مقاله درمورد دانلود هورمون رشد، دریای خزر، سواحل جنوبی دریای خزر، عوامل محیطی

2-1-1-2 کپور معمولی
نام علمی این ماهی سیپرینوس کارپیو است. بدنی قطور و سری کوتاه دارد. از این ماهی سه نژاد برای پرورش معرفی شده است. کپور فلس دار18 که کاملا از فلس پوشیده شده است. کپور آینه‌ای19 که فلس‌های بزرگ و پراکنده دارد و بالاخره، کپور خطی20 که فلس نداشته و بدن ظاهری خط دار دارد. کپور معمولی که نژاد بانکوکی نیز نامیده می‌شود، از کپورهای چینی است که در سال‌های 1929 و 1957 از سری لانکا و تایلند به هند وارد شد. کپور فلس دار و کپور آینه‌ای در محیط‌های معمولی رشد می‌کنند. ولی کپور خطی به آب سرد حساسیت بیشتری دارد. این ماهی همه چیز خوار است و از لارو حشرات، کرم‌ها، نرم تنان و شاخ و برگ گیاهان غوطه ور در آب و گاهی از زئوپلانکتون ها نیز تغذیه می‌کند. حداکثر طول و وزن این ماهی‌ها به ترتیب 75 سانتی متر و 6 کیلوگرم می‌رسد. از ماهیانی هستند که رشد سریعی دارند و تا حدی جزو ماهیان مقاوم به شمار می‌آیند. در سال اول پرورش وزن آن‌ها به حدود 5/1-1 کیلوگرم می‌رسد، طول این ماهی‌ها در این وزن بین 45-40 سانتی متر است. تمام نژادهای این ماهی در استخرها و حوضچه‌های پرورشی بدون تزریق عصاره هیپوفیز تولید مثل می‌کنند. تخم‌ها در این ماهی، چسبنده بوده و به گیاهان غوطه‌ور در آب می‌چسبند. کپور معمولی به همراه کپور نقره‌ای و علفخوار به عنوان ماهیان تمیزکننده شناخته شده‌اند. زیرا جزو کنترل کننده‌های زیستی و در مقام حفظ تعادل بوم سازگان استخرها به شمار می‌آیند (رفیعی، 1384).
این ماهی در حوضه های دریای خزر، رودخانه تجن و تمام حوضه‌های آبریز ایران پراکنش دارد. دندان حلقی سه ردیفی ( 3.2.1- 1.2.3)، بیشینه طول 150 (میانگین 38) سانتی متر است، بدن این ماهی تاحدی دراز است و طول آن سه برابر ارتفاع است. سطح بدن از فلس‌های درشت پوشیده شده است، سر ماهی بزرگ و پوزه کند است، باله پشتی خیلی طویل و باله مخرجی کوتاه است، در باله پشتی 3 تا 4 خار سخت و 15 (16) تا 21 (22) شعاع نرم و شاخه شاخه دارد، در باله مخرجی نیز سه خار سخت و 5 یا 6 شعاع نرم شاخه شاخه دیده می‌شود. دو زوج سبیلک دارد و زوجی که بر روی آرواره پائین قرار دارد، طویل‌تر است، همه چیز خوار است و از موجودات ریز بستر آب، کرم‌ها، سخت پوستان، نوزاد حشرات و حتی فضولات حیوانی و گیاهی، لاشه حیوانات، تخم ماهیان و نوزادان خود را نیز مصرف می‌کند. در دمای کمتر از 7 درجه سانتی گراد به صورت دسته جمعی به خواب زمستانی فرو می‌رود، در آب شیرین به سر می‌برد و آب‌های گرم، آرام و پوشیده از گیاه را دوست دارد (شکل 2-2) (ستاری و همکاران، 1386). شکل 2-2 کپور معمولی
در سواحل جنوبی دریای خزر، اغلب استخرهای پرورش ماهیان گرمابی، تالاب‌ها، آبگیرهای طبیعی و رودخانه‌های شرق، مرکزی و غرب حوضه پراکنش دارند. بیشترین فراوانی این گونه در جنوب شرقی دریای خزر (خلیج گرگان و تالاب گمیشان) می‌باشد. اگرچه این گونه به صورت بومی و طبیعی در تمام سواحل جنوبی دریای خزر وجود دارد و برای تولید مثل وارد مصب رودخانه‌ها می‌شود، اما در سال‌های اخیر صید بیش از حد و از بین رفتن محل‌های تولیدمثل در زمان تولیدمثل این گونه بسیاری از رودخانه‌های این منطقه یا خشک شده یا آب شیرین ندارند. ضمن اینکه در اثر از بین رفتن پیچ و خم‌های رودخانه مخصوصا در رودخانه قره سو، بسیاری از چمنزارهایی که در فصل بهار غرقاب بوده و محل تولیدمثل این گونه بوده‌اند، از بین رفته، نسل آن کاهش پیدا نموده و اگرچه شیلات ایران اقدام به تکثیر مصنوعی آن نموده اما باید نسبت به احیاء مناطق تولیدمثلی آن اقدام نمود (عبدلی و نادری، 1387).
2-2 زیستگاه
زیستگاه کپور معمولی دارای فرم‌های مختلف است. نمونه‌هایی از آن در دریا و برخی دیگر در قسمت‌های پائینی رودخانه‌ها و تالاب‌ها زندگی می‌کنند. بیشتر مناطق پوشیده از گیاهان آبزی (مخصوصا نی زارها) را ترجیح می‌دهند. تغییرات دمای آب، اکسیژن محلول و گل آلودگی را تا حد زیادی تحمل می‌نمایند. در قسمت‌های پائین رودخانه تجن تعداد زیادی از آن وجود دارد. ماهی سفید در دوره‌ای که در دریا است، تا عمق 30 متری در نواحی که موجودات کف‌زی مخصوصا نرم‌تنان وجود دارند، در زمستان به قسمت‌های ساحلی در نزدیکی مصب رودخانه‌ها ن زدیک می‌شود. در فصل پاییز قسمت‌های عمیق‌تر را ترجیح می‌دهد. تغییرات دمایی و جریان‌های آبی باعث بروز مهاجرت‌هایی برای این گونه می‌شود (عبدلی و نادری، 1387).
2-3 تغذیه
کپور معمولی در تالاب‌ها و استخرهای پرورشی تا حد زیادی از شیرونومیده و در دریای خزر از نرم تنان، سخت‌پوستان، کرم‌ها و مواد پوسیده گیاهی و جانوری تغذیه می‌کنند. در مراحل لاروی تغذیه ماهی سفید از فیتوپلانکتون‌ها، بعد از آن همراه با رشد بدن به ترتیب زئوپلانکتون ها، لارو شیرونومیده21، لارو حشرات آبزی، نرم‌تنان، سخت‌پوستان (گاماروس، خرچنگ پهن) و کرم پرتار است. در دوران بلوغ غذای اصلی ماهی سفید از نرم‌تنان می‌باشد. در زمان مهاجرت به رودخانه تغذیه آن متوقف می‌شود (عبدلی و نادری، 1387).
2-4 سن بلوغ
سن بلوغ از شاخص‌های بسیار مهمی است که می‌توان از آن میزان رشد نسبی ماهیان را پیش‌گویی کرد، اما مقادیر رشد مطلق، تحت تاثیر عوامل محیطی قرار دارند. بنابراین، ماهیان مشخصا در ماه‌های اول سال زندگی تا رسیدن به بلوغ، رشد خیلی سریعی از خود نشان می‌دهند. سپس افزایش مقادیر انرژی، به جای رشد بافت‌های بدنی، باعث رشد غدد جنسی می‌شود. در نتیجه میزان رشد ماهیان بالغ، بسیار کندتر از ماهیان نابالغ است. ماهیا بالغ تا حدودی به دلیل مقدار بافت غدد جنسی به ازا واحد طول، مشخصا سنگین‌تر از ماهیان نابالغ هستند و این امر در بالاتر بودن ضریب چاقی22 (k) انعکاس یافته است (ستاری، 1381).
ماهی کپور معمولی در سن 3 تا 4 سالگی بالغ می‌شود. تولید مثل آن در فصل بهار از اردیبهشت ماه شروع تا اوایل تیرماه ادامه می‌یابد. در حوضه جنوبی دریای خزر در تالاب انزلی دوره مهاجرت از اواخر اردیبهشت تا پایان خرداد است و در رودخانه قره سو و گرگان رود از فروردین تا پایان اردیبهشت می‌باشد. دمای مناسب برای تولیدمثل از 17 تا 23 درجه سانتی گراد می‌باشد. محل تولیدمثل روی گیاهان آبزی غوطه ور در آب است. هماوری مطلق آن 96 هزار تا 8/1 میلیون تخمک است. در ماهی سفید نرها در 2 تا 3 سالگی و ماده‌ها در 3 تا 4 سالگی بالغ می‌شوند. ابتدا از قسمت‌های عمیق‌تر آب به مناطق ساحلی می‌آیند (اواخر بهمن ماه و اوایل اسفندماه) و اوج کوچ این ماهیان در نیمه دوم فروردین و نیمه اول اردیبهشت ماه با دمای آب 12 تا 13 درجه سانتی گراد می‌باشد. بستر مناسب برای تولیدمثل قلوه سنگی است. در سردآبرود و چالوس، این گونه در فاصله 10 تا 15 کیلومتر از مصب رودخانه در عمق 20 سانتی متری تولیدمثل می‌نماید. ماهیان مولد بعد از تولیدمثل به دریا باز می‌گردند و برخی از آن‌ها در تالاب انزلی تا 2 سالگی نیز در آب شیرین می‌مانند. در فصل تولیدمثل روی قسمت‌های مختلف بدن ماهی نر (مخصوصا سرها) برجستگی‌های جنسی دیده می‌شود. فرم مهاجر پاییزه این گونه به تعداد محدود در برخی از رودخانه‌های جنوبی دریای خزر وجود دارد (عبدلی و نادری، 1387).
2-5 رشد و عوامل موثر بر آن
رشد یکی از جنبه‌های بیولوژیکی ماهی است که بیش از سایر مباحث مورد مطالعه قرار گرفته است و شاخص خوبی برای تعیین سلامت افراد یک جمعیت و یا جمعیت‌های مختلف ماهیان به حساب می‌آید. رشد سریع نشان دهنده وفور غذا و وجود سایر شرایط مطلوب است در صورتی که رشد کند احتمالا عکس آن را نشان می‌دهد. رشد، تغییر در اندازه (طول، وزن) در طی زمان و یا به عبارت دیگر، تغییر کالری مصرفی به صورت ذخیره‌ای، به شکل بافت بدنی و بافت تولیدمثلی است. از آن جا که معمولا رشد مثبت است (برای مثال افزایش در طول زمان)، موازنه مثبت انرژی در هنگام سوخت و ساز، ضروری است. سوخت و ساز حاصل آنابولیسم23 (سنتز بافت یا سازندگی در سوخت و ساز) و کاتابولیسم24 (شکستن اتصالات شیمیایی با استفاده از انرژی یا تخریب) است. بنابراین در یک ماهی در حال رشد میزان آنابولیسم بیشتر از کاتابولیسم است. عوامل عمده‌ای که میزان آنابولیک را کنترل می‌کنند، شامل هورمون رشد است که از هیپوفیز ترشح می‌شود و همچنین هورمون‌های استروئیدی که از گنادها (غدد جنسی) ترشح آن‌ها را بر عهده دارند (ستاری، 1381).
2-5-1 تنظیم رشد
عوامل مختلف موثر بر میزان رشد همانند دما، اکسیژن محلول، آمونیاک، شوری، رقابت، قابلیت دستیابی به غذا و سن بلوغ از طریق تغییر میزان ترشحات هورمونی، تاثیر خود را به خوبی اعمال می‌کنند (ستاری، 1381).
2-5-2 هورمون رشد
هورمون رشد ماهی، در سلول‌های بخش قدامی25 غده هیپوفیز تولید می‌شود (دان، 1997 و دین و همکاران، 2008). این هورمون در غده هیپوفیز همه ماهیان، به استثنای ماهیان دهان گرد وجود دارد. دو واریانت مولکولی از هورمون رشد در ماهیان استخوانی وجود دارد. اخیرا نیز مشخص شده است که در کنترل تنظیم اسمزی، حداقل در آزاد ماهیان دخالت دارد. گزارش شده است که هورمون رشد اگزوژن (با منشاء خارجی) باعث افزایش رشد بدن می‌شود. یون‌های سدیم، پتاسیم و فعالیت ATP آز26 در سلول‌های کلراید آبشش‌ها افزایش می‌یابد. غلظت‌های پلاسمایی خون و میزان تصفیه متابولیکی در هنگام ورود ماهی در دریا بالا می‌رود (ستاری، 1381). هورمون رشد پلی پپتیدی متشکل از 192 اسید آمینه است که در ساختمان آن دو پیوند دی سولفیدی وجود دارد. در ماهیان این هورمون پپتیدی 22 کیلو دالتون وزن داشته که در تنظیم فشار اسمزی، تولید مثل، فعالیت‌های ایمنی و ضریب تبدیل غذا و اشتها نقش مهمی را بر عهده دارد (مگ و همکاران، 2004). این هورمون به شکل بارزی با تولید مثل جانوران مثل رشد و سازگاری اسمزی مرتبط است (گومز و همکاران، 1998 و مک کورمیک، 2001). علاوه بر این هورمون رشد می‌تواند به عنوان یک عامل مهم محرک رشد در آبزی پروری نقش ایفا کند (زوهار، 1989 ) و برای رشد توده بدنی و تولیدمثل در ماهیان استخوانی و سازگاری اسمزی در ماهیان یوری هالین ضروری است (سیارا و همکاران، 2006). همچنین در میان مهره‌داران، هورمون رشد برای رشد عادی الزامی است و در تنظیم بسیاری از فرایندهای آنابولیک موثر است (اکسو و همکاران، 2001 ).
گیرنده‌های هورمون رشد در کبد، آبشش، روده و کلیه خلفی ماهی قزل آلا مشاهده شده است. با این وجود، تصور می‌شود که بسیاری از اثرات هورمون رشد، همانند آنچه در مهره‌داران رده‌های بالاتر روی می‌دهد توسط واسطه‌هایی مانند فاکتور شبه انسولین (IGF) و خصوصا IGF-1 اعمال می‌شود. هورمون رشد هم IGF و هم RNA را در کبد، آبشش و کلیه تنظیم می‌کند و نشان داده شده است که به وسیله هورمون رشد، IGF-1 تحمل در برابر شوری را در عرض 48 ساعت افزایش می‌دهد (ستاری، 1381).
2-5-3 کنترل ترشح هورمون رشد
ترشح هورمون رشد در موجودات مختلف تحت تاثیر فاکتورهای زیادی از جمله استرس، تغذیه، خواب، خود هورمون رشد و همچنین مرحله رشد، سن، تغذیه، تحریکات عصبی هیپوکلسیمی، فاکتورهای آزاد کننده هورمون رشد، فاکتورهای بازدارنده هورمون رشد، فاکتورهای رشد از قبیل فاکتور رشد شبه انسولین نوع 1، هورمون تیروئید آدرنال، پانکراس و تعدادی از متابولیت ها واقع می‌شود (ماهنامه جهان دامپروری، 1385). کنترل‌های اولیه رشد توسط دو هورمون هیپوتالاموس (هورمون آزاد کننده هورمون رشد و سوماتواستاتین) و یک هورمون از معده (گرلین) صورت می‌گیرد. هورمون آزادکننده هورمون رشد یک پپتید هیپوتالامیک است که هم سنتز و هم ترشح هورمون رشد را تحریک می‌کند. اما سوماتواستاتین پپتیدی است که آزاد شدن هورمون رشد رادر پاسخ به هورمون آزادکننده هورمون رشد از طریق دیگر فاکتورهای محرک مانند غلظت پایین گلوکز خون ممانعت می‌کند. گرلین با اتصال به گیرنده‌های روی سوماتوتروف ها، همانند هورمون آزاد کننده هورمون رشد ترشح هورمون رشد را تحریک می‌کند. ترشح هورمون رشد همچنین متاثر از فیدبک منفی فاکتور رشد شبه انسولین نوع 1 می‌باشد. سطوح بالای آن در خون منجر به کاهش ترشح هورمون رشد نه فقط از طریق ممانعت مستقیم سوماتوتروف، بلکه از طریق تحرک آزادسازی سوماتواستاتین از هیپوتالاموس می‌شود. جهت ممانعت از ترشح هورمون، اثر فیدبک و احتمالا اثر ممانعت مستقیم (اتوکراین) نسبت به ترشح از سوماتوتروف دارد. ترشح هورمون رشد مانند بیشتر هورمون‌های هیپوفیزی حالت یک جریان دائمی و یکنواخت ندارد بلکه به صورت جریاناتی ضربانی انجام می‌پذیرد (شهبازی، 1378).
2-5-4 اثرات متابولیکی هورمون رشد
هورمون رشد اثرات مهمی روی متابولیسم پروتئین، لیپید و کربوهیدرات دارد. در بعضی موارد، اثرات مستقیم هورمون رشد ثابت شده است، از طرفی دیگر که فاکتورهای رشد شبه انسولین نوع 1 در این بین نقش واسطه‌ای داشته و در بعضی موارد هردوی آن‌ها اثرات مستقیم و غیر مستقیم ایفا می‌کنند.
2-5-4-1 افزایش سرعت پروتئین سازی در بیشتر سلول‌های بدن
گرچه مکانیسم‌های دقیق افزایش ذخیره پروتئین به وسیله هورمون رشد معلوم نیست، ولی یک رشته اثرات متعدد شناخته شده‌اند که همه آن‌ها می‌تواند منجر به ذخیره پروتئین شوند.
هورمون رشد مستقیما انتقال اسیدهای آمینه یا شاید بیشتر اسیدها]]>

عملکرد سازمان، ارزیابی عملکرد، اندازه گیری عملکرد، رگرسیون

نمونه ای از معیارهای مالی معمول ، بازگشت سرمایه ، بازده سهام و درامد عملیاتی است. در شرایطی که اهداف مالی نیازمند تنظیم دایمی هستند، بیشتر سازمان ها با به کار گیری اهداف مالی یکسان برای کلیه واحدهای تجاری خود مرتکب اشتباه می شوند، آنان بر این نکته آگاه نیستند که واحدهای تجاری مختلف درون یک سازمان ممکن است از استراتژی های کاملا متفاوتی پیروی کنند.بنابراین یک هدف مالی ممکن است برای محدوده وسیعی از واحدهای تجاری مناسب نباشد.برای مثال معیارهای مالی برای سازمانی که خدمات یا محصولاتش در یکی از سه مرحله رشد،بلوغ و پیری و افول در چرخه حیات خود قرار گرفته اند متفاوت خواهد بود(فقهی فرهمند،1384)
در اواخر دهه 1980 مقالات متعددی در نشریات مدیریتی اروپا و امریکا در مورد ناکارآمدی روش های ارزیابی عملکرد شرکت ها منتشر می شد.در سال1987 تحقیقی توسط انجمن حسابدارن امریکا نشان داد که 60 درصد از مجموع260 مدیر مالی و 64 مدیر اجرایی شرکت های آمریکایی از سیستم ارزیابی عملکرد شرکت ناراضی بودند.سیستم های سنتی ارزیابی عملکرد ، عمدتا متکی به سنجه های مالی بوده و امور مالی شرکت ها مسئول انجام این ارزیابی بودند. در عصر اقتصادی معیارهای مالی شاخصهای خوبی برای برای سنجش موفقیت شرکت ها بودند چرا که مزیت رقابتی آن عصر عمدتا مبتنی بر کاهش بهای تمام شده ناشی از صرفه جویی در مقیاس و تولید انبوه بود.پیچیده تر شدن مناسبات اقتصادی و مسائل کسب و کار در آستانه قرن 21 اتکای شرکت ها به سنجه های مالی برای ارزیابی عملکرد و نشان دادن نقاط قوت و ضعف آنها ،کم رنگ شد و نارسایی سنجش های مالی صرف ، بیش از پیش نمایان گردید.
با توجه به مطالب فوق روش های سنتی ارزیابی عملکرد که عمدتا بر سنجه های مالی استوار بودند،نه تنها در انعکاس کامل دلایل توفیق یا عدم توفیق شرکت ها کفایت لازم را نداشتند بلکه ارتباطی منطقی و علت و معلولی بین عوامل محرکه توفیق و دست آورد های حاصله نیز برقرار نمیکرد و از این رو در حمایت از برنامه های مدیریت به خصوص برنامه های استراتزیک سازمان ناتوان بودند.
اندازه گیری عملکرد از جمله بهترین راههای به دست آوردن اطلاعات برای تصمیمگیری در سازمان هاست همواره در هر دوره زمانی ،نیاز به انداره گیری عملکرد سازمان در مدیران حس میشده لذا آنها سعی داشتند تا عملکرد سازمان های خود را به واسطه اندازه ها و سنجه های مختلف ارزیابی نمایند. ابعاد سنتی اندازه ها که در تصمیمگیری مدیریتی برای اندازه گیری عملکرد سازمان به کار میروند، ابعاد مالی این اندازه ها هستند که در واقع به گفته کاپلان در سال 1984 اندازه های مالی که به واسطه سیستم های حسابداری سنتی به وجود آمدند یک تصویر ناقص از عملیات و عملکرد سازمان را ارائه میکنند. با توجه به اینکه شاخص های مالی عمدتا جوابگوی ارزیابی عملکرد سازمان نبودند و همچنین قابلیت ارزیابی کل سازمان را نداشتندتعیین مدل مناسب برای سنجش میزان عملکرد سازمان به عنوان یکی از اصول اساسی در سازمان ها جهت رشد و پیش رفت قلمداد می گردد.(ایران زاده،برقی،1388)
به طور خلاصه ارزیابی عملکرد فرایندی است که برای ارزیابی پیش رفت به سوی دست یابی به اهداف تعیین شده ، مشتمل بر اطلاعاتی در مورد کارایی تبدیل محصولات و خدمات ارائه شده و میزان رضایت مندی مشتریان ، دست آورد ها و اثربخشی فعالیت ها در راستای اهداف مشخص آنها می باشد. و مدیریت عملکرد استفاده از اطلاعات اندازه گیری عملکرد برای ایجاد تغییر مثبت در فرهنگ سازمانی ، فرایندها و سیستم ها با کمک به تنظیم اهداف عملکرد ، الویت بندی و تخصیص منابع خواهد بود(ستاری فرد،1383)
اندازه گیری عملکرد از جمله بهترین راه های به دست آوردن اطلاعات برای تصمیم گیری در سازمان هاست.به همین جهت همواره در هر دوره زمانی ، نیاز به اندازه گیری عملکرد ساز مان در مدیران حس می شده است.سازمان های امروزی برای اینکه بتوانند در دنیای رقابتی نوین فعالیت کنند و بقا و سهم بازار خود را حفظ نمایند باید بتوانند در مقابل مسئولیت ها و اختیارات خود پاسخگوی مشتریان بوده و خدمات و کالاهایی با کیفیت هرچه مطلوب تر به آحاد جامعه ارائه نمایند.بنظر می رسد دستیابی به این موارد مهم جز با بازنگری و ایجاد برخی تغییرات اصلاحی در رویه ها و سیستم های موجود ممکن نباشد(2004،Kaplan & Norton).
2-3 پیشینه تحقیق :
کامیسون و لوپز(2014) تحقیق بر روی 144 شرکت صنعتی اسپانیایی و مدل سازی یک سیستم از توابع ساختاری با استفاده از حداقل مربعات جزئی می باشد . نتایج بدست آمده تایید کردند که نوآوری سازمانی از توسعه قابلیتهای نوآوری تکنولوژیکی حمایت می کند و نیز اینکه هم نوآوری سازمانی و هم قابلیت های تکنولوژیکی برای محصولات و فرایندها می توانند منجر به عملکرد عالی شرکت بشوند.
(دامن پور، 2010) تحقیق بروی شرکت های صنعتی انگلیسی و مدل سازی یک سیستم از توابع ساختاری با استفاده از حداقل مربعات جزئی میباشد. نتایج بدست آمده رابطه قابلیت نوآوری محصول با عملکرد شرکت را تایید می کند و اگر هدف نوآوری محصول پاسخ به تقاضای مشتری برای محصولات جدید یا تمایلات مدیران برای در دست گرفتن بازارهای جدید باشد محصول و فرایند نوآوری به عنوان پدیده های مجزا که مقدمه ای متفاوت از شرایط شرکت و بازار را تحت تاثیر قرار می دهد می تواند باعث افزایش عملکرد عالی سازمان بشود . فصل سوم :
(روش اجرای تحقیق) 3-1 مقدمه :
هدف تمام علوم، شناخت و درک دنیای پیرامون ما است. به منظور آگاهی از مسایل و مشکلات دنیای اجتماعی، روشهای علمی، تغییرات قابل ملاحظه ای پیدا کرده اند. این روندها و حرکت ها سبب شده است که برای بررسی رشته های مختلف بشری، از روش علمی استفاده شود. از جمله ویژگیهای مطالعه علمی که هدفش حقیقتیابی است استفاده از یک روش تحقیق مناسب می باشد و انتخاب روش تحقیق مناسب به هدفها، ماهیت وموضوع مورد تحقیق و امکانات اجرایی بستگی دارد و هدف از تحقیق دسترسی دقیق و آسان به پاسخ پرسشهای تحقیق است(خاکی ،1387).در طی فرایند تحقیق با به کارگیری ابزارهای جمع آوری، داده ها به طور عینی و معتبر، مشاهده، بررسی و استخراج میشوند و سپس با استفاده از فنون تجزیه و تحلیل توصیفی و استنباطی بطور کمی و غیر کمی سعی میشود که ادعاها و حدسهای علمی اولیه ( فرضیه ها ) آزمون شده و در نهایت فرضیه ها رد یا پذیرفته شوند و نتیجه گیری نهایی صورت پذیرد.
3-2 روش تحقیق :
تحقیقات در علوم رفتاری با توجّه به دو معیار هدف تحقیق و نحوه ی گردآوری داده ها تقسیم بندی می شوند. در این راستا تحقیق حاضر از لحاظ نوع، تحقیقات کاربردی بوده و از لحاظ روش اجرا، از نوع توصیفی می باشد.از نظر روش شناسی این تحقیق از نوع تحقیقات علّی بوده و نهایتاً از لحاظ روش جمع آوری اطلاعات از نوع میدانی می باشد.
3-3 جامعه و نمونه آماری :
جامعه آماری عبارت است تعدادی از عناصر مطلوب مورد نظر که حداقل دارای یک صفت مشخصه باشند. به عبارت دیگر، جامعه آماری به کل گروه افراد ، وقایع و چیزهای اشاره دارد که محقق میخواهد به تحقیق درباره آن بپردازد ( سکاران ، 1386) جامعه آماری این تحقیق شامل شرکت های تولیدی مواد غذایی استان گیلان میباشد نمونهگیری ساده استفاده شده است که تعداد کل شرکتها بر اساس آمار اتاق بازرگانی استان 144 شرکت بود که12 شرکت در حال حاضر فعالیت نداشته و از 132 شرکت باقی مانده، بین آنان پرسشنامه پخش گردید که 87 شرکت به پرسشنامه پاسخ دادند و به عنوان نمونه در نظر گرفته شدند .
3-4 روش وابزار گردآوری داده ها :
روش جمع آوری داده ها در این تحقیق میدانی می باشد. روش های میدانی به روش هایی اطلاق می شود که محقق برای گردآوری اطلاعات ناگزیر است با مراجعه به افراد یا سازمان ها و غیره و نیز برقراری ارتباط مستقیم با آنها اطلاعات مورد نظر خود را جمع آوری نماید.
یکی از ابزارهای رایج تحقیقات برای جمع آوری داده ها ، پرسشنامه می باشد. پرسشنامه مجموعه از سوال ها است که در آن از پاسخ دهنده خواسته می شود نظر خود را نسبت به آنها ارایه نماید.
پرسشنامه از 5 بخش اساسی تشکیل شده که عبارتند از :
بخش اول: نوآوری سازمانی شامل 9 سوال می باشد .
بخش دوم: قابلیت های نوآوری محصول شامل 5 سوال می باشد .
بخش سوم: قابلیت های نوآوری فرآیند شامل 11 سوال می باشد .
بخش چهارم: عملکرد شرکت شامل 6 سوال می باشد .
3-5 روایی :
یکی از مهم ترین ویژگی های هر تحقیق ، مناسب و متناسب بودن ابزار اندازه گیری آن است . هر نوع ابزار اندازه گیری باید از روایی و پایایی لازم برخوردار باشد تا پژوهشگر بتواند داده های مرتبط و متناسب با تحقیق را جمع آوری نماید و با تجزیه و تحلیل این داده ها ، فرضیه های مورد نظر را بیازماید و به سوال تحقیق پاسخ دهد. همچنین روایی و پایایی مهر تاییدی هستند بر استحکام علمی یک مطالعه پژوهشی که به شرح آنها پرداخته می شود .
منظور از روایی آن است که آیا ابزار اندازه گیری می تواند خصیصه و ویژ گی که ابزار برای آن طراحی شده است را اندازه گیری کند یا خیر؟ مو ضوع روایی از آن جهت اهمیت دارد که اندازه گیری های نامناسب ونا کافی می تواند هر پژوهش علمی را بی ارزش و ناروا سازد.(خاکی ،1387)آزمون های روایی را می توان در سه گروه گسترده دسته بندی نمود: روایی محتوا، روایی وابسته به معیاروروایی سازه.(سکاران، 1386) در این تحقیق از روش روایی محتوی استفاده شده است. روایی محتوی اطمینان می دهد که ابزار مورد نظر به تعداد کافی پرسشهای مناسب برای اندازه گیری مفهوم مورد سنجش رادر بر دارد.یعنی،روایی محتوی نشان می دهد که ابعاد وعناصر یک مفهوم تا چه حد تحت پوشش دقیق قرار گرفته است.(سکاران،1386 ) روال کاربه این گونه بودکه پرسشنامه طراحی شده باتوجه به اینکه ازمنابع خارجی ترجمه شده بودنددر اختیار اساتیدراهنما ومشاور قرار گرفته وپس از تائید، مورد استفاده قرار گرفته است.
3-6 پایایی :
مقصود آن است که اگر ابزار اندازه گیری را در یک فاصله زمانی کوتاه چندین بار وبه گروه واحدی از افراد بدهیم نتایج حاصل نزدیک به هم باشد. برای اندازه گیری پایایی از شاخصی به نام «ضریب پایایی» استفاده می کنیم واندازه آن معمولا” بین صفر تایک تغییر می کند . ضریب پایایی صفرمعرف عدم پایایی وضریب پایایی یک ،معرف پایایی کامل است (خاکی،1387) برای محاسبه ضریب پایایی روشهای مختلفی وجود داردکه از آن جمله می توان به: 1) اجرای دوباره آزمون (روش باز آزمایی)،2)روش موازی(همتا)، 3) روش تنصیف (دو نیمه کردن عبارات پرسشنامه و محاسبه همبستگی نمرات دو دسته ) و4) روش کودر- ریچاردسون اشاره نمود.(مقیمی، 1386). اما آنچه در این تحقیق جهت محاسبه ضریب پایایی استفاده شده است استفاده از ضریب آلفای کرنباخ می باشد.چرا که تقریبا” در همه موارد، آلفای کرنباخ را می توان شاخص کاملا” مناسب برای اعتبار و هماهنگی درونی به کار برد.(سکاران،1386)از همین رو با استفاده از نرم افزار spss19 به محاسبه این مقدار پرداخته شده است. فرمول استفاده شده به شکل زیر می باشد.(نگهبان ومستجابی،1384). که در آن:
تعدادسوالات آزمون
واریانس سوال i ام
واریانس کل آزمون
پرسشنامهها در مقیاس پائین(در حدود بیست وپنج پرسشنامه) ،در سطح جامعه آماری تحقیق جهت تعیین آلفای کرونباخ، پخش شد ، سپس نتایج آن بااستفاده از نرم افزارspss19 تجزیه وتحلیل شد.
مقدار آلفا در هر یک از بخش های پرسشنامه بر اساس جدول زیر نشان داده شده است .
مقدار آلفای کل هم برابر 919/0بوده است .
متغیرها
تعداد سوالات
درصدآلفای کرونباخ
نوآوری سازمانی
9
806/0
قابلیت های نوآوری محصول
5
736/0
قابلیت های نوآوری فرآیند
11
8970
عملکرد شرکت
6
905/0 3-7 روش تجزیه وتحلیل داده های تحقیق :
به منظور تحلیل داده ها و آزمون فرضیه اصلی تحقیق از روش مدل یابی معادلات ساختاری7 استفاده شده است. مدل یابی معادلات ساختاری یک تکنیک چند متغیری و نیرومند از خانواده رگرسیون چند متغیری و به بیان دقیق تر بسط مدل خطی کلّی8 است که به محقق امکان میدهد مجموع هایی ازمعادلات رگرسیون را به گونه همزمان مورد آزمون قرار دهد. مدل یابی معادلات ساختاری یک رویکردآماری جامع برای آزمون فرضیه هایی درباره روابط بین متغیرهای مشاهده شده9و مکنون10 است که به عنوان تحلیل ساختاری کوواریانس، مدل یابی علّی و همچنین لیزرل نامیده شده است، اما اصطلاح غالب مدل یابی معادله ساختاری و یا به طورخلاصه SEM می باشد. این واژه به یک سری مدل های عمومی اشاره می کند که شامل تحلیل عاملی تاییدی11،مدل های ساختاری همزمان کلاسیک12،تحلیل مسیر13، رگرسیون چندگانه14،تحلیل واریانس15و سایر روش های آماری است. پس از معیّن]]>

پایان نامه ارشد درمورد عملکرد سازمان، اعداد و ارقام، کنترل بازار، استان تهران

در سال ???? خورشیدی، فعالیت جدى میهن ما در زمینه بیمه آغاز شد. در این سال بود که قانون و نظامنامه ثبت شرکت‌ها در ایران به تصویب رسید و متعاقب آن بسیارى از شرکت‌هاى بیمه خارجى از جمله اینگسستراخ، آلیانس، ایگل استار، یورکشایر، رویال، ویکتوریا، ناسیونال سویس، فنیکس، اتحادالوطنى و… به تأسیس شعبه یا نمایندگى در ایران پرداختند.
گسترش فعالیت شرکت‌هاى بیمه خارجی، مسئولان کشور را متوجه ضرورت تأسیس یک شرکت بیمه ایرانى کرد و دولت در شانزدهم شهریور ???? شرکت سهامى بیمه ایران را با سرمایه?? میلیون ریال تأسیس نمود. فعالیت رسمى شرکت سهامى بیمه ایران از اواسط آبان ماه همان سال آغاز شد. تأسیس شرکت سهامى بیمه ایران، نقطه عطفى در تاریخ فعالیت بیمه‌اى کشور به‌شمار مى‌رود زیرا از آن پس دولت با در اختیار داشتن تشکیلات اجرائى مناسب، قادر به کنترل بازار و نظارت بر فعالیت مؤسسات بیمه خارجى شد. دو سال پس از تأسیس شرکت سهامى بیمه ایران یعنى در سال ????، “قانون بیمه” در ?? ماده تدوین شد و به تصویب مجلس شوراى ملى رسید. پس از آن نیز مقررات دیگرى در جهت کنترل و نظارت بر فعالیت مؤسسات بیمه از طریق الزام آنها به واگذارى ?? درصد بیمه‌نامه‌هاى صادره به‌صورت اتکائى اجبارى به شرکت سهامى بیمه ایران وضع شد؛ در این رهگذر، الزام به بیمه‌کردن کالاهاى وارداتى و صادراتى و اموال موجود در ایران و ایرانیان مقیم خارج از کشور نزد یکى از مؤسسات بیمه که در ایران به ثبت رسیده‌اند، بر استحکام شرکت‌هاى بیمه افزود.
شرکت سهامى بیمه ایران با حمایت دولت به فعالیت خود ادامه داد و این حمایت منجر به تقویت نقش این شرکت در بازار بیمه کشور و توقف تدریجى فعالیت شعب و نمایندگى‌هاى شرکت‌هاى بیمه خارجى شد. این روند کماکان ادامه یافت تا آنکه در سال ???? بر اساس مصوبه هیأت دلوت کلیه شرکت‌هاى بیمه خارجى موظف شدند براى ادامه فعالیت خود در ایران مبلغ ??? هزار دلار ودیعه نزد بانک ملى ایران توزیع نمایند و پس از آن نیز منافع سالیانه خود را تا زمانى‌که این مبلغ به ??? هزار دلار برسد بر آن بیفزایند. این تصمیم موجب تعطیل ‌شدن کلیه نمایندگى‌ها و شعب شرکت‌هاى بیمه خارجى در ایران به‌استثناءِ دو شرکت بیمه “یورکشایر” و “اینگستراخ” گردید و شرایط را براى گسترش فعالیت شرکت‌هاى بیمه ایران فراهم ساخت.
نخستین شرکت بیمه خصوصى ایران به‌نام “بیمه شرق” در سال ???? خورشیدى تأسیس شد. پس از آن تا سال ???? به‌تدریج هفت کشور بیمه خصوصى دیگر به‌ نام‌هاى آریا، پارس، ملی، آسیا، البرز، امید و ساختمان و کار به‌ ترتیب تأسیس شدند و به‌ فعالیت بیمه‌اى پرداختند. همان‌طور که اشاره شد از سال ???? کلیه شرکت‌هاى بیمه موظف شدند ?? درصد از امور بیمه‌اى خود را به‌صورت اتکائى اجبارى به شرکت بیمه ایران واگذار نمایند. این واگذارى عمدتاً از طریق لیست‌هائى به نام بردرو که حاوى کلیه اطلاعات راجع به بیمه‌نامه‌هاى صادره و خسارت‌هاى پرداخت‌شده این شرکت‌ها بود انجام گرفت. بدیهى است ارائه اطلاعات به شرکت بیمه رقیب هیچ‌گاه نمى‌توانست مورد رضایت و علاقه شرکت‌هاى بیمه واگذرانده باشد. از سوى دیگر، با افزایش تعداد شرکت‌هاى بیمه، ضرورت اعمال نظارت بیشتر دولت بر این صنعت و تدوین اصول و ضوابط استاندارد براى فعالیت‌هاى بیمه‌اى به منظور حفظ حقوق بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان احساس مى‌شد. به همین دلیل در سال ???? بیمه مرکزى ایران به منظور تحقق هدف‌هاى فوق تأسیس شد.
در ماده ? قانون تأسیس بیمه مرکزى ایران و بیمه‌گرى چنین آمده است: به منظور تنظیم و تعمیم و هدایت امر بیمه در ایران و حمایت بیمه‌گذاران و بیمه‌شدگان و صاحبان حقوق آنها، همچنین به منظور اعمال نظارت دولت بر این فعالیت، مؤسسه‌اى به‌نام بیمه مرکزى ایران طبق این قانون به‌صورت شرکت سهامى تأسیس مى‌گردد. این قانون از دو بخش تشکیل شده است. در بخش اول، سازمان، ارکان، تشکیلات، نظارت و نحوه اداره بیمه مرکزى ایران تعیین‌ شده و در بخش دوم ضوابط مربوط به نحوه تأسیس و فعالیت شرکت‌هاى بیمه و ادغام و انحلال و ورشکستگى آنها مشخص شده است. طبق این قانون بیمه مرکزى ایران سازمانى است مستقل که هیچ‌گونه وابستگى تشکیلاتى و ارگانیک با هیچ‌یک از وزارت‌ها و سازمان‌هاى دیگر دولتى ندارد و تنها ارتباط آن با وزارت امور اقتصادى و دارائى این است که وزیر امور اقتصادى و دارائى رئیس مجمع عمومى بیمه مرکزى ایران است. وزیران بازرگانى و کار و امور اجتماعى نیز عضو مجمع عمومى بیمه مرکزى ایران هستند. رئیس ‌کل بیمه مرکزى ایران کلیه اختیارات ناشى از این قانون را دارد و بسته به صلاحدید مى‌تواند به معاونان یا مدیران بیمه مرکزى تفویض اختیار نماید.
براساس تشویق سرمایه‌گذارى‌هاى خارجی، مؤسسات بیمه خارجى نیز براى ورود به بازرا بیمه ایران دست به‌کار شدند اما بیم آن مى‌رفت که اگر کنترل و نظارت دقیقى در بازار بیمه نوپاى ایران اعمال نشود صنعت بیمه در خطر هجوم مؤسسات بیمه خارجى که از هر جهت مجهزتر بودند قرار گیرد. تصویب قانون تأسیس بیمه مرکزى ایران و آغاز بیمه‌گرى با شروع افزایش درآمدهاى ارزى و شروع فعالیت هاى عمرانى همزمان بود. بر اثر این درآمدها بر تعداد شرکت‌ها که با مشارکت مؤسسات بیمه خارجى همراه بود موفقیت بازار ملى را به‌ خطر مى‌انداخت بیمه مرکزى ایران با همین اندیشه تأسیس شد تا نها د نظارتى دولت در امر فعالیت‌هاى بیمه‌اى به منظور حفظ حقوق بیمه‌گذاران باشد. بیمه مرکزى ایران مستقیماً فعالیت بیمه‌اى نمى‌کند در نتیجه رقیبى براى مؤسسات بیمه کشور نیست. طبق قانون تأسیس بیمه مرکزى ایران و بیمه‌گری، نظارت بر کلیه فعالیت‌هاى بیمه‌اى طبق قانون تأسیس مرکزى ایران و بیمه‌گری، نظارت بر کلیه فعالیت‌هاى بیمه‌اى به واحد نظارتى مستقل و صلاحیتدار سپرده شده به طورى‌که بعد از تأسیس بیمه مرکزى ایران این قانون مورد تقلید تعدادى از کشورهاى درحال توسعه قرار گرفت (امینیزارع، 1389). 2-3 پیشینه پژوهش
2-3-1 پژوهشهای انجام شده در داخل کشور
– آصفزاده و پیری، 1383، انتشار، فعالیت کلیدی در مدیریت دانش، این مطالعه مروری منظم (سیستماتیک) با استفاده از منابع کتابخانهای دانشکده مدیریت و اطلاعرسانی پزشکی و کتابخانه مرکزی دانشگاه علوم پزشکی ایران و جستجوی اینترنتی با استفاده از موتورهای جستجوی Googleو Mamma و سایتهای Pubmed, [email protected] در محدوده زمانی 1990-2003 و سایت مرکز ملی انتشار پژوهشهای مربوط به معلولیت انجام گرفت، نتیجه اینکه هر سازمانی که به مزیتهای رقابتی در دنیای امروز میاندیشد، بخصوص سازمانهایی که در زمینه پژوهش فعالیت دارند لازم است برای کاربردی کردن دانش تولید شده، برنامهریزی مناسبی را برای انتشار دانش با در نظر گرفتن ویژگیهای انتشار مؤثر و با مشارکت کاربران تهیه و اجرا نماید.
– مهدیه، 1388، مدیریت دانش و راهبرد رقابتی شرکت؛ نقش نقاط مرجع راهبردی، در این مقاله ارتباط بین راهبرد رقابتی و راهبرد مدیریت دانش با استفاده از مرور مبانی نظری و تئوری نقاط مرجع راهبردی مورد بررسی قرار گرفته است، نتیجه اینکه سازمانهایی که هدفشان کارایی است، بیشتر بر راهبرد کدگذاری دانش متمرکز هستند و سازمانهایی که به دنبال ایجاد تمایز میباشند بر راهبرد سفارشیسازی توجه دارند.
– موغلی، 1385، نقش عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش در کسب مزیت رقابتی، در این پژوهش از دو روش کتابخانهای و پیمایشی استفاده شده است، در این پژوهش به بررسی عوامل حیاتی موفقیت مدیریت دانش؛ نقش آنها در ایجاد مزیت رقابتی برای دو شرکت معروف تلویزیون سازی کشور پرداخته شده است که نتایج نشان میدهد که این دو شرکت در کسب مزیت رقابتی به واسطه استفاده از مدیریت دانش دارای ضعفهای عمدهای هستند که این مسئله میتواند به عدم درک صحیح و روشن از مدیریت دانش و مزایای آن توسط کارکنان و مدیران آنها مربوط باشد.
– رحیمنیا و همکاران، 1390، مدل مفهومی ارزش دانش و استراتژیهای مزیت رقابتی، در این مقاله با اشاره به مدل زنجیره ارزش دانش الهام گرفته از زنجیره ارزش پورتر و همپوشانی مارپیچ دانش با این زنجیره ارزش به ارائه مدل مفهومی شناخت نقش ارزش دانش در تحقق استراتژیهای رقابتی سازمان به منظور خلق زیت رقابتی پرداخته شده است، نتیجه اینکه فعالیتهای زنجیره ارزش دانش در تحقق استراتژیهای رقابتی سازمان از طریق افزایش سرعت نوآوری، کسب اطلاعات، تحقیقات بازار، انعطافپذیری، یادگیری مستمر و … نقش بسزایی دارند.
– دانشفرد و ذاکری، 1388، تاثیر مدیریت دانش بر تقویت توان رقابتی شرکتهای مهندسین مشاور؛ مطالعه موردی مهندسین مشاور شهر تهران، این پوهش در طبقهبندی کلی توصیفی، با توجه به هدف کاربردی، از نظر روش جمعآوری دادهها، میدانی و با توجه به نوع تجزیه و تحلیل همبستگی است.در این پژوهش جامعه آماری شامل شرکتهای مهندسین مشاور حوزه ساختمان است که در سطح استان تهران فعالیت داشته و عضو جامعه مهندسین مشاور یا انجمن صنفی مهندسین مشاور معمار و شهرساز هستند، یافتههای پژوهش نشان میدهد که مدیریت دانش قویترین رابطه را با خرده مقیاس نظام مدیریت منابع انسانی از مزیت رقابتی و ضعیفترین رابطه را با عملکرد سازمانی دارد.
– انصاریرنانی و قاسمینامقی، 1388، ارزیابی اثر مدیریت دانش در خلق استراتژی رقابتی تمایز از مجرای زنجیره ارزش فعالیتهای سازمان، در این پژوهش پس از انجام مطالعات کتابخانهای و اجرای مصاحبههای اکتشافی، مؤلفههای اثرگذار مدیریت دانش بر بخشهای مختلف سازمانی استخراج؛ و از طریق پژوهش زمینهیابی و ابزار پرسشنامه مورد ارزیابی قرار گرفتند، نتایج این پژوهش نشان میدهد که سازمانها در صورت استفاده از سازوکار مدیریت دانش بهصورت نظاممند، قادرند در بخشهای مختلف زنجیره ارزش خود دارای مزیت رقابتی شوند که میتواند در صحنه رقابت مورد استفاده قرار گیرد.
– آقازاده و اسفیدانی، 1387، کاربرد فناوری اطلاعات در مزیت رقابتی پایدار؛ مطالعه موردی شرکتهای تولیدی برتر ایران، دادههای این پژوهش از جامعه شرکتهای تولیدی برتر ایران و از یک نمونه 44تایی با 32 پاسخ قابل تحلیل گردآوری شده و با استفاده از آزمون t مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. در این پژوهش جهت جمعآوری اطلاعات مورد نیاز از پرسشنامه استفاده شده است و برای آزمون مدل پژوهش از طرح نمونهبرداری احتمالی استفاده شده است، نتایج حاکی از آن است که شایستگیهای اطلاعاتی و ارتباطی در شرکتهای برتر تولیدی ایران در سطح نسبتاً بالایی است اما شایستگی عملیاتی در سطح نسبتاً پایینی قرار دارد. بر مبنای چارچوب نظری پژوهش، بالا بودن میزان شایستگیهای اطلاعاتی و ارتباطی به معنی این است که بنگاه از مزیتهای اطلاعاتی و ارتباطی و در برخی موارد از مزیت کامل رقابتی میتواند برخوردار باشد اما عدم برخورداری از شایستگیهای عملیاتی بدین معنی است که بنگاه نمیتو اند از شایستگیها و مزیتهای موجود خود استفاده و بهرهبرداری لازم را بکند.
2-3-2 پژوهشهای انجام شده در خارج از کشور
– کانریدی121، 2010، مدیریت دانش به عنوان یک مزیت رقابتی پایدار در صنعت فولاد، این مطالعه تجربی بر روی امکانات تولیدی فولاد مستقر در جنوب آفریقا و یک کارخانه مستقر در برزیل متمرکز است. این پژوهش دارای دو رویکرد کمی و کیفی میباشد. پژوهشگران برای جمعآوری دادههای مورد نیاز از ابزارهایی مانند نظرسنجی و پرسشنامه استفاده نمودهاند. در رویکرد پژوهش کمی دادهها به شکل اعداد و ارقام میباشند، یافتهها نشان میدهد که تفاوت معناداری در مورد استفاده از دانش به عنوان مزیت رقابتی پایدار بین شرکتهای فولاد برزیل و آفریقای جنوبی وجود دارد بهطوریکه سطح بلوغ مدیریت دانش و یادگیری سازمانی در مؤسسه مونلواد برزیل بیشتر از مؤسسات آفریقای جنوبی است.
– کامیا122 و همکاران، 2010، مدیریت دانش و مزیت رقابتی: اثر متقابل جهتگیری بازار، در این پژوهش جامعه آماری 11153سازمان میباشد که حجم نمونه با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ساده 715 سازمان است. اطلاعات اولیه از طریق پرسشنامه محقق ساخته جمعآوری شده است و برای تجزیه و تحلیل از آمار استنباطی و توصیفی استفاده شده است. یافتهها نشان میدهد که رابطه مثبت بین مدیریت دانش و مزیت رقابتی وجود دارد که رابطه به وسیله تاثیر جهتگیری بازار به شدت افزایش یافته است.
– نگون، 2010، قابلیتهای مدیریت دانش و مزیت رقابتی: مطالعه تجربی شرکتهای ویتنامی، در این پژوهش بررسی تجربی از روابط میان متغییرها با استفاده از پرسشنامه در ویتنام انجام شده است. توصیف نمونه و آزمون نرمال بودن با استفاده از SPSS برای تعداد 362 پاسخ نهایی انجام شده است، نتیجه اینکه فرآیندهای مدیریت دانش به عنوان قابلیتهای پویا، به نوبه خود نقشی کلیدی در کمک به قابلیت رقابت سازمان ایفا میکند.
– اونگ، 2008، مزیت رقابتی پایدار از طریق شایستگی تکنولوژی اطلاعات: دیدگاه مبتنی بر منابع در شرکتهای کوچک و متوسط، دادههای این پژوهش از شرکتهای کوچک و متوسط مالزی و با استفاده از روشهای مختلف، در بازه زمانی می 2007 تا جولای 2007 جمعآوری شده است. برای تجزیه و تحلیل مجموعه دادهها از نرمافزار SPSS استفاده شده است، یافتهها نشان میدهد که فناوری اطلاعات فقط از طریق ادغام با عوامل انسانی در شرکت میتواند منجر به مزیت رقابتی پایدار شود.
-چوانگ123، 2004، دیدگاه مبتنی بر منابع قابلیتهای مدیریت دانش و مزیت رقابتی: یک بررسی تجربی، در این پژوهش مجموعه نظرسنجیها از 177 شرکت مورد تجزیه و تحلیل و آزمایش قرار گرفت، نتایج تاثیر منبع اجتماعی مدیریت دانش را بر مزیت رقابتی مورد تایید قرار میدهد. منبع فنی مدیریت دانش بهطور منفی با مزیت رقابتی مرتبط میشود و قابلیتهای مدیریت دانش بهطور قابل توجهی به مزیت رقابتی مرتبط است.
– ندلا و تویت124، 2001، ایجاد یک برنامه مدیریت دانش برای مزیت رقابتی در یک شرکت، این پژوهش در شرکت اسکوم واقع در آفریقای جنوبی انجام شده است و اطلاعات مورد نیاز از طریق برنامه مصاحبه جمعآوری گشته است. برای تجزی و تحلیل، با توجه به ریشه تئوری، دادهها کدگذاری شده یا بر طبق تعدادی از فرآیندهای کدگذاری تجزیه و تحلیل میشوند، یافتهها نشان میدهد که رهبران مدیریت دانش نقش مهمی را در مدیریت داراییهای فکری سازمان، که دارای بیشترین پتانسیل برای منابع مزیت رقابتی پایدار هستند ایفا میکنند. فصل سوم:
روش شناسی پژوهش
3-1 مقدمه:
روش]]>

پایان نامه ارشد درمورد پردازش اطلاعات، راهبرد مناسب، فروش خدمات، دانش آشکار

صنعت بیمه به طبقهای از صنایع تعلق دارد که در آن، محصولات و فرآیندها به شدت بر پایه اطلاعات استوارند و پیچیدگی اطلاعاتی زیادی میان منابع اطلاعاتی درونی و بیرونی شرکتهای بیمهای وجود دارد. بنابراین، این شرکتها با چالشهای اساسی مدیریت دانش روبرو هستند. این چالشها را میتوان در قالب این موارد بیان کرد:
– فقدان نگاه همه جانبه به مدیریت دانش و تحلیل مناسب رفتار مشتریان
– وجود اصطکاک بالای دانشی و فقدان وجود نخبگان بهخصوص در زمینه محاسبات فنی
-تناقضها و فقدان کیفیت مناسب در دادهها (انبارهای اطلاعاتی).
توسعه سریع محصولات در چند سال گذشته، از جهات گوناگون تاثیر زیادی بر شرکتهای بیمهای گذاشته است، مانند افزایش کاربرد کاغذ با توجه به رشد تقاضای مشتریان و امور اداری. مدیریت کردن دانش به منظور ارتقای کیفیت خدمات و عملکرد برای شرکتهای بیمهای و کسب مزیت رقابتی پایدار، لازمالاجرا است (ونگ76، 2005). 2-2-3 تکنولوژی اطلاعات
در هزاره سوم میلادی اطلاعات به عنوان رکن اصلی تمدن مطرح است، انسان در مسیر تمدن خویش، سه مرحله اصلی را طی کرده است، که هر یک از این مراحل نمایانگر قدرت تمدن در آن دوران است. در دورانی وسعت زمینهای کشاورزی و سپس کارخانهها و صنایع و در حال حاضر نیز اطلاعات و فناوری مربوط به آن، از اساسیترین پایههای تمدن در هزاره سوم محسوب میشود (سبحانی و محمدیگیگلو، 1384). اختراع کامپیوتر در اواسط قرن بیستم، گسترش شبکههای ارتباطی و اهمیت اطلاعات در حیات اجتماعی، منشا تحولات نوینی در زندگی انسان گردیده است. امروزه فناوری اطلاعات مرزها را کنار زده و یک جهان ویژه با امکانات و تواناییهای ویژه خلق کرده است، بهطوریکه یکی از مهمترین موضوعات مطرح همهی سازمانهای دنیا بهکارگیری و استفاده مناسب از این پدیده میباشد (پیرویسیانی، 1389). کاربرد فناوری اطلاعات و ارتباطات در کلیه جنبههای زندگی، اقتصادی و اجتماعی جریان دارد، بهطوری که سازمانهای امروزی به شدت نیازمند فناوری اطلاعات میباشد. بدون مجهز شدن به این فناوری هرگز نخواهند توانست به دانش و مهارتهای جدید دست یابند (سیدکلان و پوراصغر، 1388). همهی سازمانها و شرکتهای اقتصادی و غیراقتصادی به سودمند بودن و ضرورت استفاده از فناوری اطلاعات آگاهی پیدا کردهاند (پیریسیانی، 1389).
2-2-3-1 تعریف تکنولوژی اطلاعات
تعریف تکنولوژی اطلاعات بسیار وسیع و گسترده است. هر کس با نگرش متفاوت، تعریف متفاوتی از تکنولوژی اطلاعات ارائه میکند. بهترین روش برای تعریف چنین موضوع گستردهای، ارائه مفاهیم و ایدههای مرتبط با آن است. واژه فناوری اطلاعات اولین بار از سوی لویت و وایزلر77 در سال 1958 به منظور بیان نقش رایانه در پشتیبانی از تصمیمگیریها و پردازش اطلاعات در سازمان به کار گرفته شد (زرگر، 1383، 16-15). فناوری اطلاعات به فناوریهایی اطلاق میشود که امکانات لازم را برای جمعآوری، انباشت، پردازش و توزیع اطلاعات فراهم میکنند، محور این فناوری، رایانه و ارتباطات راه دور است. رایانهها از اساس، کار پردازش و انباشت اطلاعات را انجام میدهند و ارتباطات راه دور، امکانات پخش و توزیع این اطلاعات را در سطحی بسیار وسیع فراهم میسازند (فرهودی و درودی، 1387). بهطورکلی هرگونه تجهیزات، سیستم یا زیرسیستمهایی از تجهیزات که بهطور خودکار جهت دستیابی، ذخیرهسازی، دستکاری، مدیریت، کنترل، نمایش، تغییر، مبادله یا دریافت دادهها یا اطلاعات به وسیلهی موسسات اجرایی بهکار گرفته میشوند، فناوری اطلاعات میباشد (راس78 و دیگران، 2008).
با توجه به تعاریف مختلف ارائه شده از تکنولوژی اطلاعات، دو دیدگاه کلی در مورد آن وجود دارد. براساس دیدگاه اول تکنولوژی اطلاعات زیرمجموعهای از سیستمهای اطلاعاتی محسوب میشود. براساس این دیدگاه سیستمهای اطلاعاتی شامل سختافزارها، نرمافزارها، پایگاه دادهها و تکنولوژی اطلاعات میباشد در حالی که مطابق دیدگاه دوم، تکنولوژی اطلاعات مترادف و همعرض با سیستمهای اطلاعاتی بوده و حتی ممکن است مفهوم آن از مفهوم سیستمهای اطلاعاتی گستردهتر باشد. براساس دیدگاه دوم تکنولوژی اطلاعات ممکن است شامل سیستمهای اطلاعاتی مختلف، کاربران و مدیران آنها باشد (سرلک و فراتی، 1387، 27).
2-2-3-2 اثرات بکارگیری تکنولوژی اطلاعات در سازمانها
در جهان امروز تکنولوژی اطلاعات امکان سودمندی و کارامدی اطلاعات را ممکن ساخته و به عنوان یکی از مهمترین ابزار جهت مشارکت در بازار جهانی شناخته شده است. لذا تکنولوژی اطلاعات تاثیر زیادی روی نهادهای اجتماعی و اقتصادی جوامع خواهد گذاشت. بهکارگیری تکنولوژی اطلاعات، تحول گستردهای را در امور اداری و سیستمهای اطلاعاتی باعث شده است، بهطوری که امکان انتقال الکترونیکی دادهها، مدارک، اسناد و مکاتبات مختلف از طریق کامپیوتر و خطوط ارتباطات مخابراتی فراهم شده و باعث افزایش توانایی سازمان و در نتیجه آن افزایش تنوع محصولات و بهبود کیفیت و جلب رضایت مشتری شده است. مطالعات و پژوهشها نشان میدهد که بین سرمایهگذاری در تکنولوژی اطلاعات مؤسسات و بهرهوری نیروی انسانی ارتباط دوسویه مثبتی وجود دارد. یکی از نتایج عمده تکنولوژی اطلاعات تمرکززدا یی در عین تمرکزگرایی است. بدین معنی که میتوان کارها را از راه دور انجام داد بدون آنکه لازم باشد تا در محل حضور فیزیکی و مستمر داشته باشیم که این ویژگی بر کوتاه شدن فواصل زمانی و مکانی به عنوان یک ابر شاهراه تاکید دارد (مبارکی و آقازاده، 1383).
بهطورکلی میتوان مزایای استفاده از سیستمها و فناوریهای اطلاعاتی در سازمان را به شرح زیر بیان کرد:
– تسهیل یادگیری سازمان و تبدیل سازمان سنننتی به سازمان یادگیرنده
– به روز کردن اطلاعات و دانش سازمانی و ایجاد توانایی تحلیل اطلاعات
– ذخیره سازی حجم بالایی از اطلاعات در سازمان
– تسهیل برقراری ارتباطات سریع، صحیح و ارزان درون سازمانی و بین سازمانی
– رواج کار از راه دور نظیر انجام کارها در منزل
– افزایش بازارهای مجازی جهت خرید و فروش کالاها نظیر خرید و فروش کالاها در شبکه اینترنت
– کارآفرینی در زمینههای مختلف سختافزار، نرمافزار، شبکه، امنیت شبکه، مخابرات، کارتهای هوشمند،
شرکتهای مشاوره و …
– سرعت بخشیدن به انجام کارها به دلیل استفاده از سیستمهای پیپرلس79
– کارا شدن ساختارها به دلیل کوتاهتر شده سطوح ساختاری و امکان استفاده از ساختارهای مجازی
– کمک به مدیران در انجام هر چه بهتر وظایف متداول نظیر برنامهریزی، سازماندهی، رهبری، کنترل و …
– بهبود رابطه سازمان با مشتری و ایجاد مزیت رقابتی برای سازمان میشود.
2-2-3-3 تکنولوژی اطلاعات در صنعت بیمه
یکی از اساسیترین کاربردهای فنآوری اطلاعات، استفاده از آن در بخش خدمات است. صنایع خدماتی نظیر بیمه، بانکداری، بازاریابی، تجارت، آموزش، گردشگری و … از فناوری اطلاعات نفع زیادی بردهاند. اگرچه صنعت بیمه دیرتر و کندتر از سایر بخشها به استفاده از فناوری اطلاعات در ارائه خدمات روی آورده است، اما آینده نوید بخش تحول عظیمی در این صنعت است. بیمه الکترونیکی حاصل تحول در فناوری اطلاعات و ارتباطات است. استفاده از فناوری اطلاعات در صنعت بیمه باعث افزایش ظرفیت تولید، تخصصی شدن فعالیتها و بهبود سرعت و کیفیت خدمات خواهد شد. بیمه الکترونیکی در یک نگاه کلی به فراهم ساختن امکان دسترسی مشتریان به خدمات بیمهای با استفاده از واسطههای ایمن و بدون حظور فیزیکی اطلاق میشود (کاظمی و همکاران، 1387). بنابر تعریفی دیگر، بیمه الکترونیکی عبارت است از بهکارگیری فناوری اطلاعات و طراحی مجدد فرآیندهای کاری به منظور ارئه خدمات بیمهای بهصورت بهینه و همچنین تسهیل تعامل مردم با صنعت بیمه. بیمه الکترونیکی در دو حوزه قابل تفکیک است: حوزه اول شامل ارائه خدمات الکترونیکی به نحوی است که موانع موجود در روشهای سنتی را حذف و آنها را با دسترسی سهل و آسان جایگزین نماید و حوزه دوم شامل سادهسازی و بهبود در انجام فرآیندهای کاری و عملیات بیمهای به نحوی است که نیازها و انتظارات عملیاتی از صنعت بیمه کاهش یابد. اینترنت به شرکتهای بیمهای که به تازگی وارد بازار بیمه شدهاند، امکان میدهد تا از فرآیند پرهزینه و طولانی راهاندازی شبکههای سنتی فروش پرهیز کنند. البته لازم به ذکر است که فروش خدمات بیمهای از طریق اینترنت برای محصولات بیمهای پیچیده و با ارزش معاملاتی بالا که
مشتری به صرف هزینه مشاوره و اطلاعات گسترده دارد، چندان مناسب نیست (کلاوبر80، 2002).
بیمه الکترونیکی به معنای عام به عنوان کاربرد اینترنت و فناوری اطلاعات در تولید و توزیع خدمات بیمهای اطلاق میشود و در معنای خاص، بیمه الکترونیکی را میتوان به عنوان تامین یک پوشش بیمهای از طریق بیمهنامهای دانشت که به صورت آنلاین درخواست، پیشنهاد، مذاکره و قرارداد آن منعقد میشود. در تعریف به مفهوم عام حدود یک درصد از 5/2 تریلیون دلار حق بیمه جهانی از طریق بیمه الکترونیکی انجام میگیرد ولی اگر مفهوم خاص را در نظر بگیریم این رقم کمتر خواهد بود.
در صنعت بیمه، تا قبل از وجود اینترنت، نمایندگیها و دلالان، ارتباط دهنده بیمهگذار با بیمهگر بودند. از آنجا که برای ایجاد چنین شبکه توزیعی باید هزینه بسیار زیادی صرف کرد، بیمهگران فعال نسبت به رقبای تازه وارد دارای مزیت بودند. در حالی که اینترنت به شرکتهای جدید این امکان را میدهد که بتوانند با هزینه اندکی به بازارهای بیمه دست پیدا کنند. علاوه بر این، شفافیت بازار نیز افزایش مییابد، به این ترتیب که اطلاعات راجع به نوع خدمات و قیمت آنها از طریق اینترنت به راحتی در دسترس است. کاهش موانع ورود به بازار و افزایش شفافیت بازار، باعث افزایش رقابت و پایین آمدن قیمتها میشود. خصوصیت اصلی در اینجا این است که فناوری به صورت یکنواخت توزیع میشود و وجود یک واسط اطلاعاتی دیگر یک ضرورت اجتنابناپذیر نیست، بلکه حالت اولویت و انتخاب پیدا میکند. از دیگر مزایای این فناوری میتوان به موارد زیر اشاره نمود:
* کاهش هزینههای مدیریتی و واسطهها و پرداخت حق بیمه واقعی
* افزایش سرعت ارائه خدمات به مشتریان و امکان دسترسی 24 ساعته در تمام روزهای سال
* ارتقای سطح تولید بیمهنامه
* مجاری فروش جدید
* پسانداز غیرمستقیم
* کاهش زمان ورود به بازار
* امکان ارئه نرخهای جدید و ایجاد تنوع در محصولات بیمهای (کاظمی و همکاران، 1387). 2-2-3-4 رابطه تکنولوژی اطلاعات و مدیریت دانش
مدیریت دانش مبتنی بر پردازش اطلاعات و یا افزایش سطح یادگیری سازمانی میباشد و رابطه تنگاتنگی با تکنولوژی اطلاعات دارد و حتی در صورت عدم وجود یک تعریف مشخص و جامعی از مدیریت دانش، بسیاری آن را مترا دف با تکنولوژی اطلاعات خواهند پنداشت (شائمیبرزکی، 1384). لذا یکی از عوامل مؤثر بر اجرای مدیریت دانش تکنولوژی اطلاعات است. برای پیادهسازی مدیریت دانش ابزارها و تکنیکهای مختلفی وجود دارد که توسط تکنولوژی اطلاعات پشتیبانی میشود (شریفزاده و بودلایی، 1387، 139). به طوری که فناوری مناسب در هر مرحله از چرخه مدیریت دانش به درستی بهکار گرفته شود، میتواند به طور چشمگیری کارایی و اثربخشی فرآیند مدیریت دانش را بهبود بخشد (پیرویسیانی، 1389). و زمانی به دست آوردن دانش و اطلاعات برای یک سازمان مفید واقع میشود که این اطلاعات بهصورت کاربردی مانند بازاریابی، مدیریت ارتباط با مشتری و تجارت الکترونیک باشند. کاربرد فناوری اطلاعات در پشتیبانی از مدیریت دانش آشکارا بر نتایج مساعدت و تشریک مساعی سازمان مؤثر است و نقش مهمی در تعیین موفقیت یا شکست سیستم مدیریت دانش ایفا میکند. فقط از طریق پیشرفت در فناوری اطلاعات میتوان روند پیشرفت مدیریت دانش را تسریع نمود. بنابراین رشد و پیشرفت مدیریت دانش وابستگی زیادی به فناوری ارتباطی و اطلاعاتی دارد (تسنگ81، 2008). لذا بهترین راه کاربرد فناوری اطلاعات برای مدیریت دانش ترکیب دو عامل، یکی آگاهی از محدودیتهای فناوری اطلاعات و دیگری طراحی فناوری اطلاعات در راستای مدیریت دانش میباشد (بارگوف و پارسچی82، 1997).
تکنولوژی اطلاعات در فرآیندهای مختلف مدیریت دانش دخالت میکند (رئال83 و همکاران، 2006)، به طوری که قادر است دانش سازمان یافته را اداره نماید، ذخیره سازد و انتقال دهد (تسنگ، 2008) و یکپارچگی دانش پراکنده را آسان کند و به انجام بیشترین اعمال در کوتاهترین زمان بیانجامد (متاکسیوتیس84 و همکاران، 2005). در کل میتوان گفت که در فرآیند مدیریت دانش جذب، ایجاد، آرایش، ذخیرهسازی، انتقال و انتشار دانش همگی وابسته به مساعدت فناوری اطلاعات هستند (تسنگ، 2008). با وجود تمام این مزیت نمیتوان گفت که فناوری اطلاعات قلب مدیریت دانش بوده بلکه نقش پشتیبانی را در مدیریت دانش ایفا مینماید. فناوری اطلاعات فقط میتواند به افراد در پیدا کردن اطلاعات کمک نماید اما این خود انسان است که باید متناسب و مرتبط با نیاز، اطلاعات را تجزیه و تحلیل و درک کرده و آن را در متنی جای دهند (رضوان قهفرخی و همکاران، 1384). راهبرد مناسب فناوری و نیروی انسانی خواهد توانست راهبرد مدیریت دانش را به طور مؤثر اجرا نماید (پیری و آصفزاده، 1385). زیرا تنها انسان است که میتواند نقش محوری در ایجاد دانش داشته باشد. کامپیوترها فقط ابزارند و قابلیتهای پردازش اطلاعات بسیار عظیم را دارند (ساعدی و یزدانی، 1388). فناوری اطلاعات در صورتی میتواند به عنوان یک کاتالیزور و عامل تسریعبخش سطح تحقق موفقیت استراتژیهای مدیریت دانش را بهبود بخشد و نقش مؤثر و مثبت داشته باشد که ظرفیتهای ساختاری مدیریت دانش در سازمان وجود داشته باشد (خلیفه و لیو85، 2003).
به هر حال با توجه به نقش مهم تکنولولوژی اطلاعات در مدیریت دانش، میتوان آن را یکی از شاخصهای اصلی مدیریت دانش محسوب کرد. تکنولوژی اطلاعات میتواند ظرفیت ساختاری مدیریت دانش را از طریق حمایت و پشتیبانی فعالیتهای دانشی مانند خلق، توزیع و کاربرد دانش ایجاد نماید و توسعه دهد (گلد و همکاران، 2001). آنچه مسلم است، تکنولوژی اطلاعات به تنهایی نمیتواند خود یک عامل تنها برای مدیریت دانش باشد. نقش تکنولوژی اطلاعات در صورتی میتواند موثر و مثبت باشد که ظرفیتهای ساختاری مدیریت دانش در سازمان وجود داشته باشد و تکنولوژی اطلاعات به عنوان]]>

پایان نامه ارشد درمورد بهبود عملکرد، عملکرد سازمان، آموزش کارکنان، عصر اطلاعات

کرایدن و گلدینگ49 (2006) با بررسی تاثیر مدیریت دانش در نظام بانکی فوائد زیر را برای مدیریت دانش برمیشمارد:
1- تاکید بر نقش نظام مدیریت دانش در بهبود عملکرد سازمان
2- کمک به تصمیمگیری بهتر
3- بهبود و ارتقای سطح روابط مشتریان و مدیران
4- خلق ارزشهای جدید از طریق ایجاد خدمات نوین
5- ایجاد و خلق فرصتهای جدید کسب و کار.
پشتیبانی و ارتقای عملکرد فعالیتهای مدیریت دانش، بهبود بهرهوری، ایجاد مزیت رقابتی، کاهش هزینهها، بهبود فراهمآوری و تسهیم اطلاعات، بهبود عملکرد سازمان، کمک به تصمیمگیری بهتر، ایجاد زمینه استفاده از بهترین تجارب و افزایش خلاقیت در سازمان نیز از دیگر فوائد مدیریت دانش میباشد که مورد تاکید پژوهشگران است (نوو50 و همکاران، 2008).
2-2-2-4 فرآیند مدیریت دانش
مفهومسازی از دانش و مدیریت دانش، قدری دشوار به نظر میآید. برخی از صاحبنظران برای عملیاتی کردن مدیریت دانش از مفهوم فرآیند استفاده میکنند زیرا از دیدگاه آنان، فرآیند مدیریت دانش مستمرا در سازمان وجود داشته و حضور آن در یک مقطع کوتاه نتیجهای نخواهد داد، بلکه نتیجه آن در حضور مستمر آن به عنوان رکن اساسی در سازمانها روشن میگردد (انواری رستمی و شهائی، 1388). فرآیند، به معنای یکسری از رویههای به هم متصل و به هم وابسته میباشد. وجود رویکردی فرآیند محور به مدیریت دانش باعث یکپارچگی هر چه بیشتر فرآیندهای کسب و کار و مدیریت دانش میشود (ریموس و اسچاب51، 2003). منظور از فرآیندها در مدیریت دانش، جمعآوری و سازماندهی دانش سازمانی و بهرهبرداری و حفاظت از این سرمایههای دانشی است. فرآیندهای مدیریت دانش در سازمان باید دارای این توانایی باشند که به طور اثربخش و کارامد، دانش مورد نیاز برای تحقق فرآیندهای کسب و کار سازمانی را پردازش کنند (پیرویسیانی، 1389).
قابلیت فرآیند در مدیریت دانش، توانایی سازمان برای خلق دانش جدید از طریق فرآیند تبدیل دانش ضمنی به دانش صریح و در نهایت تبدیل آن به دانش سازمانی است (نوناکا و تاکوچی، 1995) و دانش جدید ریشه در فرآیندهای ترکیبی شرکت دارد (کوگات و زاندر52، 1996). فرآیند موثر مدیریت دانش باید به کرات و به طور مداوم انجام شده باشد و قابل انعطاف باشد (گرانت53، 1996). گلد و همکاران (2001) بر این باورند که فرآیندهای دانش را میتوان به عنوان یک ساختار هماهنگ ایجاد شده به منظور مدیریت موثر دانش تصور کرد
(گلد و همکاران، 2001، 187).
جنبههای مختلف فرآیند مدیریت دانش تعریف شده در ادبیات در شکل زیر نشان داده شده است: جدول 2-2: دیدگاههای مختلف راجع به فرآیند مدیریت دانش
فرآیندهای مدیریت دانش
نویسندگان
تولید، تدوین، مختصات، انتقال
دانپورت و پروساک (1998)
کسب، خلق، جمعآوری، بهرهبرداری
دراکر (1985)
جمعآوری، ذخیره، به اشتراک گذاری، استفاده
نوناکا و تاکوچی (1995)
خلق، نمایش، اعمال، استقرار
پروساک (1996)
کشف، جذب، به اشتراک گذاری، اعمال
بکرا- فرناندز، گنزالز و سابروال54 (2004)
کسب، همکاری، ادغام، آزمایش
لئونارد- بارتون55 (1995)
خلق، انتقال، جمعآوری، ادغام و بهرهبرداری
تیسی56 (1998)
تولید، دسترسی، تسهیل، نمایش، جاسازی، استفاده، انتقال، اندازهگیری
روگلز57 (1998)
منبع: نگون (2010) با بررسی همهی ویژگیهای فوق گروه گلد، مالهوترا و سگراس58 (2001) به چهار بعد گسترده از قابلیتهای فرآیند مدیریت دانش رسیدهاند: فرآیندهای کسب، تبدیل، کاربرد و محافظت. این دستهبندی توسط چندین پیرو نظیر خلیفا و لیو59 (2003)، مانوواس60 (2004) و اسمیت61 (2006) پذیرفته شده است و همچنین در مدل این پژوهش گنجانده شده است (شکل 2-1). شکل 2-2: قابلیت فرآیند مدیریت دانش گنجانده شده در مدل پژوهش
منبع: گلد، مالهوترا و سگراس( 2001) 2-2-2-4-1 فرآیند کسب دانش
فرآیندهای کسب محور دانش آنهایی هستند که در جهت بهدست آوردن دانش هستند و میتوانند به وسیله اصطلاحات زیاد دیگری از قبیل کسب، جستجو، تولید، خلق، تسخیر و همکاری، که همه یک مضمون مشترک دارند توصیف شود (گلد و همکاران، 2001). همکاری میتواند در دو سطح درون سازمان باشد: بین افراد و بین سازمان و شبکه شرکای کسب و کار، که هر دو منابع بالقوه دانش هستند (نوناکا و تاکوچی، 1995).
فرایند کسب دانش یکی از مهمترین فعالیتهای مدیریت دانش است. این فرایند نه تنها بر شناسایی و جمعآوری اطلاعات، بلکه بر سازماندهی و ذخیره و حتی بر ادامهدار و ارزیاب بودن این فرایندها تأکید دارد. با این نگاه، شاید بتوان کسب دانش را به این صورت نیز تعریف نمود که استخراج دانش از منابع آن و انتقال آن به پایگاه دانش و یا هر پایگاه دیگری است که بتوان از آن به درستی استفاده نمود.
اکتساب دانش شامل کسب دانش از منابع خارجی و آن را برای استفادههای بعدی بهینه کردن است. فعالیتهای کسب دانش با شناسایی دانش از محیط خارج از سازمان آغاز میگردد و با تبدیل آن به موادی که قابل استفاده برای سازمان است پایان مییابد. براساس فعالیتهای مختلفی که پژوهشگران برای اکتساب دانش در نظر گرفتهاند، میتوان دانش را از دو طریق مستقیم و غیرمستقیم کسب کرد (رحیمنیا و همکاران، 1390).
منظور از تولید دانش سازمانی، قابلیت یک شرکت بهعنوان یک کل در تولید دانش جدید، بهاشتراکگذاری آن در تمام سازمان و تجسم آن در محصولات ، خدمات و سیستمها است . تولید دانش سازمانی چراغی برای روشن نمودن مسیر نوآوری ا ست. تاریخ ثابت نموده است که شرکتها در مواجهه با بحران، از تولید دانش سازمانی بهعنوان وسیلهای برای شکستن و عبور از گذشته و حرکت به سوی قلمرویی تازه و نیازموده از فرصتهای نو، استفاده میکنند. این شرکتها دقیقاً مثل ضرب المثل”یک نی میتواند یک مرد را از غرق شدن نجات دهد”، دانش را از تمام منابع خارجی، حتی آنهایی که امید زیادی به استفاده از آن نیست، جمعآوری کنند. چیزی که موجب بینظیر شدن شرکتها در تداوم نوآوری میشود، همانا ایجاد ارتباط بین درون و بیرون سازمان است. دانشی که از خارج از سازمان جمعآوری میشود؛ بهطور وسیع در سازمان بهاشتراک گذاشته شده، به عنوان بخشی از پایگاه دانش سازمان ذخیره میشود و بهوسیلهی افراد منتخب در جهت توسعهی فناوریها و محصولات جدید بهکار گرفته میشود (نوناکا و همکاران، 1996). 2-2-2-4-2 فرآیند تبدیل دانش
فرآیندهای تبدیل دانش فرآیندهایی هستند که به سمت مفید ساختن دانش موجود حرکت میکنند (گلد و همکاران، 2001).
پژوهشگران مدیریت ژاپنی نوناکا و تاکوچی تاثیر بسیاری بر مباحث مدیریت دانش داشتهاند. مفهوم دانش پنهان و دانش آشکار توسط نوناکا برای طرحریزی نظریه یادگیری سازمانی طبقهبندی شده است. بنا به اظهار نوناکا و تاکوچی (1995) دانش ضمنی و آشکار دو مقوله کاملا جدا از هم نیستند، بلکه وابسته بههم و مکمل یکدیگرند. این دو نوع دانش در فعالیتهای خلاقانه انسانی با هم در تعاملند. لذا، الگویی که نوناکا از دانش ترسیم میکند بر این مفروضات اساسی استوار است که دانش انسان در تعامل اجتماعی دانش ضمنی با آشکار خلق و توسعه مییابد. نوناکا و تاکوچی(1995) این تعامل را “فرآیند تبدیل دانش” مینامند (موری62 و همکاران، 2002).
نوناکا (1995) فرایند تبدیل دانش را شامل چهار بند میداند:
الف) اجتماعیسازی63 (از ضمنی به ضمنی): نخستین رکن فرایند تبدیل دانش، تسهیم و تشریک ایدههاست. تعامل دانش ضمنی با دانش ضمنی، این همان چیزی است که در خلال پویاییهای تیمهای کارآمد و با بین همکارانی که ایدههای مشترک دارند، اتفاق میافتد. در این مرحله افراد در مورد آنچه که برایشان مهم است، به گفتگو مینشینند و از اندیشههای دیگران استفاده میکنند.
ب) برونیسازی64 (از ضمنی به صریح): ایدهها به یک واقعیت عملی تبدیل میشود. استفاده از استعارهها، تمثیلها و ضربالمثلها از نمونههای بارز تعامل این نوع دانش صریح با ضمنی میباشد. در یک جو تیمی، استعارهها و تمثیلها به افراد کمک میکنند تا دانش ضمنی (تجارب، ایده ها، عقاید و غیره) را برونی و آشکار سازند و تصویری روشن و شفاف از ایدههای دیگران در ذهن مجسم کنند.
ج) ترکیب65: در این مرحله، دانش صریح در قالب مجموعههای گوناگونی از دانش که پیش از آن مبادله، منتشر و مستند شدهاند و یا در طی نشستها و جلسات گروهی مورد بحث قرار گرفتهاند، پردازش مستند میشوند و یا در طی نشستها و جلسات گروهی مورد بحث قرار گرفتهاند، پردازش و سپس به منظور خلق دانش جدید، دستهبندی میشوند. در این حالت که دانش، عینی و آشکار است، به راحتی میتوان آن را بیان، مستند و یا انتقال داد.
د) درونیسازی66 (از صریح به ضمنی): درونیسازی بر فرایند تبدیل دانش صریح به دانش ضمنی ناظر است. این شیوه به اعضای گروه کمک میکند، تا تصورات ذهنی خود را از مسائلی که نیازمند حل و فصل است بیان کنند؛ برایناساس، اعضا سعی میکنند تا ایدههای خوب را مبنای عمل خویش قرار دهند. درونی کردن این ایدهها در ایجاد تفاهم و توسعهی یک فرهنگ یادگیری (یادگیری از راه عمل) مؤثر است (رجائیپور و رحیمی، 1387).
2-2-2-4-3 فرآیند محافظت از دانش
فرآیندهای محافظت از دانش یک سازمان، فرآیندهایی هستند که در مقابل استفاده غیر قانونی یا نامناسب و یا سرقت، از دانش محافظت میکنند (گلد و همکاران، 2001). بهطور ویژه، با توجه به گفته اپلیارد67 (1996)، حفاظت شامل فعالیتهایی است که محافظت از ماهیت اختصاصی موجودی دانش شرکت را جستجو میکند که شامل محافظت پیگرد قانونی، طراحی سیاستهایی برای محدود کردن گردش مالی و آموزش کارکنان در مورد انواع دانش که آنها نباید با همتایان خود در دیگر سازمانها به اشتراک بگذارند. شرکت همچنین میتواند انواع اقدامات را برای شکل دادن پایه دانشاش که موانع تقلید و چسبندگی را افزایش میدهد شامل ضمنی بودن، پیچیدگی و اختصاصی بودن را انجام دهد (مکیویلی و چاکراوارتی68، 2001).
حفظ دانش، شامل جاسازی دانش در یک مخزن دانشی است به طوری که نشان دهنده نوعی ماندگاری در گذر زمان است. این مخزن دانشی میتواند یک فرد و یا یک سیستم اطلاعاتی باشد. دانش حفظ شده، از طریق مشاهدات، تجارب و اقدامات افراد حاصل میشود (سدرا و گبل69، 2010). فعالیتهای حفظ دانش به شکل دانش تولید شده بستگی دارد. در مورد دانش آشکار شامل فعالیتهایی هستند مانند: شکل دادن، کدگذاری، سازماندهی و ذخیره در محیطهای مختلف. در مورد دانش تلویحی، فعالیتهای حفظ به حاملان دانش بستگی دارد. مثلاً در سطح فردی، دانش بهوسیله گسترش خود دانش از طریق تجربه حفظ میشود (توربان و همکاران، 1386).
برای یک شرکت محافظت دانش از استفادههای غیرقانونی و نامناسب برای ایجاد و نگهداری مزیت رقابتی ضروری میباشد. در تشریح مشکلات ذاتی در حفاظت دانش پورتر بیان میکند که قوانین مالکیت در تعریف دانش ناکافی میباشد (پورتر70، 1986).
2-2-2-4-4 کاربرد دانش
کاربرد دانش شامل فعالیتهایی است که نشان میدهد سازمان دانش خویش را بهکار گرفته است. از جمله به کارگیری ایدههای جدید کارکنان در فرآیندها و روشهای کاری سازمان، بهبود عملکرد سازمانی، تصمیمگیریهای موثر، حل مشکلات و توجه به فروش دانش سازمانی از جمله فعالیتهای کاربرد دانش در سازمان است (نوروزی، 1390).
به کارگیری دانش، استفاده مؤثر از دانش است. هرگاه دریافت کننده از دانش آگاه باشد، دانش دریافت شده را تشخیص میدهد و برای استعمال آن آزادی دارد دانش میتواند به کار گرفته شود (لیم و کلوباس71، 2000). دانش سازمانی که بین فرستنده و دریافت کننده ارسال شده است، لازم است تا با محصولات، فرآیندها و خدمات سازمان یکپارچه گردد (هاشمی و همکاران، 1389). توانایی دریافت کننده برای پذیرش دانش ، یکی از عو امل تعیین کننده این است که آیا عمل اشتراک دانش موفق بوده است (گاپتاو گوین داراجان72، 2000 ) و این به هیچ وجه به مفهوم اینکه دریافت کننده دانش، دانش دریافت شده را بهکار میبرد نیست (بیرچم73، 2003). فقط هنگامی که دریافت کننده مالکیت کامل دانش وارده را به دست میآورد به آن متعهد میگردد (هاشمی و همکاران، 1389). در این موارد، او از دانش دریافت شده به منظور توسعه فرآیند یا محصول جدید یا اخذ یک تصمیم استفاده میکند. یکی از موانع کاربرد دانش ، این حقیقت است که به دانش دیگران با بدگمانی نگریسته میشود (بوک و کیم74، 2002 ). درست همانطور که افراد نگرش مثبت یا منفی به اشتراک دانش خودشان دارند، دریافت کنندگان بالقوه نیز ممکن است نگرشی به دانشی که دریافت میکنند داشته باشند (بیرچم، 2003). عواملی مانند قابلیت دریافت کننده برای جذب دانش وارده و آشنایی او با عرصه دانشی که به اشتراک گذاشته میشود ممکن است توانایی (هاشمی و همکاران، 1389) و رغبت برای فهم و پذیرش دانشی که فراهم میگردد را تحت تأثیر قرار دهد (بیرچم، 2003).
تمام تلاش مدیریت دانش بر آن است تا اطمینان حاصل کند که دانش موجود سازمان بهطور مفیدی در جهت
منافع بهکار برده شود. متاسفانه، شناسایی و توزیع موفقیتآمیز دانش مناسب، تضمینی برای اینکه دانش در فعالیتهای روزمره شرکت بهکار گرفته خواهد شد را بهوجود نمیآورد. کارکنان تنها زمانی دانش بیرونی را میپذیرند یا مهرتهای جدید را توسعه میدهند که در انجام کارها، مزایای روشنی ببینند. اگر شرکت، دانش جدید خود را به کار نگیرد، همه تلاشها به هدر رفته و هیچ فایدهای برای شرکت به همراه نخواهد داشت. تمام عناصر بنیادی مدیریت دانش باید به سوی بهرهگیری موثر از دانش فردی، گروهی و سازمانی جهتدهی شوند تا تحقق اهداف شرکت ممکن شود (عباسزادهشهری و رجبلو، 1388). 2-2-2-5 مدیریت دانش در صنعت بیمه
صنعت بیمه از صنایع خدماتی است که همواره رقابتپذیری در آن معنادار بوده است. ایجاد سیستم مدیریت دانش موثر از عوامل کلیدی در بهبود فرآیندهای کسب و کار در شرکتهای بیمه است، بنابراین این شرکتها برای بقا در بازار به شدت رقابتی کنونی، ناگزیر به سرمایهگذاری در این حیطه هستند (زعفریان و میرزاییرابر، 1390). براساس بررسیهای صورت گرفته بیش از 80 درصد دانش شرکتهای بیمهای به صورت دانش پنهان یا نهفته است که به سادگی قابل انتقال و تشریک نیست. به همین دلیل است که مدیریت دانش، فراتر از مدیریت اطلاعات مطرح شده است و ابعاد انسانی و نهفته دانش سازمانی را مدنظر قرار میدهد.
مدیریت دانش سازمانی از مهمترین عوامل موفقیت شرکتهای بیمه در عصر اطلاعات و شرایط رقابت کنونی است. اهمیت این موضوع به حدی است که امروزه شماری از سازمانها، دانش موجود خود را]]>

پایان نامه ارشد درمورد دانش آشکار، اقتصاد دانش، سلسله مراتب

کاریرد دانش:
منظور از کاربرد دانش در این پژوهش بهبود بهرهوری با استفاده از دانش، تنظیم جهت استراتژیک با استفاده از دانش، وجود فرآیندهایی برای استفاده از دانش در توسعه محصولات/ خدمات جدید، وجود فرآیندهایی برای استفاده از دانش در حل مشکلات جدید، امکان انطباق منابع دانش با مشکلات و چالشها، تغییر استفادهی دانش بر حسب موقعیت رقابتی و استفاده از مزیت دانش جدید میباشد.
تکنولوژی اطلاعات:
تکنولوژی اطلاعات امکان همکاری کارکنان با دیگر افراد خارج از سازمان را فراهم میکند، محل انواع خاص دانش (به عنوان مثال یک فرد، سیستم خاص یا پایگاه داده) را برای ما مشخص میکند، با استفاده از تکنولوژی اطلاعات افراد به عنوان یک گروه در مکانهای مختلف برای یادگیری میتوانند از یک منبع یا یک نقطه به موقع استفاده کنند و یا افراد به عنوان یک گروه در مکانهای مختلف میتوانند از چند منبع یا چند نقطه به موقع استفاده کنند.
مزیت رقابتی:
در این پژوهش مزیت رقابتی به معنی استفاده از نوآوری مبتنی بر دانش، گسترش مجموعهای از محصولات بدون افزایش هزینه با استفاده از مدیریت سازمان، مشکل و پرهزینه بودن تکرار قابلیت مدیریت دانش در سازمانهای دیگر و اینکه موقعیت بازار سازمان موانع قوی برای ورود دیگر شرکتها ارائه میدهد، میباشد. فصل دوم:
ادبیات و پیشینه پژوهش
2-1 مقدمه
همگام با چرخش از اقتصاد مبتنی بر صنعت به اقتصاد دانشی سازمانها نیز خود را بر آن داشتهاند تا با تکیه بر دانش و اطلاعات و استفاده در فرآیند کسب و کار توان رقابتی خود را افزایش دهند. مدیریت دانش طیف وسیعی از فعالیتها است که برای مدیریت، مبادله، خلق یا ارتقای سرمایههای فکری در سطح کلان بکار میرود. مدیریت دانش طراحی هوشمندانه فرآیندها، ابزار، ساختار و غیره با قصد افزایش نوسازی، اشتراک یا بهبود استفاده از دانش است.
مدیریت دانش فرآیندی است که به سازمان کمک میکند تا اطلاعات و مهارتهای مهم را که به عنوان حافظه سازمانی محسوب میشود و بهطور معمول به صورت سازماندهی نشده وجود دارند، شناسایی، انتخاب، سازماندهی و منتشر نمایند. این امر مدیریت سازمانها را برای حل مسائل یادگیری، برنامهریزی راهبردی و تصمیمگیریهای پویا بهصورت کارا و موثر قادر میسازد. به طور کلی سازمانها به دو دسته داراییها تکیه میکنند: دارایی ملموس و دارایی ناملموس. آنچه تا چندی پیش مورد توجه سازمانها بود کسب و بهینهسازی داراییهای ملموس مانند ماشینآلات و تجهیزات بود. اما امروزه سازمانها دریافتهاند که دارایی ناملموس مانند: دانش سازمانی، اطلاعات، سرمایه فکری و تجربیات موجب موفقیت و بقای آنها میشود. بهطورکلی میتوان گفت سازمانهای آینده سازمانهای دانش محور خواهند بود. سرمایه دانشی دارایی نهفته و پنهانی سازمانها است که با مدیریت و اداره آن میتوان به مزیتهای رقابتی دست یافت. در واقع دانش به عنوان منبعی برای بقای سازمانها ضروری به نظر میرسد. و شرط موفقیت سازمانها رسیدن به یک دانش و فهم عمیق در تمامی سطوح است به نحوی که پیتر دراکر راز موفقیت سازمانها را در قرن 21 مدیریت دانش میداند (عسگری، 1390). 2-2 مبانی نظری پژوهش
2-2-1 دانش: تعاریف و دستهبندیها
شرکتهای بزرگی مانند مایکروسافت (پرارزشترین شرکت سال 1998) مالک چیز ارزشمندی جز دانش و اطلاعات نیستند. بازی اقتصادی آنها این است که حریم مالکیت علمی و فنی خود را حفظ کرده و قلمرو دانش و تخصص خود را گسترش دهند. این متخصصان هستند که دانش جدید را کشف میکنند، محصولات جدید و فرآیندهای نو را اختراع میکنند، فرآیندهای تولید را اداره میکنند و ابزارها و فرآیندهای جدید را که حاصل پیشرفت دانش است بهکار میگیرند. ایجاد سرمایه انسانی به اقتضای طبیعت خود فرآیندی اجتماعی است نه فردی. تخصص و مهارت فنی انسان فقط وقتی رشد میکند که هر نسلی آن چه را آموخته است به نسل بعدی بیاموزد تا نسل بعدی وقت و نیروی خود را برای پیشبرد دانش موجود و کسب تخصصها و مهارتهای فنی جدید وقف نماید، نه اینکه وقت خود را به کشف دوباره کشف شدهها بگذرانند (صلواتی و حقنظر، 1388).
دانش برای تمام سازمانها از جمله داراییهای بسیار ارزشمند و راهبردی است، بهطوریکه صاحبنظران علم مدیریت، دانش را جایگزین نهایی تولید، ثروت و سرمایه پولی میدانند. همچنین پیتر دراکر (1992) معتقد است که در اقتصاد امروز دنیا، دانش منبعی همانند و در عرض سایر منابع تولید مانند کار، سرمایه و زمین نیست، بلکه تنها منبع معنیدار در عصر حاضر به شمار میرود. در واقع دانش تنها منبعی در سازمان است که در اثر استفاده نه تنها از ارزش آن کاسته نشده، بلکه بر ارزش آن نیز افزوده میگردد. این دانش در رویهها، دستورالعملها، دیدگاهها، اقدامات و تصمیمات سازمانی مستقر و مستتر است و زمانی اهمیت بیشتر مییابد که به محصولات و خدمات ارزشمندی تبدیل شود (نوروزی، 1390).
سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه19 اقتصاد دانشمحور و نقش دانش در پیشرفتهای اقتصادی در هزاره سوم را مورد تاکید قرار داده است. در گزارش توسعه جهانی که در سال 1998 توسط بانک جهانی منتشر شد، آمده است: در مورد کشورهای پیشرو اقتصاد جهانی، اهمیت دانش به عنوان یک منبع در مقایسه با سایر منابع چنان افزایش یافته است که دانش به عنوان مهمترین عامل تعیین کننده استاندارد زندگی درآمده است. بانک جهانی در سال 2002 بار دیگر بر اهمیت داراییهای دانشی ملتها تاکید کرد و توجه به دارایی دانشی را به عنوان راهی برای مشارکت کشورهای در حال توسعه در انقلاب دانشی به شمار آورد که میتواند در کاهش فاصله بین کشورهای در حال توسعه و توسعهیافته نقش تعیین کنندهای ایفا کند (حسنزاده، 1388).
2-2-1-1 تعریف دانش:
روش مفید برای درک تعریف مناسب از دانش میتواند از طریق تمایز آن از اینکه چه چیزی دانش نیست به دست آید. یکی از تمایزهای موسوم در ادبیات دانش، بین دانش، اطلاعات و داده است.
داده را میتوان به عنوان اعداد خام، تصاویر، کلمات و صداهایی در نظر گرفت که از طریق مشاهده یا اندازهگیری بدست میآیند.
اطلاعات بیانگر دادههای مرتب شدهای هستند که در یک الگوی معنادار قرار گرفتهاند.
دانش میتواند از کاربرد، تحلیل و استفاده مفید از دادهها و یا اطلاعات درک گردد به عبارت دیگر، دانش میتواند دادهها و یا اطلاعاتی باشد که بر روی آن یک لایه تحلیل منطقی دیگر اضافه شده و سپس تفسیر میشود، معنایی به آن افزوده شده و به سیستم موجود از اعتقادات و مجموعه دانش ملحق میگردد. بنابراین دانش ابزار مورد نیاز را برای تحلیل و درک داده و اطلاعات فراهم کرده و باعث بوجود آمدن رابطه علی و معلولی در مورد حوادث و اعمال میشود و اصولی را فراهم میآورد تا بتوان افکار و اعمال را بهطور معناداری حمایت کرد.
طبق تعاریف بالا، در یک روش مشترک که داده، اطلاعات و دانش به هم پیوسته هستند یک ساختار سلسله مراتبی میباشد که روابط در آن اساسا یک طرفه میباشد و در آن دادهها، اطلاعات را تولید کرده و اطلاعات نیز به نوبه خود برای تولید دانش بکار میرود. البته باید توجه داشت که روابط متقابل این عوامل پیچیدهتر از این ارتباطات است. در حالی که دادهها و اطلاعات میتوانند سنگ بنای دانش را به وجود آورند، به طور یکسان دانش نیز میتواند باعث تولید دادهها و اطلاعات شود، بنابراین رابطه بین این سه، پویا و متقابل است (نوروزی، 1390).
تعاریف متعددی توسط صاحبنظران و نویسندگان مدیریت برای دانش ارائه شده که به چند مورد اشاره میشود:
از دید داونپورت و پروساک20، دانش ترکیبی منعطف و قابل تبدیل از تجارب، ارزشها، اطلاعات معنیدار و بینشهای متخصصان است که چارچوبی را برای ارزیابی و انسجام اطلاعات و تجارب جدید ارائه میدهد (داونپورت و پروساک، 1998). این پژوهشگران در جای دیگر دانش را مخلوط سیالی از تجربیات، ارزشها، اطلاعات موجود و نگرشهای کارشناسی نظامیافته تلقی کردهاند که چارچوبی برای ارزشیابی و بهرهگیری از تجربیات و اطلاعات جدید به دست میدهد. دانش، در ذهن دانشور به وجود آمده و بهکار میرود دانش در سازمانها نه تنها در مدارک و ذخایر دانش بلکه در رویههای کاری فرایندهای سازمان، اعمال و هنجارها مجسم میشود.
پروست21 و همکارانش، دانش را مجموع کل شناختها و مهارتهایی میدانند که افراد برای حل مسائل به کار میبرند. دانش هم نظریهها و هم قواعد و دستورات عملی روزمره جهت اقدام را شامل میشود. دانش بر داده و اطلاعات پایهگذاری میشود، اما برخلاف آنها دانش همیشه به اشخاص محدود میشود. دانش به وسیله افراد ساخته میشود و باورهای افراد درباره روابط علّی را نشان میدهد (دانشفرد و ذاکری، 1388).
نویسنده دیگری نیز دانش را چنین تعریف کرده است: اطلاعات پردازش شده توسط ذهن آدمی که شامل عکسالعمل ها، استنتاجها و مفاهیم و زمینهها است و ویژگیهایی چون دشواری ساختاردهی، دشواری ادراک و اخذ توسط ماشین، دشواری انتقال و نهان بودن را همراه خود دارد (واسکوئز22 و دیگران، 2000). اگرچه تعاریف فوق به لحاظ رویکرد، تأکیدات و چارچوب کلامی استفاده شده در مواردی با یکدیگر متفاوت هستند، اما چند ویژگی مشترک در ارتباط با دانش در کلیه این تعاریف قابل استنباط است:
1- دانش، مجموعهای از اطلاعات سازماندهی شده است.
2- سازماندهی اطلاعات باید به صورت هدفمند باشد.
3- اطلاعات سازماندهی شده برای تبدیل به دانش باید یک فرایند تفکر و اندیشه ذهنی را پشت سر بگذارد.
بدون اندیشه و تفکر، اطلاعات تبدیل به دانش نمیشود و به بیان دیگر دانش چیزی فراتر از گردآوری و سازماندهی اطلاعات است (دانشفرد و ذاکری، 1388). 2-2-1-2 دستهبندی دانش
یکی از معروفترین طبقهبندیها از دانش توسط نوناکا انجام گرفته است که این طبقهبندی، مبتنی بر نگرش پولانی23 در خصوص دانش است. نوناکا در این طبقهبندی، دو نوع دانش را معرفی میکند که عبارتند از:
1- دانش آشکار: دانشی است که عینی بوده و میتواند به صورت رسمی و زبان سیستماتیک بیان میشود. وی معتقد است که این نوع دانش مستقل از کارکنان بوده و در سیستمهای اطلاعات کامپیوتری، کتابها، مستندات سازمانی و نظایر اینها وجود دارد. دانش آشکار قابل رمزگذاری و کدگذاری است و میتوان به سادگی آن را مخابره، پردازش، منتقل و در پایگاه دادهها ذخیره کرد. این نوع دانش را میتوان فرم داد و در قالب یک فرمول علمی و یا کتابچه راهنما بین افراد و سازمان منتشر کرد.
2- دانش پنهان: دانشی است که انتزاعی بوده و دستیابی به آن آسان نیست. لی و چوی24 به نقل از پولان ی دانش نهفته را به این صورت تعریف میکنند: دانشی که منابع و محتوای آن در ذهن نهفته است و به آسانی قابل دستیابی نبوده و غیرساختارمند است. این دانش از طریق تجربه و یادگیری عملی کسب میگردد و کدگذاری شده نیست (دانشفرد و ذاکری، 1388). این دانش، دانش نانوشته سازمان است که بیانگر میزان تجربه و مهارت کارکنان است.
دانش پنهان را میتوان، دانش فردی و شخصی نهفته در تجربیات فردی که بیشتر از طریق تماس چهره به چهره و نشستهای حضوری مبادله میگردد و تبادل آن مستقیم و اثربخشتر است دانست. به بیانی دیگر، دانش ضمنی را میتوان مجموعهای از تجارب، مهارتها، دیدگاههای کاری و نظام ارزشی و ذهنی در درون دانست که قابل گفتن نبوده و در هیچ پایگاه دادهای ذخیره نشده است، بلکه جایگاه آن را ذهن آدمی و فعالیتهای او تشکیل میدهد (فتحیان و همکاران، 1384).
آشکار پنهان
جامعهپذیری
(دانش احساسی)
برونی کردن
(دانش مفهومی)
درونی کردن
(دانش عملیاتی)
ترکیب
(دانش سیستماتیک)
آشکار پنهان
شکل 2-1: انواع دانش
نوناکا و تاکوشی (1995) نوناکا (1995) تفاوت این دو دانش را چنین مشخص کرد: دانش صریح دانشی است که به زبان رسمی تولید شود و به راحتی در میان افراد به صورت همزمان و غیرهمزمان قابل تسهیم باشد مانند دستورالعملها و برنامههای کامپیوتری. از سوی دیگر دانش ضمنی دانشی است که شخصی بوده و در تجارب افراد وجود دارد و شامل مواردی همچون: عوامل غیرمحسوس، اعتقاد شخصی، دیدگاه و ارزشها میباشد. در حالی که دانش ضمنی بطور بالقوه ارزش زیادی برای سازمان دارد به لحاظ ماهیت بهدست آوردن و نیز تسهیم آن، بسیار مشکل است. از سوی دیگر دانش ضمنی بیانگر دانشی است که افراد آن را در اختیار داشته ولی غیرقابل بیان کامل است.
سازمانها در طی چندین دهه، سرمایهگذاریهای تکنولوژی اطلاعاتی خود را بیش از آنکه بر روی دانش ضمنی متمرکز نمایند، بر روی دانش صریح متمرکز کردهاند. سه علت عمده در این مورد وجود داشت: اول، دانش صریح اغلب به صورت بخش استاندارد بیشتر سیستمهای اطلاعاتی کسب و کار محور است. دوم، بدست آوردن و تسهیم دانش صریح از دانش ضمنی آسانتر است. سوم، ما نسبت به چیزی که به صورت عینی قابل انتقال نباشد (دانش ضمنی) یک بیاعتمادی ذاتی داریم. پولانی دانش ضمنی را دانستن بیشتر از آنچه میتوان بیان کرد تعریف میکند. شکی وجود ندارد که دانش ضمنی نقش اساسی را در تمایز سازمانها و نیز تثبیت موقعیت آنها ایفا میکند. به همین دلیل توانایی گسترش سطح دانش ضمنی از طریق یک سازمان و تسهیم موثر آن به عنوان یکی از اهداف مدیریت دانش تلقی میشود و البته یکی از بحثهای چالشبرانگیز نیز به حساب میآید. گروه کارتنر25 (1999) دانش ضمنی را چنین تعریف میکند: دانش ضمنی، دانش فردی است که در ذهن، رفتار و درک افراد جای دارد. دانش ضمنی شامل مهارتها، تجربیات، بینش و بصیرت، شعور و قضاوت است. دانش ضمنی نوعا از طریق بحث و گفتگو، داستان پردازی، قیاس و تعامل فرد به فرد به اشتراک گذاشته میشود. بنابراین تسخیر یا ارائه آن به شکل صریح دشوار است، چون افراد پیوسته به دانش فردی خود میافزایند و در درک و رفتار تغییر ایجاد میشود. در مورد دانش ضمنی تلاش بر این است که این دانش به شکلی قابل تسهیم تبدیل شود. اما دانش ضمنی بهطور منظم و تدوین شده وجود نداشته و طبق تعریف همیشه در حال تغییر، رشد، پیشرفت و شکلگیری مجدد به وسیله آخرین تجارب دارنده دان]]>

منابع و ماخذ پایان نامه یافته، گیری، داری، میزان

نشت یافته اختلاف معنی داری دیده شده است . به طوری که مقدار pH در دماهای 4، 4- ،12- و 15- درجه سانتی گراد به ترتیب برابر با 239/6 ،491/6 ، 590/6 و684/6 بود. شکل 4-3- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روز سوم اندازه گیری 4-1-4- اثر دما بر ph محلول نشت یافته در روز چهارم اندازه گیری
جدول تجزیه واریانس اثر دما بر میزان pH در روز چهارم اندازه گیری نشان داد بین دماها در سطح 1% اختلاف معنی دار وجود داشت (جدول4-1).
مطابق شکل4 -4 مقدار pH برای دمای 12- درجه سانتی گراد برابر با 924/6 بوده است که بالاترین مقدار را نشان می دهد؛ مقایسه میانگین ها به روش دانکن نشان داد که.بین دو دمای 8- و15- درجه سانتی گراد اختلاف معنی داری از نظر pH مشاهده نشد (826/6 و808/6).
بین دماهای 4و4- از نظر میزان pH نشت یافته اختلاف معنی داری دیده شد ،زیرا pH نشت یافته در این دو دما به ترتیب برابر با 660/6 و 576/6 بود. شکل4-4- اثر دما بر ph محلول نشت یافته در روز چهارم اندازه گیری 4-1-5- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روزپنجم اندازه گیری
همانگونه که در شکل 4-5 مشاهده می کنید، بالاترین مقدار pH در محلول حاوی جو های تیمارشده با دمای 12- درجه سانتی گراد مشاهده شد که عدد 034/7 را نشان داد.
همچنین جدول تجزیه واریانس داده ها نشان داد که بین تیمارها در سطح 1% اختلاف معنی داری وجود داشت.
مقدار pH در دماهای 8- و15- درجه سانتی گراد به ترتیب برابر با 857/ 6 و879/6 بود که بین این دو دما از نظر میزان pH نشت یافته اختلاف معنی داری دیده نشد.
بین دماهای 4 و4- که دارای pH نشت یافته برابر با 753/6 و 734/6 بودند ، اختلاف معنی داری دیده نشد. شکل 4-5- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روزپنجم اندازه گیری 4-1-6- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روزششم اندازه گیری
جدول تجزیه واریانس اثر دما بر میزان pH در روزششم اندازه گیری نشان داد بین دماها در سطح 1% اختلاف معنی داری وجود داشت.
مقدار pH در دمای 12- درجه سانتی گراد برابر با 824/7 بود که بالاترین مقدار pH را شامل می شد(شکل4-6 ). مقایسه میانگین ها به روش دانکن نشان داد که بین دماهای 4 و4- درجه سانتی گراد از نظر میزان pH تفاوت معنی داری دیده نشد، چون مقدار pH برای این دو دما به ترتیب برابر با 866/6و852/6بوده است.
اعداد 920/6 و 996/6 به ترتیب مربوط به pH دماهای 8- و 15- درجه است که باهم دارای تفاوت معنی داری بودند.
شکل4-6- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روزششم اندازه گیری
4-1-7- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روزهفتم اندازه گیری
مطابق شکل4 -7 باز هم بالاترین میزان pH مربوط به دمای 12- درجه سانتی گراد بود که این مقدار برابر با 546/8 بود و در رده بعدی pH برابر با 183/7 قرار داشت که مربوط به دمای 15- درجه سانتی گراد بود. مقایسه میانگین ها به روش دانکن نشان داد که بین دو دمای 4- و 8- از نظر pH نشت یافته تفاوت معنی داری وجود نداشت؛ چرا که مقدار pH به ترتیب برای دمای 4-و 8- درجه سانتی گراد برابر با 049/ 7و102/7 بود.
پایین ترین مقدار pH نشت یافته در دمای 4 درجه اتفاق افتاد که برابر با 987/6 بود.
شکل 4-7- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روزهفتم اندازه گیری
4-2- اثر ژنوتیپ بر pH محلول نشت یافته
4-2-1- اثر ژنوتیپ بر pH محلول نشت یافته در روز اول اندازه گیری
جدول تجزیه واریانس اثرزنوتیپ بر میزان pH در روز اول اندازه گیری نشان داد بین دماها در سطح 1% اختلاف معنی داری وجود داشت. مطابق شکل 4-8 مقدار pH نشت یافته برای ارقام ریحان و کویر و نصرت به ترتیب برابر با 499/6 ،347/6 و 271/6 بود که بالاترین میزان pH نشت یافته را رقم ریحان نشان داد. پایین ترین مقدار pH نشت یافته مربوط به رقم نصرت بوده است. شکل4-8- اثر رقم بر pH محلول نشت یافته در روز اول اندازه گیری 4-2-2- اثررقم بر pH محلول نشت یافته درروز دوم اندازه گیری
در روز دوم بین سه رقم از نظر میزان pH نشت یافته تفاوت معنی داری دیده نشد. میزان pH برا]]>

منابع و ماخذ پایان نامه **، گیری، فتومتر، یافته

تعدادی از محققان نشان دادن که کشف عناصر سیگنال کلسیم در القاءABA در جهت بسته شدن روزنه وسازگاری در برابر خشکسالی ،سرما،شوری ودیگر استرس های غیر زنده می شود.پروتئین های کانال کلسیم مانند AtTPc1 وTaTPc1 در تنظیم بسته شدن روزنه نقش دارند.مطالعات نشان داده که کلسیم یک نقش حیاتی با ایجاد پیام به تنظیم کننده های رشد،موجب پاسخ وسازگاری به استرس های محیطی می شود.وهمچنین کلسیم می تواند یک نقش حیاتی در تعادل یونی سلولی وبین سلولی در پاسخ به استرس ها داشته باشد. (سونگ وهمکاران).غلظت Ca2+ ،تنظیم کننده مرکزی مسیر انتقال سیگنال با پاسخ سلول های گارد به تحریکی که عامل آن موجب بازشدن وبسته شدن روزنه ها می شود(سونگ وهمکاران) بخوبی شناخته شده که ABAموجب بسته شدن روزنه ها واین اثر می شود.درهمکنش PH، Ca2+وABA را متعادل می کند.در همکنش IAA،PH،Ca2+وABAدر بازوبسته شدن روزنه نقش دارند(پروکیک وهمکاران)..Na+،+K،+2Mgو+2Ca در پاسخ به استرس گیاه نقش دارند.کلسیم جذب یا تجمع پتاسیم رامحدود می کندواین ممکن در شرایط تحمل سرما تاثیر داشته باشد(چکوینتا وهمکاران).هنگامیکه دما در گیاهان از 25 به 5درجه سانتیگراد می رسد،میزان جذب کلسیم کاهش می یابد(فرگوسن وهمکاران،1984).
مقاومت کمتر هلو نسبت به سیب را میتوان به سطح آب آزاد زیاد آن در سلول ها دانست(ایرزوهمکاران،1998)و فوست در سال 1995 بیان کرد که حالت آب(آزاد یا باند شده) در مقاومت به سرما ورکود رابطه ای وجود دارد(ایرزوهمکاران،1998).در محیط مرطوب (90درصد)افزایش پرولین درمقاومت به سرما کمتر رخ داد .(اسواج وهمکاران) .
کاربرد اتفن برای هلو،گلدهی را در بهار به تاخیر می اندازدومقاومت جوانه های گل را به خسارت در دمای پایین در طی خواب زمستان افزایش می دهد(گیانفاگنا وهمکاران).
2-27 مسیر سنتز پرولین در گیاهان عالی
درگیاهان عالی دو چرخه برای سنتز پرولین وجوددارد: 1-چرخه گلوتامات 2-چرخه اورنی تین
چرخه اول در مواقع استرس یا کمبود نیتروژن فعال است وچرخه دوم زمانی است که میزان نیتروژن در سلول زیاد باشد(چن و لی،2002).تولید پرولین تحت شرایط استرس از اسیدی شدن بیش از حد سلول جلوگیری می کند.همچنین تولید پرولین موجب حفظ نسبت NADP+بهNADPH در سلول می شودکه به عنوان عامل مهمی در انتقال الکترون محسوب می شود.در این رابطه می توان به افزایش فعالیت چرخه اکسیداتیو پنتوز فسفات اشاره نمودکه جریان استرس موجب ساخته شدن پیش ساز متابولیتهای ثانویه می شود(هار وآکرس،1997).
2-28 پروتئین های دفاعی گیاه
پروتئین های دفاعی گیاه به دو گروه تقسیم می شوند: گروه اول شامل دای-تیونین،کینیتاز،پروتئین های لیپیدترانسفراز،فنیل آلانین آمینولیاز چرا که به Maxسطح خود در طی بهمن -اسفند (نوامبر-دسامبر)رسیده ولی در طی زمستان واوایل بهار کاهش می یابند.سطح افزایش یافته بطور سریع در پاسخ به مقاوم سازی به Maxسطح خود در طی یک هفته می رسد.دومین گروه شامل 3B1گلوکاناز،پروکسیداز وپی آر-1که به Maxسطح خوددر طی نوامبر-دسامبررسیده ودر طی زمستان واوایل بهار نوسان دارد وبطور تدریجی در پاسخ به مقاوم سازی در 2درجه سانتیگراد وبه Maxسطح خود بعد از6هفته می رسد(گادت وهمکاران،2003). .
فصل سوم
مواد و روشها 3-1 کاشت سه رقم جو در گلدانهای کوجک
3 رقم جو از ارقامی که در منطقه دامغان کشت میشود ، انتخاب شد. این ارقام شامل رقمهای نصرت ،کویر و ریحان بود.برای کاشت جوها ،ابتدا جوها را در سه ظرف جداگانه در آب خیس نموده و بعد از 24 ساعت در گلدانهای باحجم 200 گرم که دارای مخلوطی از خاک باغچه و خاک برگ بود ، کاشته شدند .در هر گلدان 10عدد جو با فواصل یکسان و عمق کاشت 1.5 سانتیمتر کشت داده شد.گلدانها یک روز در میان آبیاری شده و هر روز در محیطی که دارای نور کافی خورشید بود ،نگهداری شدند.
3-2 انتقال گلدا نها به آزمایشگاه
بعد از 20 روز که جوها دارای پنجه های کافی بودند ، گلدانها به آزمایشگاه منتقل شده و روی جوها با آب مقطر اسپری شد و در داخل انکوباتور کلدر در هر یک از دماهای 4 و4- و8- و 12- و 16- به مدت 2 ساعت قرار داده شدند. بعد ازاعمال هر تیمار از هر گلدان 2 گرم نمونه برگی توسط ترازوی مدل CP153 با دقت 001/0و ماکزیمم توزین 150 گرم (ساخت کشور آلمان) وزن شد.
بعد از خرد کردن برگها به قطعات یک سانتیمتری ، آنها را داخل لوله های فالکون حاوی 20 سی سی آب مقطر ریخته و با شیکر محلول داخل لوله ها تکان داده شد و به مدت یک هفته روزانه PH و EC هر محلول (آب و جوها ) اندازه گیری و ثبت شد . در روز هفتم بعد از اندازه گیری PH و EC هر محلول ،از هر لوله فالکون 5 سی سی از محلول را برداشته و بقیه محلول در دمای 120 درجه به مدت 20 دقیقه اتوکلاو شد .بعد از اتوکلاو نیز میزان PH و EC هر کدام از محلولها اندازه گیری شد و 5 سی سی از محلول را برداشته و بقیه محلول دور ریخته شد . همچنین غلظت بعضی کاتیونها از جمله سدیم و پتاسیم نیز با استفاده از دستگاه فلیم فتومتر اندازه گیری شد .
EC متر مورد استفاده از مدل ?T10و pHمتر مدل jenway هر دو ساخت کشور انگلستان بود .
قبل از استفاده از دستگاه فلیم فتومتر، به دلیل حساسیت این دستگاه نمونه ها سانتریفیوژ شدند و برای این کار از دستگاه سانتریفیوژ مدل ALC ایتالیایی که 6000 دور در دقیقه سرعت داشت، استفاده شد.
در این آزمایش فلیم فتومتر مدل jenwayساخت کشور انگلستان مورد استفاده قرار گرفت.
میزان نش ت نسبی از طریق زیر محاسبه شد تا میزان مقاومت جوها در دماهای انجماد مشخص گردد
100× نشت نهایی/نشت ابتدایی Er = طرح آزمایش انتخابی طرح فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی بود. فاکتور اصلی در این تحقیق سه رقم جو و فاکتور فرعی دما بودکه در 5 سطح شامل دماهای ذیل بود:
1- دمای 4 درجه سانتی‌گراد
2- دمای 4- درجه سانتی‌گراد
3- دمای 8- درجه سانتی‌گراد
4- دمای 12- درجه سانتی‌گراد
5-دمای 16-درجه سانتیگراد
داده های حاصل از نمونه برداری ها برای سهولت در محاسبات ریاضی در صفحات برنامه EXCEL ثبت شدند .برای تجزیه و تحلیل داده ها از برنامه آماری MSTATC استفاده شد .
مقایسه میانگین های صفات به روش آزمون چند دامنه ای دانکن انجام گرفت.
3-3 اندازه گیری عناصر سدیم و پتاسیم نشت یافته در محلول
برای اندازه گیری میزان سدیم و پتاسیم نشت یافته هر محلول ، از دستگاه فلیم فتومتر استفاده شد .
3-4 دستگاه فلیم فتومتر
فلیم فتومتر یک از وسایل الکتریکی است که از آن بیشتر برای اندازه گیری سدیم و پتاسیم استفاده می شود. اساس کار این دستگاه مثل اسپکتروفتومتر بر روی سنجش انرژی نورانی و طیف نشری اتم های موردنظر است.الکترونهای اتم فلزات به ویژه فلزات قلیایی مانند سدیم، پتاسیم و کلسیم بر اثر انرژی های مختلف مانند حرارتی و نورانی الکترون ها برانگیخته می شوند و به مدارهای بالاتر جهش می کنند. در مدار جدید، الکترون ها انرژی بیشتر ولی ثبات کمتر دارند و به همین دلیل پس از زمان بسیار کوتاهی به مدار اولیه بر می گردند. در این برگشت انرژی را که جذب کرده اند به صورت انرژی نورانی (فوتون) منتشر می کنند..
ایـن نـور دارای طـول مـوج مـعـینی است که مخصوص آن فلز است؛ مثلا طول موج نور زرد که از سوختن سدیم ساطع می شود برابر 590 نانومتر و طول موج پتاسیم که نور صورتی مایل به بنفش به وجود می آورد برابر 765 نانومتر و نور لیتیوم که قرمز است، برابر 670 نانومتر است.
بر اثر حرارت شعله، هر لحظه فقط حدود 002/0 درصد از اتم های عناصری که بـه راحتـی بـرانگیختـه مـی شـونـد مثـل سـدیـم یا پتـاسیـم تهییـج شـده و نـور ایجـاد مـی کنند و بر حسب این که الکترون چه مداری و تا چه حدی برانگیخته شده باشد و بر حسب این که چقدر انرژی نورانی (فتون) ساطع کند رنگ نوری که می دهد متفاوت است که هر رنگ مخصوص یـک عنصـر اسـت. بعضـی از عناصر چند رنگ تولید می کنند و اشکال این است که اگر شعله کم یــا زیــاد شــود طـول مـوج بـه وجـود آمـده تغییـر می*کند؛ به همین جهت دستگاه فلیم فتومتر فقط برای اندازه گیری سدیم و پتاسیم و گاهی در صورت حساس بودن دستگاه برای اندازه گیری کلسیم-البته با حرارت دادن محلول در محفظه جداگانه- استفاده می شود.
3-4-1-ساختمان فلیم فتومتر
ساختمان فلیم فتومتر شبیه به اسپکتروفتومتر یا فتومتر ساده است با این تفاوت که دراسپکترو فتومتر منبع نور لامپ الکتریکی و در فلیم فتومتر منبع نور از سوختن ماده مورد آزمایش در شعله است. به علاوه در اسپکتروفتومتر بعد از برخورد نور به محلول نمونه، مقدار نور جذب شده را اندازه می گیرند در حالی که در فلیم فتومتر نور به وجود آمده مستقیما اندازه گیری می شود. در دستگاه فلیم فتومتر برای تجزیه نور به طور معمول از فیلترهای تداخلی و برای سنجش نور از انواع مختلف نورسنج فتوسل یا فتوتیوب و برای اندازه گـیـری الکتـریسیتـه از گـالـوانـومتـر استفـاده مـی شـود ..
3-4-2منبع نور
برای ایجاد نور از نمونه مورد آزمایش آن را به وسیله مکنده وارد شعله می کنیم و شعله از سوختن گاز قابل اشتعال به وجود می آید. محلول از مجرای بسیار ظریف و باریک مکیده شده و مخلوط هوای فشرده و گاز آن را تمیز کرده و وارد شعله می کند. به علت ظرافت مسیر نمونه، کار کردن با آن دقت زیادی می خواهد چون کمترین اختلال تولید اشکال می کند. هم چنین رسوبات در دهانه مشعل یا ناخالصی گاز باعث تغییر مقدار شعله و شدت آن می شود مثل آلودگی گاز استیلن یا پروبان که در این شرایط رنگ آبی شعله به سبز متمایل می شود. در این نوع مکنده از شعله شدید استفاده می شود که نتیجه حاصل از گازهای سوزنده مانند هیدروژن-استیلن آنالتیک و گاهی پروپان حاصل می شود. شعله شدید یکنواخت سوخته و با وجود حجم کم دارای حرارت بسیار است. با به کار بردن این نوع شعله عناصری را که نور ضعیف تولید می کنند مثل کلسیم را می توان اندازه گیری کرد. منبع تغییرات
S.O.V درجه
آزادیdf میانگین مربعات Ms ژنوتیپ
دما
ژنوتیپ×دما
CV % 2
4
8
hp
روز اول hp
روز
دوم hp روز سوم hp روز چهارم hp روز پنجم Hp روز ششم hp روز هفتم CE روز اول CE روز دوم CE روز سوم CE روز چهارم CE روز پنجم CE روز ششم CE روز هفتم مقدار k
نشت یافته مقدار aN نشت یافته **
202/0
**
730/1 **
183/0
26/1 ns
0/0 **
121/0 **
091/0
14/1 ns
008/0 **
382/0 **
062/0
04/1 **
109/0 **
175/0 **
199/0
77/0 **
134/0 **
130/0 **
274/0
64/0 **
051/0 **
539/0 **
037/0
72/0 **
135/0 **
912/3 **
173/0
86/0 **
590/505
**
086/2075
**
113/321 48/2 **
113/484
**
020/2135
**
621/370 74/4 **
574/453
**
365/2251
**
062/310 87/4 **
774/462
**
962/2579
**
161/266 27/3 **
718/327
**
020/2327
**
030/260 46/3 **
314 **
521/2725
**
682/241 49/2 **
441/331 **
282/3243
**
287/223
63/2 ns
006/279
ns
627/156
ns
715/186 84/14 **
756/720
**
282/760
**
063/136 37/6 جدول 4-1 جدول تجزیه واریانس اثر دما، اثر ژنوتیپ و اثر متقابل دما و ژنوتیپ بر میزان pH و درصد نشت یونی سه رقم جو
فصل چهارم
نتایج و بحث آزمایش1- بررسی میزان مقاومت ارقام جو به دماهای انجماد از طریق بررسی درصد نشت یونی
4-1 اثر دما بر مقدار pH محلول نشت یافته
4-1-1 اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روز اول اندازه گیری
جدول تجزیه واریانس اثر دما بر میزان pH در روز اول اندازه گیری نشان داد، بین دماها در سطح 1% اختلاف معنی دار وجود داشت (جدول4- 1). مقایسه میانگین ها به روش دانکن نشان داد جوهایی که تحت دمای 4درجه سانتی گراد قرار گرفتند، دارای pH بالاتری بودند، به طوری که این مقدار برابر با 116/7بود. سپس جوهای تیمارشده با دمای8- و 15- درجه سانتی گراد در رده بعدی قرار داشتند که دارای pH 29/6 بودندو بین این دو دما از نظر میزان pH نشت یافته اختلاف معنی داری وجود نداشت (شکل4-1).
جو هایی که در دماهای 4- و12- درجه سانتی گراد قرار داده شده بودند به ترتیب دارای pH برابر با994/5 و 16/6 بودند که بین این دو دما از نظر میزان pH نشت یافته اختلاف معنی داری وجود داشت (شکل4-1).
شکل4-1- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روز اول اندازه گیری 4-1-2- اثر دما بر Hp محلول نشت یافته در روز دوم اندازه گیری
درروز دوم مقدار pH درمحلولی که حاوی برگهای جو تیمار شده با دمای 8- درجه سانتی گراد بود برابر با 669/6 بود که بالاترین مقدار pH را در بین پنج دما نشان می داد. همچنین مقایسه میانگین تیمار ها به روش دانکن نشان داد که بین مقدار pH در دماهای4،4- و12- درجه سانتی گراد، اختلاف معنی داری وجود نداشت، چون مقدار pH به ترتیب در دماهای 4،4- و12- درجه سانتی گراد برابر با 419/ 6 ،420/6 و416/6 بود (شکل 4-2).
شکل4-2- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روز دوم اندازه گیری 4-1-3- اثر دما بر pH محلول نشت یافته در روز سوم اندازه گیری
مطابق جدول تجزیه واریانس اثر دما بر میزان pH در روزسوم اندازه گیری ، بین دماها در سطح ا% اختلاف معنی داری وجود داشت.
همان گونه که در شکل4-3 مشاهده می شود، در روز سوم]]>

منابع و ماخذ پایان نامه یخ، سلولی، تشکیل، زدگی

آسیب های ناشی از تنش یخ زدگی که به درختان میوه خزان کننده وارد میشود عبارتند از :
الف: آفتاب سوختگی زمستانه گونه های پوست نازک : بر روی انشعابات رو به جنوب یا قسمت های جنوب غربی درختان در شرایطی بوجود می اید که در طول یک روز آفتابی زمستان ، اشعه آفتاب بافت ها را گرم کرده و بدنبال آن در اثر سایه دار شدن توسط موانع یا بعد از غروب آفتاب هوا سریعاً سرد شده و صدمه آفتاب سوختگی ممکن است بدلیل یخ زدن درون سلولی یا از دست دادن مقاومت توسط دما گرم باشد .
ب: شکاف خوردن تنه درختان در اثر یخبندان9 دراثر فشار ناشی از انجماد آب موجود درترک های پوست که بتدریج این ترک ها بزرگ شده و نهایتاً باعث ایجاد شکاف های عمیق در تنه درختان می شود .
ج: سیاه شدن چوب شاخه ها 10: تیره شدن آوند چوبی یا قهوه ای شدن اکسید اتیو سلول های آوندهای چوبی که در نتیجه یخ زدن زمستان حادث می شود .
د: بلند شدن خاک دراثر یخ زدن11 و صدمه به طوقه گیاهان دائمی علفی از قبیل توت فرنگی ه: یخ زدگی ریشه ها
و: ازبین رفتن جوانه های گل در حال رکود در اواسط زمستان
ز: مرگ لایه زاینده درشاخه های اصلی وفرعی و تنه
ح: صدمه یخبندان به گل ها و میوه در طول بهار و پائیز
لازم به توضیح است در این مبحث خسارت های مستقیم از تنش یخ زدگی مورد نظر است در صورتی که یخ زدگی می تواند تنش های ثانوی را نیز باعث شود و خساراتی را نیز از این طریق نظیرتنش کم آبی در اثر یخ زدگی برگیاه وارد کند(میرمحمدی میبدی وهمکاران،1383)
2-22-2 یخ زدگی برون سلولی (بین سلولی)
بیشترین خسارت ناشی از تنش یخ زدگی ،در نتیجه یخ زدگی برون سلولی بروز می کند.یخ بستن در فضای بین سلولی بوسیله(ساکی ولارکر،1987)تحت عنوان شکل گیری یخ در سطح سلول یابین پروتوپلاست و دیواره سلولی بیان شده است (یخ بستن برون سلولی پروتوپلاسمی ) فشار آب سلولی از فشار یخ در دمای مشابه بیشتر است وآب ازمیان غشاء پلاسمائی بطرف یخ برون سلولی انتشار می یابد و سلول ممکن است بین کامبیوم و آوندهای چوب در قاعده ساقه درختان جوان صورت گیرد و آب از قسمت های یخ نزده ریشه به سمت بالا انتقال یابد و پس از تشکیل یخ باعث ترکیدن پوست شود(ساکی ولارکر،1987) .
ترکیدن پوست یکی از عمده ترین خسارات بر روی پایه های کوتاه کننده سیب نظیر M6 و زردآلو در نواحی گرمتر برای پرورش درختان میوه است . در این نواحی در خاک یخ زدگی صورت نمی گیرد اما تجمع هوای سرد باعث ایجاد آسیب در تاج درخت می شود (لویت،1972).
2-22-3 یخ بستن درون سلولی
شکل گیری یخ در درون سلول معمولاً حتی زمانی که سلول حداقل 10- سرد شوند اتفاق نمی افتد در لحظه یخ بستن درون سلولی ، سلول از بین خواهد رفت و دلیل آن احتمالاً تخریب غشاء زنده در اثر رشد سریع کریستال های یخ در پروتوپلاست است. یخ بستن درون سلولی سلول های پارانشیمی می تواند با دو روش مجزای ناگهانی و یا بتدریج صورت گیرد. هنگامی که یخ بستن ناگهانی صورت می گیرد تمامی سلول ها فوراً تیره می شوند و هنگامی که یخ بستن ناگهانی نباشد پیشروی (رشد) یخ در پروتوپلاست به وضوح قابل رویت خواهد بود . درجه زیاد سرما و درجه بالای سوپر کولینگ (فوق سرد) جهت یخ بستن ناگهانی مناسب ترند . در شرایط معمولی سرما ، یخ زدن درون سلولی ، سلول های پارانشیم اشعه آوند چوبی درختان میوه پس از یک سوپر کولینگ12 عمیق باعث مرگ سلول ها خواهد شد(جیمز،1979) .بدین دلیل است که پارانشیم اشعه آوندی ، آوند چوبی یکی از حساس ترین بافت های درختان میوه در مقابل دماهای پائین در زمستان هستند (میرمحمدی میبدی وهمکاران،1383).
2-22-4 چگونه یخ زدگی باعث مرگ می شود
درطبیعت سرعت نسبتاً کند یخ زدن منجر به تشکیل اولین بلورهای یخ بیرون پروتوپلاسم سلولی می گردد. بدلیل فشار پائین تر یخ و فعالیت شیمیایی کمتر نسبت به آب در دما مشابه ، یخ زدگی برون سلولی باعث می شود که آب از داخل سلول به محل یخ زدگی بین سلولی انتقال یابد این باعث از دست دادن آب سلول می شود13 . مقدار آبی که باید از سلول خارج شود تا موازنه میان آب درون سلولی و یخ خارجی سلول برقرار گردد بستگی به دما و خاصیت اسمزی شیره سلول دارد و از دست دادن آب سلول تا هنگامی که کاهش حجم سلول باعث برقرار شدن تعادل میان آب برون سلولی و درون سلولی شود ادامه می یابد . بنظر می رسد عکس العمل های عمده فیزیولوژیکی سلول در ارتباط با از دست دادن آب سلول و افزایش غلظت شیره سلولی بوسیله سرعت حل شدن مواد جامد سلولی ، ساخت پروتئین و یا تغی یر خواص غشاء باشد .
مجموعه وسیعی از آزمایش های تحقیقاتی مربوط به صدمه یخ زدن تدریجی ، خلاصه شدن و ترتیب رویدادهایی را که منجر به مرگ گیاه توسط یخ زدن تدریجی می شود بشرح زیر ارائه شده است(وایزر،1970).
سوپر کولینگ (فوق سرد یخ زدن آب بیرون سلولی انتشار سریع یخ در سرتاسر ساقه افزایش دما بافت (گرمازدگی ) 14در نتیجه آزاد شدن گرمای حاصل از انجماد سرد شدن بیشتر بعد از یخ زدن آبی که به آسانی در دسترس می باشدانتقال آب از پروتوپلاست به بیرون سلول در واکنش به کمبود فشار بخار بیرونی ادامه یخ زدن آب بیرونی سلولی رشد بلورهای یخ انقباض پروتوپلاست ها ، پلاسمولیز شدن و افزایش غلظت ترکیبات سلولی ، انتقال کند آب بطرف یخ بیرونی وقتی که بیشتر یا تمام آبی که آزادانه درسلول حرکت می کند یخ زده است ادامه کاهش دما تا موقعی که به دما بحرانی برسد دانه دانه شدن پروتوپلاسم 15 مرگ سلول .
تفاسیر و گزارشات درباره حوادث اتفاق افتاده در حول حوش مرگ بافت ها روشن نیست با این حال عنوان شده است که آب پروتوپلاست درزمان سوپر کولینگ (فوق سرد) ممتد حبس می شود که با کاهش متوالی دما هسته های یخ حبس شده ایجاد یخ درون سلولی می نمایند که سبب مرگ سلول می شوند(لویت،1972).
طی مراحل یخ بستن نقطه ای (مرحله ای ) وجود دارد که فقط آبی که در پروتوپلاسم باقی مانده آب حیاتی بوده وبرای آبگیری مولکول های بزرگ ضروی است . حذف این آب در طول مراحل یخ بستن می تواند یک عامل کلیدی در از دست دادن حیات سلول گردد . ممکن است پروتوپلاست بوسیله آبگیری بیشتر هسته های یخی تخریب گردد(وایزر،1971).
درتحقیقی روی هلو و زردآلو مشخص شد که بافت های پوست و بافت های آوند چوبی متفاوتی درمقاومت و یخ بستن از یکدیگر نشان می دهند . بر اساس این گزارش آب در پارانشیم آوند چوبی فوق سرد (سوپر کولینگ ) شده و بافت ها در نتیجه یخ بستن درون سلولی این آب فوق سرد شده خسارت می بینند . در مقابل از شو کی که دراثر شکل گیری یخ برون سلولی و از دست دادن آب سلول ایجاد می شود سلول های پوست خسارت می بینند . اثر متقابلی بین زمان – دما نیاز است تا بافت های مقاوم را در نقطه ای که پروتوپلاست بوسیله از دست دادن آب تخریب می شود از بین ببرد . بررسی ریشه های سیب نشان داد که اسیب پذیری درآنها در دمای 8- به مدت 17 ساعت بیشتر از آسیب پذیری در 8 – به مدت 4 ساعت است (فوست،1989) .
2-22-5 سوپر کولینگ 16(فوق سرد)
اگر چه نقطه ذوب یخ صفر درجه سانتی گراد است . اما درجه یخ زدگی به روشنی مشخص نشده است . اب و محلول های آبی رقیق اغلب در زیر نقطه انجمادشان با ثبات کمی مایع باقی می مانند . این خصوصیت سوپرکولینگ یا آندرکولینگ17 نامیده می شود . سوپر کولینگ در محلول های آبی بافت های گیاهی نیز مشاهده شده است(ساکی ولارکر،1987).
2-22-6 هسته یخ18
رشد کریستال های یخ در یک مایع سوپر کولینگ شده بوسیله روندی بنام هسته زایی19 شناخته شده است . هنگامی که آب تا زیر نقطه انجماد سرد می شود شرایط جهت تشکیل یخ مناسب است .
بهر حال جهت تشکیل یخ ابتدا باید حجم های کوچکی از مایع به کریستال تبدیل شود و سپس این کریستال ها گسترش یافته و منجر به انجماد کامل مایع می شوند.بدلیل سطح بسیار بزرگ این هسته های کوچک کریستال سطح انرژی بسار ناپایدار است . نسبت حجم و انرژی آزاد مثبت بستگی به مرز مشترک مایع – کریستال بدارد .
بنابراین باید قبل از اینکه کریستال ها رشدشان را ادامه بدهند یک انرژی سد کننده برانها غلبه کند .
در یک مایع آبی سوپر کولینگ (فوق سرد) مولکول های آب بسرعت در یخ های خوشه مانند 20به یکدیگر متصل و از هم جدا می شوند . مولکول های آب به دو فرم مشاهده می شوند که بسرعت به یکدیگر تبدیل می شوند باز شدن گلهای کوچک ناپایدارترند و بیشتر تمایل به ناپدید شدن دارند تا به رشد. بهرحال اگر این باز شدن گلها به اندازه بحرانی برسند مجموع انرژی آزاد از مولکول های اب اضافه شده کمتر خواهد بود و باز شدن گلها شروع به رشد می کنند و انجماد صورت می گیرد . در حدود 40- اندازه باز شدن گلها به اندازه باز شدن گلها به اندازه بحرانی می رسد به این نقطه هسته یخ همگن 21 می گویند. این نقطه حدودی را که می توان آب را سوپرلولینگ (فوق سرد ) کرد بیان می کند .
2-22-7 هسته یخ ناهمگن22
اگر چه ظرفیت سرد شدن دمای آب تا حدود 40- است اما عموماً یخ زدگی در دماهای خیلی گرمتر آغاز می شود . یخ زدن در محلو های ناهمگن درست مانند محلول های همگن است . اما با این تفاوت که درمحلول های ناهمگن ظاهراً سطوح خارجی به سازمان دهی مولکول های آب کمک می کنند تا تعداد مولکول های آبی که برای تشکیل هسته های بحرانی مورد نیاز است کاهش یابد یا احتمالاً زمان آغاز تشکیل هسته های بحرانی را افزایش دهند . لازم به توضیح است که ذرات خارجی و سطوح آنها در سرعت دادن به تشکیل یخ با یکدیگر تفاوت بسیار دارند.
2-22-8 عوامل موثر بر تشکیل هسته یخ
نتایج زیر درآزمایشگاه و از ازمایش بر روی قطره های کوچک آب درون قطره چکان های کوچک بدست آمده است .
• ابعاد قطره : هر چه قطر قطره بزرگتر باشد تشکیل هسته یخ سریع تر و نهایتاً انجامد در زمان کوتاهتری صورت میگیرد یا بعبارت دیگر دمای سوپر کولینگ کاهش و یخ زدن در دمای گرمتری صورت می گیرد .
• دما : تشکیل هسته یخ با کاهش دما بصورت نمائی افزایش می یابد .
• تاثیر زمان برروی سوپرکولینگ: هر چه قطره در زمان طولانی تری و بتدریج سرد شود تشکیل هسته یخ افزایش می یابد در نتیجه سوپر کولینگ نیز کاهش می یابد.
2-22-9 عوامل موثر بر ت شکیل هسته یخ دربافت های گیاهی
• اندازه نمونه:چندین آزمایش نشان داده است که در اندازه های کوچک نمونه های گیاهی نسبت به نمونه های بزرگ یا گیاهان کامل تشکیل هسته های یخ در دماهای سردتر صورت گرفت .
• درجه سرد شدن افزایش درجه سرد شدن باعث افزایش درصد تشکیل هسته های یخ می شود . با مطالعه گونه های علفی نظیر کتا ، ذرت ، لوبیا و گونه های چوبی مرکبات و هلو مشخص شده است که افزایش نسبت یخ زدگی نمونه ها با قرار گرفتن در دماهای پائین ارتباط دارد . افزایش بطور مثال در شاخه های هلو که به مدت 24 ساعت در دمای پائین ثابت نگهداری شده اند یخ زدگی به مقدار زایدی حتی پس از 12 ساعت اتفاق می افتد . مقدارهسته یخ تابعی از دما است(آشورات،1985).
که تشکیل یخ در شاخه های هلو آغاز می شود نمونه ها
در حدود 5/1 درجه سانتی گراد در هر ساعت سرد شدند (آشورات،1985).
2-22-10 جمع شدن یخ در بافت های درختان میوه
حتی بدون مقاومت زدادئی نیز تغییرات چشمگیری در مقاومت به سرمای بافت های درختان میوه در طول زمستان انجام می گیرد (یک رابطه نزدیک بین LTE و مقاومت به سرما در سیب شرح داده شده است(وایزر وهال،1970)در تحقیقی درسال 1984 توسط آشوارتدر رابطه با توانائی فوق سرد شدن (سوپرکولینگ ) زردآلو، آلبالو ، هلو و آلو 23درطول زمستان مورد آزمایش قرار گرفت . جوانه ها در سپتامبر و اکتبر قدرت فوق سرد شدن را نداشتند . همه جوانه ها در نوامبر و دسامبر توانائی فوق سرد شدن را بدست آوردند .
هلوی آلبرتا در سه مرحله متفاوت تطابق(کوآم،1974)توانائی فوق سرد شدن خود را در ژانویه ، هلو ، گیلاس ، زردالو والوی P.sargentii توانایی فوق سرد شدن خود را بین فوریه و مارس از دست می دهند و آلبالو قدرت فوق سرد شدن خود را طولانی تر یعنی تقریباً تا آوریل نگه می دارد . گوجه های P.virginiana , Prunus serotina دو گونه ای هستند که درآنها جوانه ها قادر به فوق سرد شدن نیستند . در طی دسامبر هیچ آوند چوبی در میان طرح های اولیه گل مفرد یا دوتایی گونه های Prunus وجود ندارد . در ژانویه تمایز آوندی در آوند چوبی پیوسته بین طرح های اولیه و بافت های مجاور P. salicina در فوریه و مارس تولید می نمایند و آلبالو آخرین آنهاست که به تمایز آوند چوبی می پردازد . سیستم آوندی درگل آذین P.serotina و P. virginiana با آنچه در دیگر گونه های هسته دار قابل مشاهده است متفاوت می باشد. دراینجا آوندهای چوبی درطول خوشه کشیده شده و عناصر آوندی در هر طرح های اولیه وارد می شود . گفته می شود که فقدان آوندهای چوبی پیوسته برای قادر ساختن جوانه ها به فوق سرد شدن مهم است(آشوارت،1985) در ادامه این تحقیق گفته شده به محض اینکه امتداد آوند چوبی رشد می کند جوانه ها توانائی فوق سرد شدن خود را از دست داده و یا گونه هائی که ساختمان آوند چوبی در آنها وجود دارد قادر به توسعه توانایی فوق سرد شدن نیستند . دانشمندان بهاین دلیل در مورد آنچه گفته شده اشاره کرده اند که امتداد آوند چوبی در درون سیستم آوندی به یخ اجازه گسترش داده واب داخل طرح های اولیه جذب هسته های یخ می شود . دیگر اعضاء جنس Prunus که گلهای خوشه ای دارند نیز قادر به فوق سرد شدن نیستند(بورک واستاشنوف،1979وکانگ،1998).
در ساقه های درختان گاهی اوقات بیشتر از یک LTE وضع گسترده ای]]>

منابع و ماخذ پایان نامه سرما، میزان، دمای، E.L

میزان پرولین آزاد در بسیاری از گیاهان در عکس العمل به تنش های محیطی مانند تنش سرما و خشکی به مقدار زیادی افزایش می یابد و باعث تثبیت غشاء در هنگام تنش سرما می شود (کولمن، 1989 ). تجمع پرولین آزاد اغلب با مقاومت گیاهان در شرایط استرس های زیادی به ویژه دمای پایین در ارتباط است (کولمن، 1989). پرولین نقش مهمی را در متابولیسم گیاهان تحت استرس بازی می کند. پرولین ها در تنظیمات اسمزی سلول و همچنین در محافظت پروتئین ها نیز نقش ایفا می کند (لویت، 1972).. حسینی در سال 1379 نشان داد که میوه و برگ ارقامی از پسته که تحت تنش سرما قرار می گیرند میزان پرولین آنها نسبت به شاهد به طور معنی داری افزایش نشان می دهد .
یکی از مهمترین اثرات سرما، تاثیر آن روی ساختار غشائ سلولی، نفوذ پذیری غشائ سلولی و افزایش خروج یون ها از سلول می باشد) امرت و هولت، 1953، لینونن، 1996، ریپو و دیگران، 1998، فلین و اشورث، 1995، فلین و دیگران، 1967، بورک و دیگران ، 1976 ). مطالعات صورت گرفته روی میوه گوجه فرنگی نشان داد که وقتی میوه در شرایط دمای پایین قرار می گیرد میزان نشت یونها و میزان خارج شدن پروتئینها از میوه افزیش می یابد. نشت یونها از دیواره سلولی مربوط به فعالیت آنزیم های تجزیه کننده دیواره سلولی است که در شرایط سرما میزان فعالیت این آنزیم ها بیشتر می شود (بورک و دیگران ، 1976.). ریپو و همکاران (1998) بیان داشت که بافتهایی که در معرض خسارت یخ زدگی قرار می گیرند میزان نشت یون پتاسیم افزایش خواهد یافت(ریپو و دیگران، 1998). بورک و دیگران در سال 1976 گزارش کردند که زمانی بافت گیاه در معرض دمای پایین قرار می گیرند باعث ریزش کلسیم به سیتوپلاسم می شود که این در اثر تغییراتی است که در غشاء ایجاد می شود(بورک و دیگران ، 1976). حسینی در سال 1379 به این نتیجه رسید که ارقام اکبری و احمد آقایی نسبت به سرما حساس هستند ومیزان نشت یونهای کلسیم و سدیم و پتاسیم نسبت به ارقام مقاوم بیشتر است (حسینی، 1379).
نشت الکترولیتی زمانی اتفاق می افتد که غشاء در اثر خسارت آسیب دیده باشد که در این صورت مواد الکترولیتی از سلول نشت می کنند. ثبت مقدار E.L می تواند به عنوان روشی برای تشخیص خسارت بافت در نظر گرفته می شود. در این روش میزان EC آب خالص که نمونه بافت مورد نظر در آن دارد اندازه گیری می شود. روش E.L اولین بار توسط دکستر و همکاران (1930؛1932) مورد استفاده قرار گرفت. میزان E.L بین نمونه های مختلف متفاوت خواهد بود. از سال 1930 از روش E.L به طور گسترده مورد استفاده قرار گرفته است. چندین روش برای تشخیص بافت های زنده و مرده از یکدیگر وجود دارد؛ لز جمله قهوه ای شدن بافت، اندازه گیری فتوسنتز، استفاده از مواد شیمیایی مثل تری فنیل تترازلیوم کلراید و اندازه گیری میزان میزان E.L (ریپو و دیگران، 1998). هنگامی خسارت سرمازدگی رخ می دهد سلولها در اثر خسارت قادر به نگهداری ترکیبات شیمیایی نیستند و بنابراین این مواد از غشاء آسیب دیده انتشار می یابند (فلین و اشورث، 1995، فلین و دیگران، 1967 ). الکترولیت حاصل می تواند بوسیله قرار گیری اندام بعد اعمال تیمار در آب اندازه گیری شود. این روش (E.L) یک روش بسیار سریع و نسبتا ارزان می باشد(فلین و اشورث، 1995، فلین و دیگران، 1967 ). در گیاهان چوبی وگیاهان خزان دار برای انجام آزمایش E.L بیشتر از بافت های ساقه استفاده می شود ولی ریشه و جوانه ها نیز می توانند مورد استفاده قرار گیرند (لینونن، 1996). نمونه ها قبل از شروع آزمایش توسط آب دی یونیزه شستشو می شوند تا آلودگی آنها از بین برود، سپس نمونه ها داخل مقداری آب دی یونیزه قرار میگیرد و معمولاپس از 20تا24 ساعت میزان نشت ثابت می شود وتوسط دستگاه EC meter قرائت صورت می گیرد. برای اندازه گیری میزان E.L کل، نمونه ها را به داخل اتوکلاو قرار می دهند که بسته به نوع نمونه زمان آن متغیر می باشد و قرائت نهایی بعد از 24 ساعت انجام می گیرد. میزان نشت نسبی از طریق زیر محاسبه می شود(امرت و هولت، 1953، لینونن، 1996، ریپو و دیگران، 1998 ، فلین و اشورث، 1995، فلین و دیگران، 1967، بورک و دیگران ، 1976):
100* نشت نهایی/نشت ابتدایی= Er
با استفاده از میزان E.L در شاخه های انتهایی گیاهچه کاج میزان LT50 را محاسبه کردند. این کار بدین صورت انجام گرفت که که 20 شاخه از قسمت انتهایی گیاهچه کاج جدا کرده و در دماهای 4 درجه سانتی گراد (شاهد) 3-،6-،9-،12- و 196-(ازت مایع)قرار دادند. بعد از اعمال تیمار، EC به مدت یک هفته اندازه گیری شد؛ پس از یک هفته نمونه ها داخل اتوکلاو قرار گرفتند و دوباره میزان EC اندازه گیری شد. اینکسو و لیندستروم در سال 1995 به این نتیجه رسیدند که در دمای 3- هیچ شاخه ای از بین نرفت، در دمای 6- دو شاخه از بین رفت، در دمای 12- و 196- همه شاخه ها از بین ر فتند ولی در دمای 9- ده شاخه (نصف شاخه ها) از بین رفت ومیزان LT50 را محاسبه کردند. وگا و همکاران در سال 2000 میزان E.L را در برگ ارقام مقاوم و غیرمقاوم گیاه سیب زمینی اندازه گرفتند. نتایج به این صورت بیان شد که زمانی برگ گیاهان مقاوم و غیرمقاوم در دماهای 0 و 12.5- قرار گرفتند، بعد از 12 ساعت هیچ خسارتی در گیاهان مقاوم و غیرمقاوم مشاهده نشد، بعد از 5 روز میزان E.L در گیاهان مقاوم و غیرمقاوم مشاهده شد و بعد از 10 روز میزان نشت به طور معنی داری افزایش یافت( وگا و دیگران، 2002).
2-9 سرمازدگی
آسیب دیدگی اندام های حساس گیاه در اثر کاهش ناگهانی دما در طول فصل رویش که می تواند در دماهای بالاتر از صفر درجه صورت گیرد را سرما زدگی گویند. سرما زدگی دارای انواع مختلفی بوده و ممکن است در بهار یا پائیز و یا زمستان اتفاق بیفتد(بوذری،1384).
2-9-1 سرمازدگی انتقالی (جبهه ای یا سیکلونی)
سرمایی که در اثر هجوم یک جریان سرد قطبی و عبور آن از منطقه پیش می آید که موجب تقلیل شدید و ناگهانی درجه حرارت و سقوط میزان حرارت به چندین درجه زیر صفر می شود این جریانات اغلب توأم با نزولات آسمان بوده و خاصیت کلی آن ها این است که همواره از یک جای دیگر به منطقه منتقل و نفوذ می کند و محلی نمی باشد و بیشتر در دوران خواب درختان، در دوره غیر فعال یعنی زمستان بروز می کند که درختان میوه سردسیری تا حد زیادی در مقابل آن مقاومت و دوام دارند البته به ندرت در بعضی سالها چنین سرماهایی در اوایل بهار و پائیز دیده می شوند که موجب خسارت سنگین باغداران می شود (بوذری،1384).
2-9-2 سرمازدگی تشعشعی
سرمایی که کاملاً منطقه ای بوده و در یک محدوده معین و محیط محدود بدون اینکه هوای سردی از سایر جاها به منطقه نفوذ کند در اثر تشعشع از سطح زمین در همان محل بوجود می آید این نوع سرما بر خلاف سرمای نوع اول همواره در شب های ساکت و آرام بدون ابر و باد ظاهر می شود و اگردر اواخر زمستان، یا اوایل بهار بروز کند خطرناک محسوب می شود.راههای‌ مختلفی‌ برای‌ حفاظت‌ گیاهان‌ در برابر آسیب‌های‌ سرما و یخ‌ زدگی‌ وجود دارد. حفاظت‌ دربرابر یخ‌ زدگی‌های‌ انتقالی‌ (جبهه‌ای‌) غالباً دشوارتر از حفاظت‌ در برابر یخ‌ زدگی‌های‌ تشعشعی‌ است‌ واغلب‌ سیستم‌ها و روش‌های‌ حفاظتی‌ تنها در شرایط‌ یخ‌ زدگی‌ تشعشعی‌ از دست‌ رفته‌ است‌. تشکیل‌لایه‌های‌ وارونگی‌ در این‌ شرایط‌ اغلب‌ به‌ عنوان‌ یک‌ مزیت‌ به‌ شمار می‌رود و در بسیاری‌ از روش‌های ‌حفاظتی‌ از وجود وارونگی‌ دمایی‌ به‌ عنوان‌ یک‌ وضعیت‌ مناسبی‌ برای‌ گرم‌ کردن‌، به‌ دام‌ انداختن‌ یا به‌گردش‌ درآوردن‌ مجدد هوا استفاده‌ می‌شود. بالا بودن‌ نقطه‌ شبنم‌ احتمالاً سودمندترین‌ و مؤثرترین‌مکانیزم‌ ممکن‌ برای‌ کاهش‌ آسیب‌های‌ ناشی‌ از یخ‌ زدگی‌ است‌. چرا که‌ در این‌ موقعیت‌ به‌ عنوان یک ‌”پمپ‌ گرمایی‌” مقدار گرمای‌ هدر رفته‌ از طریق‌ تشعشع‌ را با گرمای‌ نهان‌ تراکم‌ جبران‌ می‌نمایند. به‌طور کلی‌ هر روش‌ حفاظتی‌ که‌ قادر به‌ افزایش‌ ظرفیت‌ بخار آب‌ هوا باشد، از بازدهی‌ بسیار بالایی ‌برخوردار است‌ اما انجام‌ این‌کار بسیار مشکل‌ است‌(بوذری،1384).
2-10 خسارات ناشی از سرمای بهاره
خسارتهای مورفولوژیکی سرمازدگی در جوانه ها عبارتند از: تغییر رنگ بافتها، قهوه ای شدن اکسیداتیو بافتها، نابودی گلهای در حال تکامل در داخل جوانه و سیاه شدگی کامل اندام. در گلهای تازه باز شده خسارات عبارتند از: پژمردگی کلاله و خامه، قهوه ای شدن کلاله و سپس خامه،سیاه شدگی تخمدان، بهم پیچیدن و نکروز گل آذین (فوست،1997)
2-11 واکنش گیاهان در برابر سرما
حساسیت بافتهای گیاهی به آسیب دیدگی ناشی از سرما و یخ زدگی متفاوت است. برگها توانایی سازگاری کمی دارند. ریشه ها کمتر از ساقه هایی که سرمای زمستانی را گذرانده اند به سرما مقاومتر هستند (وایزر،1970). در ماههای پاییز، تقریبا میزان مقاومت پوست و آوندهای چوبی یکسان است ولی به هنگام زمستان شانس زنده ماندن پوست کمتر خواهد بود (پوتر،1939). بافتهای گل در مراحل مختلف رشد خود مقاومت متفاوتی نسبت به سرما دارند (وست وود،1978). مقاومت به سرما در طول زمستان و اوایل بهار قابل تغییر بوده و تحت تاثیر برخی پارامترها قرار می گیرد (کوآم،1978). بافتها زمانی که دارای رشد فعالی هستند، مقاومت اندکی به سرما نشان می دهند. به همین دلیل جوانه های گل در حال خواب بیشترین مقاومت را دارا هستند در حالی که با تورم جوانه، مقاومت افت کرده و در گلهای باز شده به حداقل می رسد.
مقاومت به سرما را می توان به چندین روش، مشاهدات بصری بعد از انجماد و سرمازدگی طبیعی در باغ، انجماد درخت یا بخشی از آن در محل طبیعی خود و در درون اتاقکهای قابل حمل، تیمار بخش‌های قطع شده درختان در اتاقکهای انجماد در آزمایشگاه، و روش‌های بیوشیمیایی در آزمایشگاه، مطالعه و ارزیابی نمود (فوست،1997).
قلی پور در سال 1381 مقاومت دو رقم قزوینی و اوحدی بررسی نمودند و دریافتند دمای بحرانی بروز خسارت برای مرحله جوانه 4- جوانه در حال باز شدن 2- و گل 2+ درجه بود. ضمن اینکه مشخص شد با افت دما تا دو درجه پائین تر از دمای بحرانی در مرحله یاد شده، گیاه در معرض آسیب های جدی و غیر قابل بر گشت (قهوه ای شدن بافتها) قر ار می گیرد. در این آزمایش دو رقم قزوینی و اوحدی از نظر سطوح دمایی بحرانی اختلاف معنی دار نشان ندادند. ضمن اینکه گلهای باز شده حساس ترین و جوانه های باز نشده مقاومترین اندام در مقابل افت دما بودند (قلی پور،1381).
افت دما تا حد بحرانی در هر مر حله به کاهش میزان باز شدن طبیعی جوانه، باز شدن گل، گرده افشانی و مهمتر از همه، کاهش میزان رشد لوله گرده و لقاح خواهد انجامید که قطعا باعث افزایش پوکی میوه و کاهش میزان عملکرد نهائی درخت خواهد شد(فوست، 1997 وکوآم، 1978).
2-12 تنش دمای پائین
لویت (1972و1980) تعریف تنش بیولوژیکی را که از تنش فیزیکی1 مشتق شده بود، پیشنهاد نمود. لویت(1972و1980) چنین اظهار داشت: “هر گونه تغییر درشرایط محیطی که باعث کاهش یا تغییر مخالف با رشد و نمو گیاه شود تنش بیولوژیکی نام دارد”، بعنوان مثال رشد رویشی گیاهی می تواند تحت تاثیر یکسری شرایط نامساعد محیطی کاهش یابد یا متوقف شود و یااز مرحله رویشی وارد مرحله زایشی گردد.
سرما یک عامل تنشی گسترده ای است تنها نقاطی که دما درآنها به زیرCْ10 + افت نمی کند و دائماً گرم هستند، نواحی پست و مرطوب حوزه رودخانه آمازون وبخش هایی از جنوب غربی آسیا و حوزه گرمسیری که هر شب سرد با یک روز گرم دنبال می شود شرایط مزرعه ای پدیده برگشت پذیری اتفاق می افتد. بنابراین، اختلالات فیزیولوژیکی در دمای زیر دمای بحرانی آغاز می شود اما سبب ظهور قابل مشاهده آسیب یا اثر بر روی پارامترهایی از قبیل میزان رشد و نمو نمی شود. زیرا این اختلالات قبل از اینکه ادامه یابند در اثر شرایط بعدی برطرف می گردند(میرمحمدی میبدی وهمکاران،1383).
خسارت سرما در ظاهر ابتدا باعث بروز تغییرات متابو لیکی شامل افزایش مقدار اتیلن در گیاه ، سپس باعث تغییرات سلولی (نشت الکترولیتی2) و در نهایت بروز علائم خسارت در گیاه تحت تنش می شود(شکل2-1) (میرمحمدی میبدی وهمکاران،1383). شکل2-1- آستانه دمای بحرانی نگهداری و دوره ای از سرماروی وضعیت تغییرات میزان اتیلن، نشت الکترولیتی وعلائم مشاهده ای ناشی از سرما(میرمحمدی میبدی وهمکاران،1383) اگر در نتیجه تنش سرما صدمات ناشی از آن به سرعت بروز کند ،این حالت از تنش سرما را شوک سرمائی3می نامند. این حالت در نتیجه کاهش ناگهانی دما در جریان رشد گیاهان پیش می آید و در اثر آن بلافاصله تراوایی غشا سلول از بین رفته ،غشا از دیواره سلول جدا شده، سلول ها از نظر میکروسکوپی به حالت پلاسمو لیز کاذب در می آیند و در این شرایط به سرعت تر کیبات داخلی سلول از جمله پتاسیم (K+)به بیرون سلول نشت می کند. ازتجمع این مواد درفضاهای بین سلولی تاول های آب سوخته ای4 به وجود می آید که در زیر آنها آب جمع می شود .پدیده آبکی شدن برگ های بالایی در بیشتر گونه های زراعی مهم اتفاق می افتد و در شدت های نوری بالا ،این خسارت تسریع می گردد.این خسارت سرما برگشت نا پذیر (پلاستیک) بوده وبعد از برطرف شدن سرما ،بهبود نخواهد یافت(میرمحمدی میبدی وهمکاران،1383).
دردمای پائین ،گیاهان نمی توانند انرژی نورانی جذب شده توسط رنگریزه ها را در واکنش های فتو سنتزی به کار گیرند .به نظر می رسد نخستین مکان تنش سرما فتوسیستم II است که باعث اُفت فلورسانس فتوسیستم II وتوقف فعالیت فتوسنتز بر اثر سرما می شود(میرمحمدی میبدی وهمکاران،1383).
آسیب ناشی از اکسیداسیون نوری بدین معناست که سرما در حضور نور در مقایسه با تاریکی موجب وارد شدن خسارت (با سرعت بیشتر)می شود.تنش سرما در دامنه بسیار آسیب زای واکنش های اکسیداسیون نوری منجر به از دست رفتن رنگریزه ها ،لیپید ها واسید های چرب به ویژه از غشاءتیلا کوییدی می شود .این اسیب ها باعث تغییرات فرا ساختاری در کلروپلاست ها نظیر اختلالات ساختاری در غشاء تیلاکوییدهامی شود.اگر سرما طو لانی باشد ،این نوع خسارت در شرایط بازگشت به گرما بهبود نیافته وبرگ می میرد.افزایش سطوح انتی اکسیدان هایی مثل توکوفرول در برگ یا افزایش سطوح دیگر رنگریزه های کم اهمیت تر(کاروتنوییدها) که ترجیحاً در دمای سرد اکسید شده و منجر به کاهش تلفات کلروفیلa و b میشوند ممکن است موجب مقاوم شدن گیاه به سرما شده وخسارت]]>