خمیازه کشیدن به چه علتی رخ می دهد؟

خمیازه کشیدن از جمله رفتارهاییه که در جمعای رسمی شاید بد و در بعضی موارد غیر با ادب تلقی می شه و بعضی وقتا هم افراد اونو نشونه بی توجهی بقیه نسبت به صحبت هاشون می دونن.

این پدیده در نظر بیشتر مردم با خستگی و خواب آلودگی رابطه داره و به خاطر همین بعضی وقتا پیش میاد که در جمعای دوستانه، افراد واسه نشون دادن خستگی خود از قصد اقدام به خمیازه کشیدن می کنن تا بقیه رو از زیاده گویی منع کننده و انگار پایان حضورشون در جمع رو اعلام کنن.

اما دلیل چیه؟  این رفتار به درستی از خستگی سر میگیره؟ در ادامه این مطلب با سایت ما همراه باشین.

در سال ۱۹۲۳ میلادی، سر فرانسیس والش یکی از عصب شناسا بریتانیایی در زمان بررسی بازخورد مریضایی که یکی از دو طرف بدنشون فلج شده بود به نکته جالبی فهمید. اون به این نتیجه رسید که این افراد در زمان خمیازه کشیدن دوباره کنترل کارکردهای بدن خود در قسمت فلج رو به دشت می کنن.

در واقع به مدت ۶ ثانیه یا بیشتر (که خمیازه کشیدن به طول می رسید) این بیماران دیگه فلج نبودن و همین موضوع والش رو به این نتیجه رساند که خمیازه کشیدن در ناحیه ای از مغز اتفاق می افته که خارج از کنترل آگاهانه فرد قرار داره.

پس توانایی خمیازه کشیدن یه فرد حتی وقتی که نصف بدن ایشون دچار فلج می شه هم به قوت خود باقی می مونه. پس میشه اینطور نتیجه گرفت که این پدیده به طور کامل غیر ارادیه و کنترل اون در دست آدم قرار نداره.

براساس جدیدترین تحقیقات انجام شده در این رابطه دلیل خمیازه کشیدن هیچ ارتباطی با خستگی نداره و عوضش واسه آروم کردن ذهن انجام می شه تا فرد بتونه شفاف تر فکر کنه.

مغز آدم مثل هر کامپیوتر دیگری واسه کار کردن باید دمای مناسبی داشته باشه و وقتی که بیشتر از اندازه داغ می شه، خمیازه کشیدن به اون کمک می کنه تا دماش رو پایین بیاره. وقتی که فرد خمیازه میکشه ضربان قلب زیاد شده و جریان خون بدن سرعت بیشتری پیدا می کنه و با وارد شدن حجم بالایی از هوا به داخل سر خون موجود در این ناحیه از بدن خنک می شه.

قبلا تصور می شد که خمیازه کشیدن یه جور فعالیت تنفسیه که در زمان احساس خستگی با وارد کردن حجم بالایی اکسیژن به داخل بدن کمک می کنه که بیدار بمونیم اما تحقیقات گذشته نشون داده که با خمیازه کشیدن سطح اکسیژن خون افزایش پیدا نمی کنه.

اگه دقت کرده باشین آدم در زمان ورزش کردن که بدنش به سطح بالاتری از اکسیژن نیاز داره خمیازه نمی کشه یا کمتر این کار رو انجام میده و این موضوع با این یافته که پدیده مورد بحث سطح اکسیژن خون رو بالا نمی بره به طور کامل همخوانی داره.

حال سوال اینجاس که اصلا آدم به چه دلیل خمیازه میکشه؟ کم خوابی و خستگی بیشتر از اندازه هر دو از عواملی هستن که دمای مغز رو زیاد می کنن. پس این موضوع که آدم در زمان خواب آلودگی خمیازه میکشه از جهاتی می تونه درست باشه اما دلیل مستقیم این پدیده خواب نیس. در واقع خمیازه کشیدن آدم رو هشیارتر نمی کنه بلکه به مغز کمک می کنه تا در دمای درست بازم به کارکرد خود ادامه بده.

محققان دانشگاه وین در تحقیقی جداگونه به مطالعه عادات خمیازه در بین کودکان آمریکایی و اتریشی پرداختن. در این تحقیق سر داوطلبان در داخل یه پنجره گرمایی قرار داده شد که فضای خارجی اش هم خنک تر بود و مشخص گردید که در اینجور شرایطی خمیازه مسری با تناوب بیشتری اتفاق می افته چراکه افراد تلاش می کنن با وارد کردن هوای خنک بیرون دمای سر خود رو پایین بیارن.

این بدون معناست که ساکنان مناطق گرم و سوزان آریزونا در فصل سرما بیشتر خمیازه میکشن و شهروندان وین با هوای سردش هم در تابستون بیشتر این کار رو انجام میدن.

تحقیق یاد شده با تحقیقات انجام شده قبلی مثل چیزی که در دانشگاه آلبانی انجام شده بود و نشون می داد که اندازه خمیازه مسری در زمان به کار گیری کیسه های آب سرد و گرم تغییر می کنه به طور کامل همخوانی داره.

این محققان به این نتیجه رسیدن سوژهایی که مشغول تماشای فیلم مربوط به خمیازه کشیدن هستن و همزمان یه کیسه آب گرم رو روی سر خود دارن ۴۱ درصد بیشتر از بقیه دچار خمیازه مسری می شن اما از بین داوطلبان شرکت کننده در این طرح، تنها ۹ درصد از آدمایی که کیسه آب سرد روی سر خود داشتن با دیدن فیلم خمیازه کشیدن.

نظریه خمیازه کشیدن واسه کاهش دما با توضیحات ارائه شده در مورد رفتارای «مسری مثبت» همخوانی داره که در واقع یه جور رفتار گروهیه و کمک می کنه که تک تک اعضای یه گروه هشیاری خود رو حفظ کنن و در عین حال از امتیازات کشیدن عضلات بدن و نرمش اونم بهره مند گردند.

اما سطح آسیب پذیری آدم در برابر خمیازه مسری از علاقه فرد به یکرنگی و یکدلی با جمع هم تاثیر قبول می کنه. مظالعات نشون دادن که این پدیده اول در کودکان هم سن و درست در زمونه ای اتفاق می افته که کودک تلاش داره احساسات بقیه رو تشخیص بده (۴ یا ۵ سالگی). هم اینکه روشن شده کودکان گرفتار به اوتیسم (یه جور حالت عصبی که کودک رو از انجام تعاملات اجتماعی منع می کنه) وقتی که به تماشای فیلم خمیازه کشیدن می شینن کمتر از کودکان معمولی این رفتار رو از خود نشون میدن و به خاطر پایین بودن سطح روابط اجتماعی شون علاقه ای به همرنگ شدن با جماعت و در نتیجه خمیازه کشیدن مسری ندارن.

اما این پدیده جوری مسریه که فقط کافیه در کتاب یا مقاله ای در مورد اون بخونیم تا خودمون هم خمیازه بکشیم. شمام شاید در زمان خوندن این مطلب دست کم یه مرتبه خمیازه کشیده اید و مطمئنان این موضوع به خاطر خستگی نبوده.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *