گلخانه، آبیاری، اکسید، پنکه، co2، CO2، تهویه، پاش، تایمر، ، بزن، سلونوئیدی

به کودها یا آبیاری نشان نمی دهد. به علت کاهش فرآیند قند سازی در گیاه بافت آن آبکی شده و در مقابل آفات و بیماری ها حساس می شود. از طرفی با کاهش غلظت CO2 در گلخانه، فرآیند اثرگلخانه ای (Green house effect ) و میزان جذب انرژی نورانی خورشید کاهش یافته و مصرف سوخت بالا می رود.
گاز مصرفی برای تولید دی اکسید کربن در گلخانه ها باید کاملا خالص و عاری از مواد زیان آور باشد . سولفور تبدیل به اسید سولفوریک شده و باعث سوختگی برگها میشود.سوختن ناقص نیز منجر به تولید اتیلن ومنوکسید کربن میشود که باعث سوختگی برگها میشود.
دستگاه های تولید دی اکسید کربن را طوری تنظیم میکنند که از صبح تا عصر کار کرده ودر عصر از کار بیفتد.
چون دی اکسید کربن سنگینتر از هوا هست بنابراین باید بالای گیاهان تزریق شود. برای پراکندگی یکنواخت آن بعد از تزریق میتوان از circulation هوا کمک گرفت وبرای اندازه گیری دقیق آن میتوان از مانیتور کنترل مادون قرمزی استفاده کرد.(5)
محبوبترین متد تولید دی اکسید کربن برای گیاهان هیدروپونیک استفاده از Bottled CO2 میباشد.تجهیزات هم به طور مرتبط گران هستند وهزینه عمل پایین است.با Flow meterوtimer نیز میتوان مقدار زمان تزریق را تنظیم کرد.
یخ خشک برای گلخانه های کوچک است. به ویژه اینکه اگر بخواهیم کمی هم گلخانه را خنک کنیم.
میزان تغذیه ی مصنوعی گازکربنیک درهر اقلیم به طور مستقیم تابعی از شرایط اقلیمی حاکم بر آن منطقه به خصوص نوراست به عبارتی هرچه شدت نور در منطقه بیشتر باشد مصرف گازکربنیک با غلظت بالاتر امکان پذیر می باشد این نکته اهمیت موضوع تحقیق تغذیه مصنوعی دی اکسید کربن در ایران را می رساند.چرا که ایران با دارا بودن شدت نور و تعداد روز آفتابی بالا، یکی از مستعدترین نقاط دنیا جهت به کارگیری این تکنولوژی می باشد.
لازم است تحقیقات گسترده و دامنه داری در نقاط مختلف ایران که دارای شدت نور خاص خود هستند، صورت پذیرد تا مطابق خصوصیات تشعشعی هر منطقه، میزان مصرف CO2 تعیین گردد. به عنوان مثال می توان حدس زد که مقدار CO2 در شمال کشور خیلی کمتر از مناطق مرکزی و جنوبی کشور خواهد بود.
مطالعات نشان داده است که در دمای 18 تا 21 درجه (روز 21 و شب 18)وباتغذیه ppm 300 و600و1200 ، CO2 به ترتیب 37و30و48 درصد به میزان تولید محصول رقم White apparently میخک افزوده می شود.(3)
تاثیر نوع پوشش گلخانه بر میزان تغذیه ی مصنوعی CO2 بدین گونه است که شفافیت راندمان مصرف گازکربنیک را بیشتر خواهد کرد. ppm770 (حداقل 400 و حداکثر ppm 1700 ) درگلخانه ی شیشه ای 47 درصد و در گلخانه ی فایبرگلاس 90 درصد افزایش محصول به دست می آید.
رژیم نوری و حرارتی مناسب با تزریق co2 سبب افزایش طول مدت گلدهی میخک تا حدود 2 ماه می گردد.
با بالا رفتن غلظت co2 در محیط به همراه افزایش دما و نور در محیط، بر جذ ب مواد افزود ه می شود بنابراین نیاز تغذیه معدنی گیاه تغییر نموده و باید بر میزان عناصر کودی افزود.
سیستم کنترل کامپیوتری co2 :
این سیستم مقادیر مختلف co2 را با توجه به شدت نور تنظیم می کند. درجه حرارت را با توجه به میزان co2 بالا می برد و هنگامی که عمل تهویه صورت می گیرد دستگاه ها را خاموش می کند، همچنین افزایش رشد گیاه را محاسبه ومیزان co2 را مطابق نیاز گیاه همراه نور و دما تنظیم می کند.(1)

خنک کردن
دو نوع خنک کردن تابستانه وزمستانه وجود دارد.
در زمستان هوای سرد خارجی باید به طور غیر مستقیم وارد شده وبا هوای گرم ناخواسته ی موجود در گلخانه مخلوط شود وسپس در تماس با گیاهان قرار گیرد ،تا از ایجاد نقاط سرد متمرکز در ارتفاع گیاهان جلوگیری شود .برای دستیابی به بهترین نتایج ،جریان هوای ورودی در تابستان ملایم ودرزمستان شدید( فورانی) باشد تا عمل مخلوط شدن به سرعت انجام شود.سرعت جابجایی به شدت نور گلخانه نیز بستگی دارد.باافزایش شدت نور گرمای حاصل از انرژی خورشیدی افزایش یافته و در نتیجه سرعت خارج شدن هوا از گلخانه باید افزایش یابد.این سرعت برای گلخانه ای که در ارتفاع کمتر از 300 متر قرار دارد و شدت نور فضای داخل حداکثر 8/53 کیلولوکس (5000 فوت شمع) و افزایش دما از پدها تا پنکه ها حدود c 4 است حدود m2 /cmm 5/2 (cfm/ft2 8) می باشد.(1)
به طور کلی شدت نور 8/53 کیلولوکس (5000 فوت شمع) برای محصولات گلخانه ای مناسب است ومی توان با ایجاد پوشش با یک ماده سایه انداز بر روی گلخانه و یا کشیدن صفحه ای بر روی دیواره های داخل گلخانه به این میزان روشنایی دست یافت. فاکتورهای مورد استفاده برای تنظیم سرعت خروج هوا درجدول 2-4 لیست شده اند.(1)
انرژی خورشیدی، هوا را درحین جابجا شدن ازپد به پنکه های تهویه گرم می کند.(تا 4 درجه قابل قبول است)
فاکتورهای (Ftemp )مورد استفاده برای این تنظیم به ازای افزایش دماهای مجاز مختلف در جدول 3-4 داده شده اند.(1)
فاصله بین پوشال و پنکه ها معمولا بین 30 تا 60 متر است.اگر فاصله کمتر ا ز 30 متر باشد،سرعت جابجایی هوا در بعد عرضی کاهش می یابد و حالت سرمای مرطوب در گلخانه ایجاد میشود . این وضعیت باید با افزایش اندازه پنکه های تهویه یا به عبارت دیگر ،با افزایش سرعت جابجایی هوا اصلاح شود . این عمل هزینه سیستم را بالا میبرد .
سیستم پوشال و پنکه میتواند اتوماتیک یا دستی باشد . اگر سیستم خنک کننده خودکار مورد نیاز باشد ، در آغاز باید پنکه های هواکش روشن و هواگیر های بالای پوشال ها باز شوند .اگر این عمل خنکی مورد نظر را تامین نکند ودما همچنان بالا رود ،باید سیستم پمپ آ ب به کار انداخته شود .با برطرف شدن نیاز خنکی ،سیستم مرحله به مرحله و به ترتیب عکس خاموش میشود .
دستگاههای چندی برای کنترل سیستم مه پاش به کار میروند.(شکل3 سمت راست)با استفاده از سیستم مه پاش امکان رشد گیاهان حتی در مناطقی که هوای بسیار گرم دارند میسر میشود. یک تایمر 24ساعته برای تعیین زمان عمل کردن دستگاه ،که معمولا ساعات روشنایی روز است ، مورد نیاز است. جریان از میان یک تایمر دوره ای ادامه می یابد. این تایمر به گونه ای تنظیم شده که در سیکلهای 1 تا 20 دقیقه ای به مدت 30 ثانیه تا 40 دقیقه تولید می کند با استفاده از یک هیومیدیستات (humidistat) می توان به کنترل ثابت تری دست یافت. وقتی دما در گلخانه بالا می رود رطوبت کاهش می یابد. با حفظ یک رطوبت نسبی ثابت، حداکثر خنکی به دست می آید. وقتی که یک هیومیدیستات به جای یک ترموستات مورد استفاده قرار می گیرد، زمان واکنش سیستم خنک کننده بسیار کوتاه تر می شود، زیرا هوا در مدت 30 ثانیه، به میزان c 11 یا بیشتر خنک تر می شود._ وقتی سیستم خنک کننده مه پاش برای پرورش محصولات تجاری استفاده می شود یک درجه رطوبت نسبی بر روی هیومیدیستات تنظیم می شود.این درجه اغلب بین 90-80 درصد است_ از آن جایی که در این روش برگ ها فیس نمی شوند، بیماری کمتری در گلخانه هایی که از این سیستم استفاده می کنند .

مطلب مرتبط با این موضوع :  تقویت مهارت گوش دادن؛ ۱۰ اصلی که شما رو تبدیل به شنونده همش گوش می کنه "

شکل 3
نصب فن های سیرکوله هوا در داخل گلخانه با فواصل مناسب وتعبیه مه پاش در جلوی فن ها واز طرفی وجود پنجره های سرتاسری در دیواره های جانبی و همچنین دو ردیف پنجره در طرفین هر کمان در سقف گلخانه،موجب فراهم شدن درصد مناسب ویکنواختی از دی اکسید کربن ،رطوبت ودما و نیز موجب جابجایی وگردش هوای سرد و گرم در گلخانه در فصل تابستان وزمستان و تعادل حرارت در منطقه رشد گیاه می گردد ودر نتیجه شاهد رشد چشمگیر گیاهان خواهیم بود.

آبیاری
در صورت پر آبی به علت اشغال کردن منافذ هوا، میزان اکسیژن کاهش می یابد. اگر برای آبیاری یک گلدان به مقدار cc180 آب نیاز باشد و ما فقط از نصف آن میزان استفاده کنیم این امر باعث می شود که فقط نیمی از سطح بالای خاک خیس شده و نیمه ی دیگر خشک باقی میماند و گیاه زودتر از زمان مقرر نیازمند آبیاری دوباره می شود و اگر این عمل تکرار شود ریشه ی گیاه از بین می رود. این مهم است که هنگام آبیاری کمی بیش از نیاز آب بدهیم.(15-10 درصد بیشتر)
هر متر مربع بستر به عمق cm1 به lit 1/1 آب نیاز دارد و یا در هر متر مربع به عمق cm 18 به lit 20 آب نیاز دارد.
می توان از یک تایمر برای به کار انداختن شیر سلونوئیدی آب استفاده کرد.
معمولا در اروپا و بعضی از نقاط آمریکا، توسط سطح کنترل، که به نور خورشید حساس است زمان آبیاری تعیین می شود. این وسیله دارای سنسور حساس به نور جزئی است. این وسیله را می توان روی میزان انرژی مشخصی تنظیم کرد و هنگامی که انرژی به این حد رسید، سیستم الکتریکی مرتبط با آن از قبیل سوئیچ سلونوئیدی موجود در سیستم آبیاری به کار می افتد.
برای به کار بردن لوله های اصلی و پمپ کوچکتر، مناطق گلخانه در زمان های متفاوت آبیاری می شوند. وسیله ی کنترل دیگری که در آبیاری اتوماتیک به کار می رود، هماهنگ کننده ی آبیاری چند منطقه از گلخانه است.(شکل 11-7-b )(1) این وسیله ممکن است با دست یا با سنسور حساس به نور خورشید به کار افتد. زمانی که این وسیله به کار افتاد، از زمان شروع به کار به مدت 15 ثانیه تا 30 دقیقه، تعدادی از شیرهای سلونوئیدی را یکی یکی باز و بسته می کند.

مطلب مرتبط با این موضوع :  کارکنان، مکاتبات، تایپ، پرونده، شغل، دبیرخانه، غیبت، اندیکاتور، صادره، مسولان، مدیران، -

کنترل آفات
بسیاری از عوامل بیماریزا برای فعالیت خود به محیط مرطوب ویا آب آزاد در سطح گیاه احتیاج دارند.ضمن بازرسیهای دقیق ،باید از ایجاد شرایط مساعد برای عوامل بیماری زا جلوگیری کرد.
آفات نیز برای تکثیر وپراکنش سریع نیاز به شرایط ویژه ای دارند مثلا کنه های تار عنکبوتی به دمای زیاد ورطوبت کم احتیاج دارند.برای کنترل کنه ها استفاده از سیستم موثر خنک کننده جهت کاهش دما ونیز افزایش رطوبت محیط عامل بسیار مهمی در کاهش آلودگی به شمار میرود.
بکارگیری تورهای جلوگیری کننده از ورود حشرات کوچک مثل تریپس ها و کنه ها موثر است. تورهای پلاستیکی که دارای سوراخهایی به اندازه ی 400 مش هستند به طور تجاری قابل استفاده هستند . این تورها به اندازه ی 5 برابر از جریان هوا جلوگیری میکنند ،از این رو برای حفظ ظرفیت سیستم خنک کننده یا مساحت تور ها را5 برابر میکنند و یا دبی فن را اضافه میکنند.
بر عکس هاگهای دیگر قارچها،سفیدک حقیقی در مقدار رطوبت کمتر گلخانه یا مزرعه جوانه زده ورشد میکنند.پس از آلودگی،رشد سفیدک احتمالا خیلی سریع ودر رطوبت زیاد انجام میگیرد . در نتیجه باید در گلخانه تهویه ی دقیق صورت بگیرد و گرما تنظیم شود و رطوبت اضافی کاهش داده شود و از پاشیدن آب روی گیاهان خود داری شود.حداقل یک ساعت پیش از غروب آفتاب گلخانه را گرم کرده وتهویه درست ومناسب انجام داد. سیستم جریان هوا به طور افقی در کنترل سفیدک حقیقی موثر است. در ضمن باید توجه داشت که هاگها در شرایط خشک نمیتوانند رشد کنند.
هوای گرم آب بیشتری را نسبت به هوای سرد در خود نگه می دارد. در خلال روز های گرم پاییز و بهار ،هوا در خود رطوبت جمع میکند. اوقات عصر در زمان های گفته شده معمولا سرد میشود . به محض خنک شدن هوا در نقطه ی شبنم رطوبت کندانس میشود. می توان به روش های مختلف از متراکم شدن رطوبت هوا جلوگیری کرد:
روش باد بزن←بیشتر پرورش دهندگان باد بزن هایی به اندازه cm 2.5
یا بزرگتر را هنگام بعد از ظهر روشن میکنند. در حالی که هوای گرم ومرطوب از گلخانه خارج می شود،هوای سرد به داخل جریان می یابد . هوای سرد خشک وارد شده گرم می شود و موجب خشک شدن هوا می شود. پس از 4تا 10 دقیقه، باد بزن ها را خارج می کنند. بنابراین هوای گرم و خشک در گلخانه به وجود می آید.
حرکت دادن هوا در گلخانه ی بسته←سیستم جریان هوا به صورت افقی با استفاده از پنکه های پلاستیکی موجب می شود که دمای گلخانه یکنواخت تر باشد ،گرما ذخیره شود وبروز بیماریها با کاهش تراکم هوا بر روی شاخ و برگ گیا هان کمتر شود.هنگامی که تراکم رطوبت بیش از حد در یک گلخانه وجود داشته باشد احتمال دارد که به روش سوم نیاز باشد.
تعویض هوا←روش سوم تعویض هوا برای یک یا چندین دفعه در عرض شب است. دستگاه های باد بزن باید به اندازه ای باشند که یک حجم هوا را بتوانند تغییر دهند .

مطلب مرتبط با این موضوع :  افسردگی، طرحواره، درمانگر، تکالیف، باورهای، افسرده، لاینحل، لیاقتی، افراطی، آدم، :یعنی، مثلاً

آبیاری در اول روز موجب کاهش حرارت می شود ، زیرا در اثر گرم شدن هوا در عرض روز ، رطوبت از سطح مرطوب جذب هوا می شود.
آبیاری به صورت اتوماتیک موجب کاهش انتشار بیماری میشود.در صورتی که در خاکی که توسط آبیاری دستی آبیاری شود به سرعت بیماری انتشار می یابد.

روش چهارم:این روش که طرح خودم است رطوبت گیری هوای گلخانه با روشی ساده و کم هزینه می باشد.(جزییا ت آن را تا به ثبت رساندن طرح ،شرح نمی دهم)رطوبت در محدوده ای است که کمبود فشار بخار یا VPD(vapor pressure deficit) در محدوده ی 3تا 7گرم بر متر مکعب است که بهترین شرایط برای رشد گیاه است.در جدول زیر مشخص شده است که در هر دمایی چه محدوده رطوبت نسبی باید داشته باشیم تا VPD در محدوده 3 تا 7 باشد.) (4
البته تزریق دی اکسید کربن بدون آلودگی باید همزمان صورت گیرد.رطوبتگیری به همراه تزریق دی اکسید کربن باعث میشود تا نیازی به تهویه نباشد در نتیجه به طور قابل ملاحظه ای در مصرف انرژی صرفه جویی خوا هد شد.
وجود مواد Anti-Fog در لایه داخلی پلاستیک گلخانه نیز باعث میشود تا در صورت بالا رفتن رطوبت گلخانه تا حد اشباع مانع چکه کردن قطرات آب روی گیاهان خواهد شد.

منابع و ماخذ:
مدیریت گلخانه؛ سازمان پارک ها و فضای سبز شهر تهران(دو جلد)، مولف پاول.وی،نلسون
مدیریت گلخانه( تکنولوژی تولید محصولات گلخان