی الگو سازی را از دیدگاه جامعه شناسان دریافت. 15-2 فرضیات : 1-به نظر میرسد بین همبستگی والدین با اجتماعی شدن فرزندان رابطه وجود دارد.
2- به نظر میرسد بین تعامل وتصمیم گیری درخانواده با اجتماعی شدن فرزندانرابطه وجود دارد.
3- به نظر میرسد بین ارتباط عاطفی در اجتماعی شدن فرزندان رابطه وجود دارد.
4- به نظر میرسد بین رابطه والدین با فرزندان در اجتماعی شدن فرزندان رابطه وجود دارد. فصل سوم:
روش شناسی 3-1روش تحقیق:
واژه تحقیق از زبان عربی گرفته شده است .در لغت به معنای درست کردن،رسیدن،پژوهش،رسیدگی،مطالعه،حقیقت وواقعیت است.تحقیق از نظر روش شناسی عبارت است از کاربرد روش های علمی در حل یک مسئله یا پاسخ گویی به یک سؤال (دلاور،1385،ص 32)
به عبارت دیگر به آن دسته از روش های آماری که به پژوهشگر در طبقه بندی ،خلاصه کردن،توصیف ،تفسیر و برقراری ارتباط از طریق اطلاعات جمع آوری شده کمک می کند آمار توصیفی گفته می شود (همان منبع،ص 202).
این پژوهش بر اساس روش تحقیق توصیفی از نوع همبستگی دو متغیری می باشد.
تحقیق همبستگی دو متغیری
دراین گونه تحقیقات ،هدف تعیین میزان هماهنگی تغییرات دو متغیر است؛ برای این منظور، بر حسب مقیاسهای اندازه گیری متغیرها، شاخصهایی اختیار می شود. از آنجا که در اکثر تحقیقات همبستگی دو متغیری از مقیاس پیش فرض توزیع نرمال دو متغیری، برای اندازه گیری متغیرها استفاده می شود لذا ضریب همبستگی محاسبه شده در این گونه تحقیقات ضریب همبستگی گشتاوری پیرسون است(سرمد 90:1383).
3-2جامعه آماری:
جامعه آماری به کل افراد گروه،وقایع یا چیزهایی اشاره دارد که محقق می خواهد به تحقیق درباره آنها بپردازد.یک عضو جامعه آماری جزیی از کل جامعه آماری است.چارچوب جامعه آماری فهرستی از همه اعضای جامعه آماری است که از بین آن گروه نمونه انتخاب می شود.اگر اعضای یک سازمان مورد مطالعه قرار گیرند،فهرست حقوق کارکنان آن سازمان می تواند چارچوب جامعه آماری باشد.اگر چه چارچوب آماری ممکن است در بسیاری از موارد در دسترس باشد،اما شاید همیشه به روز نباشد.ممکن است محقق این مسئله را تشخیص دهد و درباره آن نگران نباشد.زیرا تعداد کمی از کمبودها و پیش بردها شاید تفاوت زیادی برای مطالعه به وجود نیاورد.حتی اگر هم محقق نگران آن نباشد و وقت و تلاش لازم را هم صرف کند تا چارچوب جامعه آماری جدید را به دست آورد،باز ضمانتی وجود ندارد که چارچوب جدید فهرست درستی از همه اعضای جامعه آماری به محقق بدهد.(دلاور ،1385،ص 25).
در این تحقیق جامعه آماری،کلیه والدین مدارس مقطع متوسطه شهرستان سرپل ذهاب می باشند
3-3نمونه آماری:
نمونه گروهی از اعضای یک جامعۀ تعریف شده است که اطلاعات مورد نیاز پژوهشی به کمک آن حاصل می شود.و نمونه عبارت است از زیر جامعه ای که از کل جامعه انتخاب می شود و معرف آن است.نمونه بایستی معرف یا نمایندۀ واقعی جامعه باشد.مراد از معرف یا نمایندۀ واقعی بودن این است که بین ویژگیهای نمونه و جامعه ای که نمونه از آن انتخاب شده است.شباهت تقریباً کاملی وجود داشته باشد.بر اساس این شباهت است که برآورد جامعه امکان پذیر می شود.معرف یا نمایندۀ واقعی بودن غالباً از طریق انتخاب نمونه به صورت تصادفی امکان پذیر می شود.نمونه گیری از طریق هر فرد یا هر عنصر جامعه شناسی مساوی جهت انتخاب شدن را دارد انتخاب تصادفی پژوهشگر را مطمئن می کندکه تنها شانس مدرک انتخاب اعضای تشکیل دهنده یک نمونه است نه چیزی دیگر البته می توان از جامعه نمونه های مختلف با حجم های متفاوت انتخاب کرد.دراین پژوهش نمونه اماری100 نفر از والدین مدارس مقطع متوسط ه شهرستان سرپل ذهاب می باشند که از تعداد کل والدین با استفاده از روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شده است.
4-3روش نمونه گیری :
روش نمونه گیری که در این تحقیق انجام گرفته است از نوع طبقه ای بوده است و بصورت تصادفی طبقه ای نمونه گیری انجام گرفته است .
در برخی از موارد پژوهش که در آن جامعه مورد پژوهش شامل چند طبقه می باشد ، در اینگونه موارد اگر از روش نمونه گیری تصادفی استفاده شود امکان دارد نمونه ی بدست آمده از یکی یا دو تا از طبقات جامعه باشد ، به عبارت دیگر نمونه ی انتخاب شده نماینده ی واقعی جامعه مورد نظر نباشد بنابراین برای حل این مشکل از نمونه گیری طبقه ای استفاده می شود . در این روش درصد آزمودنی هایی که به صورت تصادفی از هر گروه انتخاب می شود برابر درصد هان گروه در جامعه مورد نظر است ، چنانچه در چنین شرایطی از روش نمونه گیری طبقه ای استفاه نشود ، هر نوع تجزیه و تحلیلی که برای اطلاعات جمع آوری شده از نمونه به عمل آید نامناسب و موجب نتیجه گیری غلط خواهد شد . روش نمونه گیری طبقه ای در مطالعاتی که محقق قصد مقایسه زیرگروههای مختلفی را دارد مناسب است بطور خلاصه در روش نمونه گیری طبقه ای محقق مطمئن است نمونه انتخاب شده بر اساس ویژگی ها و عواملی که اساس آن طبقه ای است ، نماینده ی واقعی جامعه مورد نظر خواهد بود ( دلاور ، 1385 ، ص 19 ) .
5-3ابزارجمع آوری اطلاعات:
ابزار به وسیله یا وسایلی (پرسشنامه،مشاهده،مصاحبه) اطلاق می شوند که از طریق اجرای آنها، اطلاعات جمع آوری می شود.لازم به تذکر است که ابزار تنها به وسایل وتجهیزات اطلاق نمی شود،بلکه شامل کلیه مواردی است که پژوهش اقتضا می کند.برخی ازپژوهشگران ابزار بکار برده شده را تحت عنوان تدارکات و لوازم پژوهش توصیف می کنند دراین پژوهش از دوپرسشنامه استاندارد شده یکی پرسشنامه انسجام خانواده و دیگری سازگاری اجتماعی بل استفاده شده است.
1)پرسشنامه انسجام خانواده:
این مقیاس بر اساس مبانی نظری انسجام خانواده ،با الهام از مدل ترکیبی اولسون( 1999)وبه وسیله رضویه وسامانی (1379)ساخته شده است. این مقیاس دارای 28 سئوال است که از طریق آن می توان به میزانی انسجام خانوادگی پی برد وهمبستگی بین افراد خانواده را که مهمترین رکن ایجاد کننده انسجام خانوادگی است،تعیین نمود این مقیاسی از طریق فرزندان در خانواده پاسخ داده می شود ودر تمامی موقعیت های مشاوره ای وتحقیقاتی ،از کاربرد وسیعی بر خوردار می باشد.
روش نمره گذاری مقیاس
این مقیاس دارای 28 سوال است واین سوالها نیز به صورت طیف لیکرت ،طراحی شده اند به گزینه (کاملا موافقم) نمره 5 تعلق می گیرد وبه ترتیب تا ( کاملا مخالفم) که نمره 1 را میگیرد،ادامه می یابد. حداکثر نمره قابل اکتساب در این مقیاس 140 وحداقل 28 می باشد،همچنین در این پژوهش ،50 درصد بالای نمرات ( بالاتر از 96) تحت عنوان سطح انسجام بالا، و50 درصد پایین نمرات ( پایین تر از نمره 96 ) تحت عنوان سطح انسجام پایین تعریف شده اند. مطالعه تحقیقاتی رضویه وسامانی(1379) در رابطه با این مقیاس بر اساس 8 عامل( همبستگی با پدر، مادر،مدت تعامل،مکان،تصمیم گیری، ارتباط عاطفی،روابط زناشویی ورابطه والدین با فرزندان ) حاکی از کفاین این مقاس برای ارزیابی همبستگی فرد با والدین بود.
اعتبار وروایی مقیاس
ضریب آلفا برای کل مقیاس 90/0 وپایایی برای کل مقیاس 79/0 گزارش شده است ( سامانی،1381). همچنین ،در بررسی دیگری که به وسیله]]>

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *