دانلود پایان نامه درباره آذربایجان شرقی، استان آذربایجان شرقی، طول فصل رشد، استان اصفهان

ان شرقی به ترتیب با تولید 94/13، 15/12، 69/6 و 90/6 درصد، رتبه های دوم تا پنجم را داشتند. پنج استان یادشده در مجموع 73/54 درصد تولید سیب زمینی کشور را به خود اختصاص داده‌اند (مبلی و همکاران، 1388). متوسط مصرف سرانه آن در کشور بیش از 35 کیلوگرم بوده و مصرف آن روز به روز در حال افزایش است و با توجه به روند رو به رشد جمعیت و گرانی سایر منابع غذایی، نیاز به تولید بیشتر این محصول اجتناب ناپذیر است (رضایی و سلطانی، 1375).
گیاهشناسی
سیب زمینی گیاه دولپه‌ای یک ساله و علفی دارای غده است که به علت تکثیر از راه غده‌ها ظرفیت بالقوه چند ساله بودن را دارد. گل‌های بوته سیب زمینی از پنج قسمت به رنگ‌های مختلف با خامه و کلاله ساده و تخمدان دو خانه‌ای تشکیل می‌شوند. گرده با باد انتقال می‌یابد و خودگشنی به طور طبیعی انجام می‌شود. دگرگشنی در این گیاه نادر است و در صورت وقوع به نظر می‌رسد حشرات در آن دخالت دارند. دیپلوئید با استثنائات بسیار اندک خود ناسازگار هستند برسد (بیوکما و واندرزاگ، 1375). میوه‌ها گرد تا تخم مرغی شکل (به قطر یک تا سه سانتیمتر یا بیشتر)، به رنگ سبز، زرد مایل مایل به سبز و در موقع رسیدن، قرمز یا بنفش هستند. میوه ها دو خانه‌ای، با بیش از 200 تا 300 بذر هستند. به علت چند عامل عقیم‌ساز، ممکن است حتی در صورت تشکیل میوه، بذری وجود نداشته باشد، گیاهان حاصل از بذر حقیقی، گیاهچه‌هایی با ریشه اولیه مستقیم هستند. هیپوکوتیل، لپه‌ها، و اپی کوتیل، که از آنها ساقه و شاخ و برگ ایجاد می‌شوند، برعکس بوته سیب زمینی تجاری دارای یک یا چند شاخه جانبی هستند که هر کدام از یک جوانه در روی غده بذری حاصل می‌شوند و ریشه‌ها نابجا هستند (مبلی و همکاران، 1388).
ساقه به طور معمول سبز است، اما ممکن است قرمز تا ارغوانی، زاویه دار و غیر چوبی می‌شوند. برگ‌های مرکب هستند، اگرچه برگ‌های اولیه، گیاهچه‌ها و اولین برگ‌های گیاهان حاصل از غده‌ها ممکن است ساده باشند. انواع برگ در بسیاری از گونه‌ها و رقم زراعی تفاوت بسیاری دارند. شاخه‌های فرعی، که از جوانه‌های محوری برگ به وجود می‌آیند، به طور معمول وجود دارند. ریشه‌ها و استولون‌ها از ساقه زیرزمینی، بین غده بذری و سطح خاک توسعه می‌یابند. ساقه‌های هوایی که ممکن است منشعب باشند در برش عرضی تو خالی و سه گوش هستند. ساقه دارای بالهای مستقیم یا موج دار بوده و بخش زیرین آن گرد و سفت است (برادن و کوله، 2011)
بوته‌های رشد یافته از بذرهای حقیقی، یک ریشه راست و باریک توسعه می‌دهند که از آن انشعابات جانبی به وجود می‌آیند. بوته‌های رشد یافته از غده در گره‌های ساقه‌ی زیرزمینی و اسوتولن، تولید ریشه‌های نابجا می‌کنند. در سیب زمینی ریشه‌ها کم عمق هستند (اغلب به عمق 40 تا 50 سانتیمتر)، اما اگر لایه‌های غیرقابل نفوذ یا تغییر ناگهانی خاک از نوعی به نوع دیگر در پروفیل خاک وجود نداشته باشد، عمق ریشه ممکن است تا یک متر نیز برسد (بیوکما و واندرزاگ، 1383)
غده را می‌توان به صورت بخشی از ساقه در نظر گرفت که برای ذخیره سازی مواد غذایی و تولید مثل تکامل یافته است.گاهی در کنار برگ‌های ساقه، غده‌های هوایی تشکیل می‌شود. غده را می‌توان یک استولون متورم شده در نظر گرفت. برگ‌های فلسی و جوانه‌های در کنار برگ‌های فلسی ممکن است بعد از برداشت به رنگ سبز دیده شوند (برادن و کوله، 2011). غده در راس استولن بر اثر حجیم شدن جانبی بافت ذخیره‌ای حاصل از تقسیم و بزرگ شدن سریع سلول تشکیل می‌شود. این بزرگ شدن، 64 برابر افزایش حجم سلول برآورد می‌شود. استولون به طور معمول در طی برداشت از نزدیک غده قطع می‌شود یا همراه با گیاه به هنگام بلوغ می‌میرد و به صورت تکه‌ای کوتاه یا اثری کوچک نمایان می‌شود (مبلی و همکاران، 1388).
سازگاری
سیب زمینی در ردیف محصولات فصل خنک قرار دارد اما در نواحی گرمسیری با ارتفاع تقریبا 2000 متر از سطح دریا رشد می‌کند (فتحی، 1378) این گیاه از نظر گلدهی روز بلند ولی از نظر غده دهی روز کوتاه می‌باشد (خواجه پور، 1383). بیشترین میانگین عملکرد در کشورهایی به دست آمده است که طول روز آنها طی فصل رشد بین 13 تا 17 ساعت باشد. بر اساس آزمایشات انجام شده دمای مناسب برای رشد ریشه، ساقه و برگ سیب زمینی 24-22 درجه ساتیگراد و برای رشد غده‌ها 16-14 درجه سانتیگراد می‌باشد (اینگرام و مک‌کلود، 1994). سیب زمینی بهترین رشد را در مناطقی دارد که میانگین درجه حرارت هوا در گرم‌ترین ماه فصل رشد حدود 25 درجه سانتی‌گراد یا کمتر باشد (خواجه پور، 1383). شروع رشد جوانه در دمای 7 تا 9 درجه سانتی‌گراد به کندی آغاز می‌شود، در دمای 18 درجه سانتی‌گراد حداکثر است و در دمای 6 درجه سانتی‌گراد متوقف می‌شود. افزایش دمای خاک در اواخر فصل رشد با افزایش دما خاک بیش از 20 درجه سانتی‌گراد از رشد غده کاسته می‌شود و رشد غده در خاک حدود 30 درجه سانتی‌گراد یا بیشتر عملا متوقف می‌شود. زیرا مصرف کربوهیدراتها برای تنفس و رشد رویشی بیش از میزان فتوسنتز می‌باشد (خواجه پور، 1383). سیب زمینی قادر است در خاک های مختلف رشد کند ولی در خاک‌های شنی لومی، سیلتی لومی، تورب و هوموسی رشد بهتری دارد. به طور کلی خاک باید سست و عمیق و با زهکشی خوب و دارای ماده آلی باشد (کوچکی و همکاران، 1372). سیب زمینی اغلب خاک‌های اسیدی را ترجیح می‌دهد به طوری که محدوده pH مناسب برای تولید سیب زمینی از 2/5 تا 5/6 گزارش شده است. این گیاه همچنین به شوری خاک نسبتا حساس است و آستانه شوری برای کاهش عملکرد
حدود ds/m 7/1 گزارش شده است (فتحی، 1378). در شرایط ایران که ماده آلی خاک‌ها غالبا کمتر از 1 درصد است، بافت‌های متوسط مانند لومی، لوم سیلتی و لوم رسی شنی مناسب بنظر می‌رسند. خاک‌های سنگین و نیمه سنگین ظرفیت آبگیری بیشتری دارند، اما کار کردن در آنها مشکل‌تر است، به سهولت کلوخه‌ای می‌شوند به غدد می‌چسبند و مشکلات برداشت و تمیز کردن غدد بیشتر است. سیب زمینی به تنش رطوبتی، به خصوص از مرحله شروع غده بندی تا شروع زرد شدن برگ‌ها حساس است. بیشترین حساسیت به تنش رطوبتی در اواسط دوران رشد غده و حدود 3 تا 6 هفته پس از شروع غده بندی مشاهده می‌گردد. تولید دیم سیب زمینی در شرایطی که بیش از 1000 میلی‌متر بارندگی سالیانه با توزیع مناسب وجود داشته باشد، مانند نواحی پر باران ناحیه خزر امکان پذیر است (خواجه پور، 1383). از سوی دیگر سیب زمینی به آب ایستادگی و عدم تهویه خاک حساس است. خاک‌های دارای محدودیت تهویه به دلیل تاخیر در آماده شدن زمین برای کاشت و برداشت و نیز توسعه بیماریها می‌باشند. فراوانی رطوبت خاک موجب سردی خاک، محدودیت تهویه، تحریک رشد رویشی، تسریع رشد غده و تولید غده‌های درشت با حفره های خالی در مرکز مغز می‌شود. بارندگی‌های شدید بهاره سبب سله بندی، سفت شدن لایه سطحی خاک و تاخیر در سبز شدن می‌شوند (خواجه پور، 1383).
کشت گیاه سیب زمینی
انتخاب رقم
ارقام سیب زمینی را می توان بر اساس خصوصیات گیاهشناسی، موارد استفاده و طول دوره رسیدگی گروه بندی نمود. ارقام مختلف سیب زمینی از نظر گستردگی شاخ و برگ، رنگ گل، رنگ و شکل برگ، وجود و میزان کرک روی برگ و ساقه و رشد رزت یا ایستاده، شکل غده، رنگ چشم و جوانه، میزان فرورفتگی چشم، رنگ و بافت پوسته چوب پنبه‌ای و رنگ و بافت مغز (خشک، آبدار یا دانه‌دار) با یکدیگر متفاوتند (خواجه پور، 1383). امروزه در جهان و به خصوص در آمریکا جنوبی صدها رقم مختلف برای مصارف گوناگون کشت می‌گردد به طوری که در آسیا شرقی به خصوص اندونزی به کاشت چند رقم محدود گشته است (تانتو ویجویو و وندفیرت، 2006).
از لحاظ طول دوره رشد (کاشت تا رسیدگی)، ارقام به گروه های زودرس 90 تا 120 روز، میان رس 120 تا 150 روز و در ارقام دیر رس 150 تا 180 روز می باشد. واضح است که این محدوده زمانی مطلق نیستند و نیز طول دوره رشد با کاهش دما افزایش پیدا می‌کند. بنابراین زودرسی ارقام در یک منطقه را باید با یکدیگر سنجید. انتخاب رقم مناسب برای هر ناحیه باید با توجه به بازار پسندی و موارد استفاده غده، بیماری های شایع، طول فصل رشد موثر موجود (اولین تاریخ کشت ممکن تا آخرین زمان برداشت و سرعت تجمع واحد گرمایی مورد نیاز رقم) و زمان مناسب ارائه محصول به بازار (با توجه به قیمت و عملکرد محصول) انجام گیرد (خواجه پور، 1383).
با توجه به اینکه طول فصل رشد موثر موجود نه تنها به دما، بلکه به رطوبت خاک و در نتیجه امکان ورود به زمین بستگی زیادی پیدا می کند، امکان بررسی تناسب و انطباق طول دوره رشد ارقام با اقلیم های مختلف ضرورت پیدا می کند. همچنین با توجه به واکنش متفاوت ارقام سیب زمینی به تراکم بوته باید تلفیق رقم و تراکم بوته مورد تحقیق قرار گیرد (رشیدی، 1388). کشت در ایران اغلب با گونه‌ اگریا (agria) انجام می‌شود که 85 درصد سطح زیر کشت ایران را به خود اختصاص داده است. این گونه ابتدا از کشور هلند به تمام نقاط جهان صادر شد. شکل ظاهری آن بیضی تا کشیده است که غده‌ای با قطر 35 تا 55 میلیمتر، استفتده بذری دارند و در دمای 3 درجه سانتیگراد قابلیت 6 ماه انبارداری را دارند. قطرهای بیش از 55 میلیمتر، به صورت خوراکی و تهیه دیگر فراورده‌ها شامل نشاسته، آرد، نان، چسب، الکل، وسایل آرایشی، شیرینی، کنسرو، چیپس و گلوکز را دارند. غده ریزی این گونه در عمق 20 تا 25 سانتیمتر است. افزون بر این رقم، رقم‌های رایج دیگری در کشور شامل رقم‌های آئولا، مارفونا، و دراگا کاشته می‌شوند (مبلی و همکاران، 1388).
علوی شهری (1374 و 1378) طی بررسی خود ارقام ویتال و مارفونا و سپس در سال 1378 رقم آریندا را با متوسط عملکرد 6/38 تن در هکتار به عنوان رقم زودرس و پیکاسو را با متوسط 40 تن در هکتار به عنوان رقم نیمه دیررس برای کشت در خراسان توصیه نمود. فتایی و همکاران (1379) در بررسی محاسبه ضرایب همبستگی بین صفات، نشان دادند که بین تعداد غده در بوته، تعداد ساقه، تاریخ غده بستن و تاریخ سبز کرد با عملکرد در سطح احتمال 1 درصد در سه رقم اگریا، آئولا، و کایزر همبستگی مثبت و معنی داری وجود دارد. طبق بررسی‌های به عمل آمده در مناطق مختلف کشور ارقام دراگا، ویتال و پیکاسو برای کاشت در استان اردبیل(حسین زاده، 1380) کوزیما برای استان اصفهان (موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 1375) گرانولا برای استان آذربایجان شرقی(موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 1375) ویتال استان زنجان (موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 1375) آریندا، رومینا والیس در کرج (موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 1375) فرسیا و فاموزا در گرگان، کاسموس و ویتال و پیکاسو برای استان مرکزی (موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 1375) آریان و فابولا جهت کشت در استان سیستان و بلوچستان (موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 1375) توصیه شده‌‌اند. (بابایی، 1373 ؛ حسین زاده و حسن پناه، 1379). از میان ارقام دیررس و نیمه دیر رس ارقام ابلیکس و کاسموس را به ترتیب با 5/36 و 5/35 تن در هکتار و ارقام آتریکس و ویتال را از میان ارقام زود رس و نیمه زودرس و در سال 1374 ارقام پوریکا و پیکاسو را با عملکرد 77/38
تن در هکتار برای همدان توصیه نمود. همچنین پرویزی (1387) با بررسی خود در همدان اعلام نمودند در گروه آزمایش ارقام زودرس بیشترین عملکرد در طی دو سال از ارقام مارفونا (شاهد)، آریندا، فرسکو و سانته بدست آمد.همچنین اعلام داشتند که دو رقم شاهد اگریا و مارفونا توانایی تولید غده بذری متفاوت از هم دارند. همانگونه که پتانسیل عملکرد کل نیز در آن‌ها متفاوت می‌باشد. عموما رقم مارفونا عملکرد کل و بذری بالاتری از اگریا داشت.
مبشر (موسسه تحقیقات اصلاح و تهیه نهال و بذر، 1375) ارقام آئولا، دراگا، مورن، کاسموس، دینجا، و گرامولا را به عنوان ارقام مناسب کشت در استان آذربایجان شرقی معرفی نمود. علوی شهری و زاهدی اول (1374) و علوی شهری (1378) ابتدا در سال‌های 1374 ارقام ویتال و مارفونا و سپس در سال 1378 رقم آریندا را با متوسط عملکرد 6/38 تن در هکتار به عنوان رقم نیمه دیررس برای کشت در خراسان توصیه نمودند. فتایی و همکاران (1379) در بررسی محاسبه ضرایب همبستگی بین صفات، نشان دادند که بین تعداد غده‌ها در سیب‌زمینی همبستگی مثبت و معنی‌داری دارند. اما همبستگی تعداد غده و کانوپی گیاه را منفی و غیر معنی‌دار گزارش نمود (عادلی، 1377).
کامینسکی (1977) نتیجه گرفت که در سیب زمینی صفاتی از قبیل طول دوره رشد، تعداد ساقه و سطح برگ با میانگین وزن غده همبستگی مثبت و معنی دار دارند. اما میزان پروتئین غده با صفات فوق الذکر دارای همبستگی منفی می‌باشند. گوئلر و کلسالیس (1995) تاثیر ارتفاع از سطح دریا را بر راندمان و خصوصیات کیفی ارقام سیب زمینی مورد بررسی قرار دادند و عنوان نمودند بین ارقام اختلاف معنی دار وجود دارد به طوری ارقام مارفونا و اوسانیا به ترتیب در مناطق پست و مرتفع بیشترین راندمان را داشتند. کیپار و همکاران (1990) در سال 1990 تاثیر دمای مختلف انبار را بر روی دو رقم نوریس و هلیس مورد بررسی قرار دادند و ابزار داشتند که در نگهداری طولانی مدت در دمای 5/5 درجه سانتیگراد باعث گردید کیفیت چیپس حاصله حتی پس از قرار دادن غده‌ها در دمای 9/20 کاهش یافت در حالی که استفاده از غده‌هایی که تحت تاثیر تیمارهای دیگر بودند بلافاصله بعد از انبارداری، چیپس‌های با کیفیت قابل قبول تولید نمودند.
ون ین چون و همکاران (1993) با بررسی اثر رقم وشرایط کشت و فرایند را بر چیپس بررسی نمودند. ارقام مورد استفاده شامل Lola، BR63-67، Sahel، Exodus و BR69-84 بودند. خصوصیات کیفی مورد اندازه‌گیری شامل شکل، اندازه و عمق چشم‌ها، درصد ماده خشک غده وزن مخصوص بافت و طعم با گروه ارزیابی چشمی بود. نتایج نشان داد که رقم Exodus به دلیل داشتن چشم‌های کم عمق، وزن مخصوص بیشتر، و رنگ روشن برای تهیه چیپس از سایر ارقام راندمان و کیفیت بهتر داشت.
تاریخ کاشت
سیب زمینی گیاهی است نسبتا سرما دوست و جزء سبزیجات فصل خنک می باشد. یکی از عوامل مهم در رشد و نمو و عملکرد سیب زمینی تاریخ کاشت است. تولید و کیفیت غده در سیب زمینی تحت تاثیر عوامل متعددی از جمله تنش های رطوبتی، آب و هوایی و تغذیه ای قرار می گیرد (لوی، 1995). اثر نوسانات دمایی بر رشد و ناهنجاری غده ها و کیفیت نامطلوب آنها در یک محدوده خاص جغرافیایی به ویژگی های آب هوایی منطقه مربوط بوده و خارج از توان کنترلی زارعین است. اما چنانچه

مطلب مرتبط با این موضوع :  دانلود پایان نامه دربارهعلم اقتصاد، شبکه روابط، حسابداران

دیدگاهتان را بنویسید