تاریخچه فیسبوک؛ داستان جابجایی رکوردهای دنیای فناوری

فیسبوک، نامیه که خیلی از کاربران امروزی، اینترنت رو با اون شناخته ان. شرکتی که با ایده ای ساده، خیلی از رکوردهای دنیای فناوری رو جابه جا کرد. در این مطلب می خوایم گذشته فیسبوک رو واسه شما بگیم.

فیسبوک، ایده ای ساده بود که از دل خوابگاه های دانشگاه هاروارد بیرون اومد. سرگرمی یه جوون برنامه نویس واسه گذران وقت، که به بزرگ ترین شبکه ی اجتماعی جهان تبدیل شد.

فیسبوک رو می توان موفق ترین نمونه ی یه کار و کاسبی فناوری دونست. ایده ی کاربردی، مؤسس علاقه مند و بلندپرواز و اندازه دهی عالی، همه اون فاکتورهایی هستن که یه کار و کاسبی واسه رسیدن به موفقیت نیاز داره و این شرکت آمریکایی، یکی از تک و توک نمونه هاییه که با جمع کردن همه این عوامل، تونست الگویی واسه تموم شرکت های نوپای جهان شه.

فیسبوک امروزه به عنوان یه شرکت رسانه ی اجتماعی و خدمات شبکه های اجتماعی شناخته می شه. مقر اصلی این غول دنیای اینترنت در مانلو پارک کالیفرنیا واقعه.

این شرکت کار خود رو در سال ۲۰۰۴ به صورت رسمی و با تأسیس وبسایتش شروع کرد. رشد فیسبوک به اندازه ای سریع بود که در سال ۲۰۱۲، سهام اون به صورت عمومی عرضه شد و با ثبت ۱۰۴ میلیارد دلار ارزش بازار، رکورد جدیدی در دنیا ثبت کرد.

دلار

فیسبوک امروز دیگه تنها یه سایت واسه رابطه دوستان نیس. این شرکت بزرگ امروز صاحب تعدادی از پرطرفدارترین اپلیکیشن های پیام رسان و شبکه های اجتماعی دیگه هم هست.

البته سرویس اصلی این شرکت یعنی همون سایت و اپلیکیشن فیسبوک، هنوز بیشترین مخاطب رو با بیشتر از ۲.۲ میلیارد حساب کاربری ثبت شده در اختیار داره. البته این حجم از کاربران، همیشه مشکلات و رقابت های زیادی مثل انتشار اخبار دروغ، نفرت پراکنی(کار یا حرفیه که به شخص یا گروهی به خاطر نژاد، جنسیت، دین و چیزایی مثل این حمله کنن)، تشویق به خشونت و از همه مهم تر، تهدید حریم خصوصی، واسه صاحبان این شبکه ی اجتماعی رقم زده ان.

مشکلات

مهمترین نمونه از این مشکلات، رسوایی کمبریج آنالاتیکا بود که در چند ماه گذشته، مارک زاکربرگ و دیگه مدیران فیسبوک رو به پاسخگویی های زیادی در مورد حفظ امنیت اطلاعات کاربران واداشت.
امنیت اطلاعات

الان مارک زاکربرگ، به عنوان مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره در فیسبوک فعالیت می کنه. شریل سندبرگ مسئولیت مدیریت عملیات رو در این شرکت رو دوش داره و دیوید وینر، در سمت مدیر امور مالی و مایک شروپفر به عنوان مدیر فناوری در بزرگ ترین شبکه ی اجتماعی جهان دارن کار می کنن.

طبق آخرین آمار ارائه شده در ۳۰ ژوئن ۲۰۱۷، فیسبوک در سرتاسر جهان، ۲۰,۶۵۸ کارمند داره.

سرفصل محتوا

  • گذشته تأسیس
  • دسترسی واسه عموم، توانایی های جدید و پیشرفت های مالی
    • فید اخبار
    • ورود سرمایه گذاران جدی
  • تغییرات ظاهری و تولد چت فیسبوک
  • دکمه ی لایک مشهور
  • گسترش دامنه ی فعالیت و مسئولیت های جدید
  • گسترش فعالیت و ورود به بازارهای جدید
  • مراکز مدیریتی و منبع درآمد
  • تبلیغات، منبع درآمد اصلی فیسبوک
  • زیرمجموعه ها
    • اینستاگرام
    • واتس اپ
    • فیسبوک مسنجر
    • آکیولس ایشون آر
    • اپلیکیشن tbh
    • فیسبوک واچ
  • انتقادات، رقابت ها و وضعیت الان
    • حریم خصوصی، یکی از رقابت های همیشگی فیسبوک
    • ارائه اطلاعات کاربران به دولت ها
    • پایشِ لینک های درون پیام های خصوصی
    • نژادپرستانه، زن جنگ و ضد همجنسگرایانه
    • فیسبوک و کمبریج آنالیتیکا؛ کابوس حریم شخصی
  • فیسبوک در ایران

گذشته تأسیس

مارک زاکربرگ، مؤسس فیسبوک که لقب جوون ترین میلیاردر تاریخ رو هم یدک می کشد، دانشجوی علوم کامپیوتر دانشگاه هاروارد بود.

دانشجو

اون که یه علاقه مند واقعی به برنامه نویسی حساب می شد، ارتباطات اجتماعی قوی نداشت و بیشتر وقت خود رو به برنامه نویسی و اجرای ایده های نرم افزاری اش می پرداخت.

اون در سال ۲۰۰۳ و در دومین سال تحصیل در هاروارد، یه سایت سرگرمی با نام Facemash طراحی کرد. این سایت در چهار ساعت اول انتشار، ۴۵۰ کاربر جذب کرد.

فیس مش سایتی بود که تصاویر دانشجویان رو از آلبوم های عکس آنلاین دانشکده ها استخراج می کرد و در صفحه ای ساده، اون ها رو واسه مقایسه در برابر کاربر قرار می داد.

دانشجویان هاروراد واسه گذران وقت به این سایت سر می زدن و تصاویر دوستان و هم کلاسی های خود رو از دید جذابیت با هم مقایسه می کردن. این سایت چند روز پس از راه اندازی، از طرف مدیریت هاروارد تعطیل شد.

اولین تجربه ی جدی زاکربرگ، مشکلاتی هم واسه اون درست کرد. مدیریت هاروارد اون رو به سرقت اطلاعات، نفوذ به حریم خصوصی افراد و نقض قانون کپی رایت متهم کرد. البته همه اتهامات بعدا از اون ورداشته شد.

این دانشجوی علاقه مند، پروژه ی خود رو در طول ترم تحصیلی ادامه داد و با پیشرفت ی اون، در پروژه ای درسی از این سایت استفاده کرد. پروژه ی دوم زاکربرگ سایتی واسه مقایسه ی آثار هنری و درج نظر در مورد اون ها بود که واسه درس تاریخ هنر اجرا شد.

یه سال پس از پروژه ی درس تاریخ هنر، ایده ی برنامه نویسی فیسبوک به ذهن زاکربرگ خطور کرد. البته ایده ی اولیه با چیزی که ما امروز از فیسبوک می شناسیم کمی متفاوت بود.

Face Book به معنی آلبوم عکس فارغ التحصیلان دانشگاهیه که در اختیار همه ی دانشجویان قرار می گیرد.

در سال ۲۰۰۴، هیچ سایت متمرکزی واسه مشاهده ی همه تصاویر این آلبوم ها نبود و به جز نمونه های چاپی قدیمی، تنها تعدادی از این آلبوم ها در شبکه های خصوصی داخل دانشگاه قابل دسترسی بودن.

اولین نما از شبکه ی اجتماعی فیسبوک که با نام Thefacebook منتشر شد

زاکربرگ در مورد اجرای ایده وقتی گفته بود که همه نیاز به اینجور سایتی رو حس می کردن؛ اما اجرای اون واسه دانشگاه چند سال زمان می برد.

اون با تکیه بر علم و اشتیاق بالای خود به برنامه نویسی، سرویس رو در عرض چند هفته آماده کرد و اون رو روی دامنه ی Thefacebook.com منتشر کرد.

یکی از عواملی که زاکربرگ رو به ساختن این سایت تشویق کرد، سرمقاله ی روزنامه ی دانشگاه هاروارد در مورد فیس مش بود که تأیید می کرد تکنولوژی لازم جهت راه اندازی سایت متمرکز هاروارد در دسترس قرار داره.

مارک زاکربرگ سایت فیسبوک رو با به کار گیری زبون برنامه نویسی PHP طراحی کرد و پیشرفت داد. اون آبی رو از همون اول به عنوان رنگ اصلی این سایت انتخاب کرد.

آزمایشاتی که در سال ۲۰۰۷ از مارک انجام شد نشون داد که اون نسبت به رنگ های سبز و قرمز، کوررنگی داره. خود زاکربرگ هم در مصاحبه ای، آبی رو بهترین رنگ مورد علاقه اش عنوان کرده.

شش روز پس از آنلاین شدن Thefacebook، سه دانشجوی هاروارد مدعی شدن که زاکربرگ، ایده ی اون ها رو دزدیده و از اون واسه اجرای سایت خود استفاده کرده.

کمرون و تایلر وینکلووس، دو داداش دوقلویی بودن که به عنوان شاکیان اصلی، موضوع رو با روزنامه ی The Harvard Crimson مطرح کردن. هم کلاسی های اون ها یعنی دیوا نارندرا هم به عنوان شاکی در این موضوع حضور داشت.

این شکایت، اولین رقابت حقوقی زاکربرگ و سرگرمی جدیدش بود که تا ۲۰۰۸ به طول رسید. آخرسر دادگاه، زاکربرگ رو به پرداخت ۱.۲ میلیون سهم فیسبوک به شاکیان متهم کرد. این مقدار از سهام فیسبوک در سال عرضه ی عمومی سهام ارزشی حدود ۳۰۰ میلیون دلار داشت.

عضویت در فیسبوک در اول فقط به دانشجویان هاروارد محدود بود و در ماه اول، تقریبا نصف دانشجویان دانشگاه در این سایت ثبت نام کردن.

زاکربرگ پس از مشاهده ی استقبال بالای دانشجویان از وبسایتش، به فکر پیشرفت و گسترش اون افتاد. اون از کمک دوستانش در هاروارد یعنی ادواردو سورین، داستین ماسکویتز، اندرو مک کالم و کریس هیوز واسه این پیشرفت استفاده کرد.

چند ماه پس از منتشر کردن اولیه، در مارس ۲۰۰۴، امکان عضویت دانشجویان دانشگاه های کلمبیا، استنفورد و ییل هم در فیسبوک جفت و جور شد.

پس از یه مدت، عضویت دانشجویان تموم دانشگاه های آیوی لیگ، بوستون، نیویورک، ام آی تی و واشنگتن و در آخر عضویت از تموم دانشگاه های آمریکا و هم اینکه کانادا در این سایت آزاد اعلام شد.

ورود یکی از فعالان قدیمی دنیای اینترنت به تیم مدیریتی فیسبوک، روند مدیریت اون رو عوض کرد و زاکربرگ رو مجبور به تمرکزی کامل روی پروژه اش کرد.

این مشاور غیر رسمی زاکربرگ، شون پارکر نام داشت. اون مؤسس سرویس اشتراک فایل Napster بود و پس از یه مدت آشنایی با زاکربرگ، مدیر شرکت فیسبوک شد.

براساس مشاوره های اون، دفتر اصلی فیسبوک به پالو آلتو در کالیفرنیا منتقل شد و در سال ۲۰۰۵، پیشوند The از نام فیسبوک ورداشته شد. اولین سرمایه گذار فیسبوک در اون سال ها هم پیتر ثیل، کمک مؤسس سرویس پی پل بود.

خرید دامنه و تغییر نشانی از Thefacebook.com به Facebook.com، هزینه ای ۲۰۰ هزار دلاری واسه زاکربرگ و شریکانش داشت که نسبت به کمک های مالی دریافت شده، ناچیز بود.

در همین زمان، سرمایه گذار بعدی فیسبوک با سرمایه ای ۱۲.۷ میلیون دلاری وارد این شرکت شد. شرکت اکسل پارتنرز، سرمایه گذاری بود که خطر ورود به این بازار ناب رو به جون خرید و ۱۱ درصد از سهام شرکت رو در اون زمان به مالکیت خود درآورد.

جیم بریر هم از اولین سرمایه گذاران این شرکت بود که یه میلیون دلار از ثروت شخصی اش رو وارد این کار و کاسبی کرد.

فیسبوک در کنار جذب سرمایه در سال های ابتدایی، به گسترش دامنه ی کاربران هم مشغول بود و در سال ۲۰۰۵، علاوه بر انتشار نسخه ی مخصوص علم آموزان دبیرستانی، عضویت کارمندان بعضی از شرکت های بزرگ یعنی اپل و مایکروسافت رو هم مجاز اعلام کرد.

دسترسی واسه عموم، توانایی های جدید و پیشرفت های مالی

نقطه ی عطف دسترسی به فیسبوک واسه کاربران سرتاسر جهان، در ۲۶ سپتامبر سال ۲۰۰۶ رقم خورد. در این روز این شبکه ی اجتماعی اعلام کرد که هر فردی با سن بیشتر از ۱۳ سال و با داشتن یه نشانی ایمیل، می تونه در فیسبوک عضو شه.

در همین زمان فعالیت شرکت ها هم در فیسبوک زیاد شده و این سایت میزبان بیشتر از ۱۰۰ هزار حساب کاربری شرکتی بود.

در همون سال، مدیران این شبکه ی اجتماعی عزمشونو جزم کردن امکان ساخت صفحه (Page) اختصاصی رو واسه کاربران جفت و جور کنن که اجرای اون تا سال ۲۰۰۹ به طول رسید.

فید اخبار

در سال ۲۰۰۶، یکی از توانایی های اساسی فیسبوک در وبسایتش رونمایی شد. News Feed یا فید خبری، بخشی بود که همه اتفاقات جذاب واسه کاربر که در فیسبوک رخ می داد، واسه اون به نمایش می گذاشت.

عضویت دوستان جدید، دوستی های افراد با همدیگه و مطالبی که دوستان به اشتراک می گذاشتن، در کنار اخبار صفحات تجاری و دیگه خبرهای جذاب، در این بخش واسه کاربر به نمایش درآمدند.

تبلیغ توانایی فید خبری فیسبوک

این بخش در طول سال های فعالیت این شبکه ی اجتماعی دچار تغییرات زیادی شد و مدیران و طراحان فیسبوک، همیشه در طراحی های جدید اون از نظرات کاربران استفاده کرده ان.

الان آخرین توانایی اضافه شده به فید اخبار فیسبوک، اشتراک گذاری فایل های سه بعدیه.

آخرین سیاست های استفاده کرده شده در این بخش هم، اطلاعات و پست های دوستان و اعضای خونواده رو بالاتر از محتوای تبلیغاتی یا پست های شرکت ها به کاربر نشون می دهد.

ورود سرمایه گذاران جدی

مایکروسافت، اولین بازیگر مشهور دنیای فناوری بود که به عنوان سهام دار وارد فیسبوک شد.

ردموندی ها در اکتبر سال ۲۰۰۷، خرید ۱.۶ درصد از سهام فیسبوک به ارزش ۲۴۰ میلیون دلار رو اعلام کردن. این خرید، ارزش ضمنی فیسبوک رو به حدود ۱۵ میلیارد دلار رساند.

با افزایش رو به رشد تعداد کاربران فیسبوک، مدیران اون عزمشونو جزم کردن فعالیت های خود رو به مرور، بین المللی کنن. اون ها اولین دفتر اروپایی خود رو در اکتبر سال ۲۰۰۸ در دوبلین ایرلند تأسیس کردن.

از زمان تأسیس این شعبه، کاربران فیسبوک که خارج از آمریکا و کانادا هستن، به عنوان کاربران شرکت ایرلندی ثبت می شن.

این اقدام، فیسبوک رو از پرداخت مالیات واسه این کاربران در آمریکا معاف می کنه. علاوه بر دوبلین، حیدرآباد هند هم میزبان یکی از دفاتر اصلی فیسبوکه.

تغییرات ظاهری و تولد چت فیسبوک

سال ۲۰۰۸، با تغییرات اولیه ی ظاهری در محیط کاربری فیسبوک هم همراه بود. اون ها تغییرات رو اول به صورت بتا عرضه کردن.

طراحی جدید اون سال، بخش دیوار فیسبوک و فید اخبار رو تو یه بخش ترکیب کرده بود و هم اینکه ظاهر پروفایل ها رو به صورت تب نشون می داد. این طراحی ها در جهت ساده تر شدن ظاهر و هم اینکه بهبود تجربه ی کاربری اعضا انجام شد.

مسنجر از دل توانایی چت فیسبوک به دنیا اومد

توانایی چت داخلی فیسبوک در سال ۲۰۰۸ معرفی شد. این توانایی به کاربران اجازه می داد در داخل همون محیط فیسبوک به گفتگو با دوستای خود بپردازند.

این توانایی فیسبوک در طول سال ها دچار بهبود و پیشرفت های زیادی شد تا اینکه مسنجر اختصاصی فیسبوک با نام Messenger از دل اون بیرون اومد.

امروزه فیسبوک توانایی چت رو فقط در صورت به کار گیری محیط اختصاصی یا دانلود اپلیکیشن مسنجر در اختیار کاربران قرار میده.

یه سال بعد، اولین سالی بود که جریان درآمدی فیسبوک مثبت شد. در همون سال سایت Compete، این شبکه ی اجتماعی رو به عنوان اولین سرویس شبکه ی اجتماعی از دید تعداد کاربر فعال ماهانه مطرح کرد.

مجله ی Entertainemnt هم سایت زاکربرگ رو در لیست بهترین سرگرمی های دهه ی گذشته قرار داد و اون رو این گونه توصیف کرد: «تا قبل از فیسبوک، ما چیجوری دوستان قدیمی خود رو پیدا می کردیم؟ چیجوری تاریخ تولد همکاران و دوستانمان رو به یاد می آوردیم و چیجوری بازی آنلاین انجام می دادیم؟».

دکمه ی لایک مشهور

عموم کاربران، فیسبوک رو با دکمه ی لایک مشهورش می شناسن. این دکمه، راحت ترین روش تعامل با محتوای منتشرشده رو در اختیار کاربران قرار می دهد. دکمه ی لایک در سال ۲۰۰۹ واسه اولین بار رونمایی شد.

در سال های فعالیت فیسبوک این دکمه به همه بخش ها مثل اخبار و عکس ها تا کامنت های بقیه راه پیدا کرد. پس از سال ها تحقیق و هم اینکه، بررسی نظرات کاربران در مورد اضافه کردن دکمه ی دیسلایک، فیسبوک در سال ۲۰۱۶ توانایی جدیدی به دکمه ی لایک خود اضافه کرد.

از اون زمان هر کاربر با نگه داشتن دکمه ی لایک، می تونه به جای این علامت، از پنج اموجی آماده استفاده کنه که هر کدوم، حالتی رو نسبت به محتوای منتشرشده نشون میدن.

لایک، نمادی که اثر زیادی در معروفیت فیسبوک داشت

در جولای سال ۲۰۱۰، فیسبوک اعلام کرد به رکورد ۵۰۰ میلیون کاربر رسیده. طبق آمار ارائه شده به وسیله اون ها، نصف این اعضا روزانه دست کم ۳۴ دقیقه از این سرویس آنلاین استفاده می کردن و حدود ۱۵۰ میلیون نفر از اون ها هم از راه موبایل به سرویس مراجعه می کردن.

موبایل

در اون سال، گزارش های اقتصادی، ارزش فیسبوک رو که هنوز یه شرکت خصوصی بود در حدود ۴۱ میلیارد دلار اعلام می کردن. این آمارها، فیسبوک رو پس از گوگل و آمازون به عنوان سومین شرکت بزرگ آمریکایی معرفی می کرد.

اقتصاد

گسترش دامنه ی فعالیت و مسئولیت های جدید

در سال ۲۰۱۰، فیسبوک عزمشو جزم کرد دامنه ی fb.com رو از انجمن مزرعه داری آمریکا بخره.

پس از خرید این دامنه رقم معامله اعلام نشد؛ اما اسناد مالی انجمن که در سال ۲۰۱۱ منتشر شدن، رقم ۸.۵ میلیون دلار درآمد رو به خاطر فروش این دامنه گزارش کردن که اون رو در لیست ۱۰ دامنه ی گران قیمت تاریخ قرار داد.

قیمت

افزایش کاربران، باعث افزایش رو به رشد وظایف مدیران و سیاست گذاران فیسبوک می شد. به هر حال اون ها در حال تبدیل شدن به کشوری با جمعیت سرسام آور بودن و باید قوانینی واسه حفظ نظم در این جامعه ی آنلاین وضع می کردن.

کارمندان فیسبوک در سال ۲۰۱۱ اعلام کردن که روزانه ۲۰ هزار حساب کاربری رو واسه مقابله با تخلفاتی مثل محتوای ناجور، اسپم، استفاده ی غیر قانونی نوجوانان زیر ۱۳ سال و هم اینکه حفظ امنیت، از این سایت حذف می کنن.

اسپم

آمارهای منتشرشده در اون سال، رکورد یه تریلیون بازدید ماهانه رو واسه فیسبوک گزارش کردن و اون رو پس از گوگل، در رتبه ی دوم سایت های پربازدید در آمریکا قرار دادن.

فیسبوک درخواست عرضه ی عمومی سهام رو در یکم فوریه ی سال ۲۰۱۲ ثبت کرد. مراسم عرضه ی رسمی سهام در ۱۷ می همون سال انجام شد و ارزش هر سهم در روز عرضه، ۳۸ دلار بود.

در همون روز، ارزش بازار فیسبوک، ۱۰۴ میلیارد دلار اعلام شد که رکورد شکنی جدیدی واسه این شرکت جوون بود.

آمارهای فیسبوک در سال ۲۰۱۲، یه میلیارد کاربر فعال ماهانه رو ثبت کردن. ۶۰۰ میلیون از این کاربران از راه موبایل به این سرویس مراجعه می کردن و آمار ۲۱۹ میلیارد تصویر آپلود شده هم در این سال ثبت شد.

در اون زمان، تعداد ارتباطات بین دوستان در فیسبوک، به ۱۴۰ میلیارد عدد رسیده بود. اون ها در سال ۲۰۱۳ به لیست فورچن ۵۰۰ راه پیدا کردن و در رتبه ی ۴۶۲ قرار گرفتن.

گسترش فعالیت و ورود به بازارهای جدید

با افزایش رو به رشد کاربران، نیاز به پیشرفت ی زیرساخت ها و امکانات فیسبوک روز به روز بیشتر می شد. اون ها سیستم جستجوی پیشرفته ی خود رو در سال ۲۰۱۳ با نام Facebook Graph Search رونمایی کردن که به خوبی در میان اطلاعات به اشتراک گذاشته با کاربر، به جستجوی دقیق می پرداخت.

با در نظر گرفتن افزایش کاربران موبایل فیسبوک، این شرکت محصول نرم افزاری مخصوص خود واسه گوشی های اندروید رو هم در سال ۲۰۱۳ معرفی کرد.

Facebook Home یه لانچر اندروید با دقیق شدن و فوکوس کردن روی خدمات فیسبوک بود که دسترسی به پروفایل و اعلان ها رو واسه کاربر آسون می کرد.

HTC First اولین گوشی هوشمندی بود که با لانچر فیسبوک به بازار عرضه شد. البته پس از یه مدت پیشرفت و پشتیبانی این لانچر تموم شد.

هوش

در کنار فعالیت های نرم افزاری و پیشرفت ی خدمات، فیسبوک واسه جلوگیری از منتشر کردن اخبار جعلی، توهین و سوءاستفاده ی جنسی هم اقدامات قانونی و وفنی زیادی انجام داد.

اون ها با گروه های زیاد حقوقی واسه تنظیم قوانین این موارد همکاری کردن و قرارداد های خودکار و نظارت های خود رو هم درزمان سالیان، رشد دادن.

در سال ۲۰۱۳، انجمنی به منظور پیشرفت ی دسترسی آسون و ارزون به اینترنت در تموم نقاط جهان به وسیله سر تیم برنرزلی تأسیس شد.

این انجمن که A4AI اسمشه، تحت پشتیبانی شرکت های بزرگ دنیای فناوری مثل گوگل، اینتل، مایکروسافت و البته فیسبوکه و لوازم لازم اون به وسیله این شرکت ها تأمین می شه.

مارک زاکربرگ در سخنرانی خود در سال ۲۰۱۶، اهداف اصلی خود در مورد آینده ی فیسبوک رو توضیح داد. اون سه بخش ی هوش مصنوعی، گسترش دسترسی به اینترنت در تموم نقاط جهان و واقعیت مجازی و اضافه رو جزو اهداف اصلی خود و شرکتش گفت.

در همون سال، این شرکت کار و کاسبی هوش مصنوعی Depp Text رو خرید. این کار و کاسبی در مورد ی پردازش و تحلیل متون ۲۰ زبون زنده ی دنیا فعالیت می کنه.

پشتیبانی های فیسبوک از کار و کاسبی های بخش ی پردازش داده بسیار گسترده س. شریل سندبرگ، مدیر عملیاتی فیسبوک، ژانویه ی سال ۲۰۱۷ انکوباتوری با نام Station F در فرانسه راه اندازی کرد تا از کار و کاسبی ۱۵ کار و کاسبی فعال در بخش ی داده در این کشور پشتیبانی کنه.

گسترش به کار گیری خدمات فیسبوک باعث شد این شرکت در سال ۲۰۱۶ ابزاری واسه ارتباطات سازمانی با نام Workplace عرضه کنن. این وسیله امکان اشتراک اخبار و گفتگو میان کارمندان سازمانی رو با هزینه های مشخص ایجاد می کنه.

مراکز مدیریتی و منبع درآمد

فیسبوک واسه نگهداری داده های خود، مراکز داده ی زیادی رو تأسیس کرده. در سال ۲۰۱۱، مرکزداده ی کم مصرف این شرکت در پرینویل ایالت اورگن آمریکا تأسیس شد.

مرکز بعدی در فارست سیتی کارولینای شمالی و در سال ۲۰۱۲ راه اندازی شد. سومین مرکز داده هم در اروپا و در شهر لولئا سوئد در سال ۲۰۱۳ شروع به کار کرد.

چهارمین مرکز داده ی بزرگ فیسبوک در سال ۲۰۱۴ و در شهر آلتونا ایالت آیووا آمریکا تأسیس شد.

فیسبوک در سال ۲۰۱۶ اعلام کرد که می خواد مرکز داده ای براساس ی انرژی های تجدیدپذیر در لاس لوناس شهر نیومکزیکو تأسیس کنه. گفته شده این مرکز داده در سال ۲۰۱۸ شروع به کار می کنه.

تبلیغات، منبع درآمد اصلی فیسبوک

یکی از اقدامات باحال فیسبوک در مورد ی خرید فضاهای کاری، راه اندازی یه کارخانه ی چوب بری در کمپ منلو پارک این شرکته.

این کارخانه در سال ۲۰۱۳ راه اندازی شد و هدف اصلی اون، تأمین لوازم نجاری، برگزاری دوره های ایمنی و آموزش نجاری به کارمندان علاقه منده. به باور مدیران فیسبوک، این مرکز می تونه محلی مناسب واسه گذران وقت و تقویت خلاقیت کارمندان باشه.

خلاقیت

منبع درآمد اصلی فیسبوک، تبلیغات بنری و کلیکیه که در صفحات سایت و اپلیکیشن های این شرکت نشون داده می شه.

البته فیسبوک نسبت به دیگر شرکت های بزرگ فعال در اینترنت مانند گوگل، اندازه کلیک (CTR) کمتری داره و در حدود یه پنجم رقبا هستش. دلایل زیادی از جمله استفاده ی کاربران از افزونه های مسدودکننده ی تبلیغات تا تمایل کمتر اون ها به کلیک روی بنرها، باعث پایین بودن اندازه کلیک در فیسبوک شده ان.

البته با وجود پایین بودن این اندازه، درآمد فیسبوک سال به سال در حال زیاد شدنه و از ۰.۴ میلیون دلار در سال ۲۰۰۴ به ۴۰.۶۳ میلیارد دلار در آخر سال ۲۰۱۷ رسیده.

طبق آخرین آمار رسمی این شرکت، تعداد تبلیغ دهندگان در سرویس های جور واجور فیسبوک تا سال ۲۰۱۶ برابر با سه میلیون شرکت بوده. البته فروش اطلاعات و یافته های تحلیل های آماری فعالیت های کاربران به شرکت های تبلیغاتی، از منابع درآمدی دیگه فیسبوک هستن که در چند ماه گذشته دردسرهای زیادی واسه این شرکت ایجاد کرده ان.

زیرمجموعه ها

فیسبوک علاوه بر سرویس اصلی شبکه ی اجتماعی خود، صاحب تعداد از پرطرفدارترین پیام رسان ها و شبکه های اجتماعی جهان و هم اینکه، یکی از شرکت های پیشگام در صنعت واقعیت مجازی هم هست.

مدیران این شرکت در طول سال های فعالیت خوب نیازای بازار رو درک کرده و در زمان مناسب، استارتا پ های مناسب رو خریداری کرده ان و علاوه بر افزایش درآمد خود، این شرکت های نوپا رو هم با حفظ استقلال به موفقیت های چشم گیر رسونده ان.

اینستاگرام

این شبکه ی اجتماعی تصویرمحور فعالیت خود رو از سال ۲۰۱۰ شروع کرد. سادگی استفاده و توانایی های جذاب این سرویس، به سرعت اون رو به رقیبی واسه دیگه شبکه های اجتماعی تبدیل کرد. م

ؤسسان اینستاگرام در سال ۲۰۱۲ اولین جذب سرمایه ی اصلی خود رو انجام دادن و ارزش شرکت رو به ۵۰۰ میلیون دلار رساندند. در همون سال، فیسبوک تو یه حرکت غیرمنتظره، این اپلیکیشن و شرکتش رو به رقم یه میلیارد دلار خرید. این رقم در حدود یه چهارم سرمایه ی در دسترس فیسبوک بود.

قیمت توافق شده بر سر اینستاگرام به صورت سهام فیسبوک و پول نقد به صاحبان این شرکت اهدا شد. برنامه ی اصلی مدیران فیسبوک پس از خرید اینستاگرام، حفظ استقلال اون و پیشرفت فعالیت ها طبق برنامه ریزی های گذشته بود.

نکته ی مهم این که هیچکی در اون زمان تصور نمی کرد خرید اینستاگرام اونم با این مبلغ، اقدامی عاقلانه باشه. اینستاگرام در اون زمان شبکه ای پرسروصدا بود که هیچ طرح کار و کاسبی خاصی نداشت.

در مقایسه، کارشناسان به رقم ۳۵ میلیون دلاری اشاره می کردن که یاهو در سال ۲۰۰۵ واسه خرید سرویس اشتراک عکس فلیکر پرداخت کرد.

اینستاگرام امروز به اپلیکیشنی تبدیل شده که خیلی از کاربران جدید اینترنت، شبکه های اجتماعی رو با اون می شناسن و سایت اون در رتبه ی ۱۷ الکسا در تموم جهان قرار داره.

این آمارها نشون دهنده برنامه ی دقیق و حساب شده ی زاکربرگ و همکارانش در خرید این شبکه ی اجتماعیه.

واتس اپ

برایان اکتوم و جون کوم، مؤسسان پیام رسان واتس اپ هستن. اون ها اول در یاهو کار می کردن و پس از ترک این شرکت، واسه کار در فیسبوک، تقاضانامه فرستادن که از طرف این شرکت رد شد.

پس ازمدتی اون ها در سال ۲۰۰۹ با شناخت پتانسیل های بازار اپلیکیشن، پیام رسان واتس اپ رو منتشر کردن.

بیشار بخونین: واتس اپ WhatsApp; پرمخاطب ترین پیام رسان دنیا

پنج سال پس از فعالیت واتس اپ و پستی و بلندی های زیاد در راه، فیسبوک در سال ۲۰۱۴ این سرویس رو به مبلغ ۱۹ میلیارد دلار خرید. این خرید، بزرگ ترین خرید تاریخ فیسبوکه.

البته خریده شدن به وسیله فیسبوک، تعداد خیلی از کاربران این اپلیکیشن رو مجبور به کوچ کرد. اون ها که از منتقدان سیاست های فیسبوک بودن، پس از خرید واتس اپ به وسیله این شرکت، به اپلیکیشن های جانشین مانند تلگرام و لاین مهاجرت کردن.

زاکربرگ و کیوم

فیسبوک مسنجر

مسنجر فیسبوک، سرویسیه که از دل توانایی چت این سایت بیرون آمده. در سال ۲۰۱۲، فیسبوک اپلیکیشن های اختصاصی پیام رسان خود رو واسه پلتفرم های iOS و اندروید عرضه کرد و نام اختصاصی مسنجر رو واسه اون انتخاب کرد.

طبق آخرین آمار، این اپلیکیشن بیشتر از ۲ میلیارد کاربر داره که آمار کاربران فعال اون به ۱.۳ میلیارد نفر می رسد. می توان گفت زور کاربران به به کار گیری مسنجر واسه ارسال و دریافت پیام، یکی از دلایل افزایش اعضای این پیام رسان جداگونه بوده.

آکیولس ایشون آر

همون طور که قبل از این گفته شد، زاکربرگ یکی از برنامه های آینده خود رو در دنیای فناوری، واقعیت مجازی و اضافه می دونه. شرکت آکیولس که در سال ۲۰۱۲ با دقیق شدن و فوکوس کردن روی سخت افزار و نرم افزار واقعیت مجازی تأسیس شد، یکی از کار و کاسبی های جذاب واسه زاکربرگ بود.

اولین محصول آکیولس با نام آکیولس ریفت در سال ۲۰۱۲ عرضه شد. دو سال بعد، مارک زاکربرگ اعلام کرد که این شرکت رو به مبلغ ۲.۳ میلیارد دلار خریداری کرده.

فیسبوک پس از خرید این شرکت، واسه پیشرفت هرچه سریعتر اجناس اون، کار و کاسبی های دیگری رو هم در بخش ی واقعیت مجازی و واقعیت اضافه خریداری و به این مجموعه اضافه کرده.

اپلیکیشن tbh

این اپلیکشین در سال ۲۰۱۷ با دقیق شدن و فوکوس کردن بر فعالیت های جامعه ی مجازی در دبیرستان های آمریکا منتشر شد. فعالیت در شبکه ی اجتماعی tbh به طور کامل ناشناسه و کاربران فقط در صورت تمایل می تونن هویت خود رو در کنار فعالیت ها معلوم کنن.

فیسبوک در همون سال اول تأسیس، دلباخته این اپلیکیشن شد و اون رو خرید. با اینکه قیمت دقیق این خرید مشخص نشده اما رسانه ها رقمی در حدود ۱۰۰ میلیون دلار رو واسه اون گزارش کرده ان.

البته این اپلیکیشن الان، معروفیت و گستردگی چندانی نداره؛ اما سابقه ی فیسبوک و مدیرانش، می تونه نوید آینده ای روشن واسه این ایده به مؤسسانش بده.

فیسبوک واچ

آخرین فعالیت های فیسبوک در مورد ی رسانه، به عرضه ی سرویس فیسبوک واچ منجر شده. این سرویس استریم ویدیو و محتوای رسانه ای، در سال ۲۰۱۷ به صورت رسمی معرفی شد.

الان همه محتوای منتشرشده در این سرویس به وسیله شرکای فیسبوک تأمین می شن و درآمد تبلیغاتی اون بین این شرکت و تولیدکنندگان تقسیم می شه.

آمارها نشون دهنده اون هستن که هزینه ای در حدود یه میلیارد دلار واسه تولید محتوا در سال ۲۰۱۸ واسه سرویس فیسبوک واچ در نظر گرفته شده.

انتقادات، رقابت ها و وضعیت الان

وجود فیسبوک، فعالیت های اون، سیاست ها و از همه مهم تر، تعداد بالای کاربران، همه و همه باعث شده که این شرکت همیشه در برابر انتقادات و رقابت های زیاد باشه. تعداد بالای کاربران فیسبوک و اثر بزرگی که این پدیده ی مدرن روی زندگی افراد جهان داشته، اون رو به هدفی واسه منتقدان تبدیل کرده.

حریم خصوصی، یکی از رقابت های همیشگی فیسبوک

خیلی از کارشناسان، فیسبوک رو اعتیاد عصر فناوری می دانند و بعضی اون رو بزرگ ترین دلیل وقت تلف کردن مردم خطاب کرده ان.

از طرفی، سیاست های فیسبوک در قبال محتوای فرستاده شده به وسیله کاربران، از طرف همه ی اقشار جوامع مورد هجمه قرار گرفته.

از یه طرف کاربران فکر می کنند فیسبوک نباید محتوای اون ها رو سانسور کنه و از طرف دیگه، دولت ها و انجمن های مردمی، خواهان جلوگیری از منتشر کردن محتوای داغون کننده در این شبکه ی اجتماعی هستن.

فیسبوک در حرکت های اجتماعی و سیاسی زیادی در جهان تأثیرگذار بوده. از طرفی انتشار اخبار دروغین در این رسانه ی (تقریبا) آزاد، اون رو به خطری جدی واسه جوامع تبدیل کرده.

البته مدیران و سیاست گذران این شرکت بزرگ، همیشه اعلام کرده ان که با تموم قوا در جهت حفظ منافع همه کاربران قدم می ذارن. به بیان دیگه اون ها از هر ابزاری واسه رسیدن به شعارشان یعنی وصل کردن تموم مردم جهان، استفاده می کنن.

ارائه اطلاعات کاربران به دولت ها

فیسبوک در گزارشی که در ۲۷ اوت ۲۰۱۳ میلادی منتشر کرد اعلام کرد که اطلاعات کاربرانش رو به درخواست دولت های جور واجور، در اختیار این دولت ها می گذاشته.

در این گزارش اومده است که فقط در نیمه اول سال ۲۰۱۳ میلادی دولت های جورواجور خواهان رسیدن به اطلاعات بیشتر از ۳۸ هزار کاربر این شبکه اجتماعی شده ان که در ۸۰٪ موارد درخواست ها به نتیجه رسیده ان.

بیشتر از ۷۴ کشور جهان اینجور درخواست هایی از فیسبوک داشته ان. بیشتر از نصف درخواست ها مربوط به دولت آمریکا بوده است (۲۰ تا ۲۱ هزار کاربر) که به ۷۹٪ از اون ها ترتیب اثر داده شده است.

اندازه دقیق درخواست های آمریکا به دلیل وجود قوانینی که مانع افشای آمار دقیق هستن ممکن نبوده. دولت بریتانیا هم ۲۳۰۰ درخواست در این مورد داشته است که به ۶۸٪ از اون ها ترتیب اثر داده شده.

مقامات ترکیه اطلاعات ۱۷۳ کاربر فیسبوک رو از این وبگاه درخواست کرده ان که فیسبوک به ۴۵ مورد از اون ها جواب داده.

به گفته فیسبوک این اطلاعات به «تهدید کودکان و شرایط اضطراری» مربوط بوده ان. وکیل فیسبوک در اینبار اعلام امیدواری کرده است که این گزارش در واسه رسیدن به «معیارهای مناسب واسه درخواست های دولت ها دربارهٔ اطلاعات کاربران» به درد بخور باشه.

پایشِ لینک های درون پیام های خصوصی

در روز ۳۰ دسامبر ۲۰۱۳ (۹ دی ۱۳۹۲) از فیس بوک شکایت شد که اون دسته از پیام های خصوصی کاربران رو که شامل لینکی به وبگاه های دیگه س پایش می کنه تا با اطلاع از محتوای وبگاه لینک داده شده، از این داده ها واسه هوشمند کردن آگهی های خود بهره گیرد.

براساس این شکایت، فیس بوک متهم به کنترل پیام های خصوصی کاربران به خاطر بهره گیری از محتوای لینک های درون اون واسه تنظیم آگهی های خوده.

نژادپرستانه، زن جنگ و ضد همجنسگرایانه

محققان می می گن محتوای «نژادپرستانه، زن جنگ و ضد همجنسگرایانه» شبکه های اجتماعی به سلامت روان افراد صدمه می زند چون اعتماد به سلامت جامعه از بین می برد. چون در مکالمات آنلاین، افراد با پروای کمتری به رفتارای غیر خیلی با احترام و خشن روی می بیارن.

در شبکه های اجتماعی زمینه واسه «انتشار مطالب مضر، توهین آمیز و جنجالی که در مرز آزادی بیان و بیان از روی دشمنی قرار دارن» مهیاست. این رفتارای خشن و از روی دشمنی نسبت به زنان، کمترین های اجتماعی و سیاسی و افراد و گروه های آسیب پذیر شدیدتره و اون ها بیشتر در برابر بد رفتاری هستن.

فیسبوک و کمبریج آنالیتیکا؛ کابوس حریم شخصی

یکی از آخرین رقابت هایی که درگیری ها و دردسرهای زیادی واسه فیسبوک و مدیرانش ایجاد کرده، رسوای کمبریج آنالاتیکاه. در مارس سال ۲۰۱۸ بعضی از منابع خبری (و در بالاترین جایگاه اون ها کارول کادوالادر از روزنامه ی گاردین) اعلام کردن که اطلاعات بیشتر از ۵۰ میلیون کاربر فیسبوک، به شرکت کمبریج آنالاتیکا فروخته شده.

کمبریج آنالاتیکا، شرکتی با محوریت