مدیران، کارگاه، کار،، کارگران، حفاظت، حفاظتی

بگوییم افراد برای مشاغل در نظر گرفته شوند نه مشاغل برای افراد. البته این کار میسر نخواهد بود مگر اینکه شغل های مختلف تجزیه و تحلیل شوند و افراد را از نظر وضع جسمانی و تعادل روحی و اخلاقی و ضریب هوشی و غیره بررسی نموده و متناسب با این شغل انتخاب نمایند.
روابط صحیح و درست مسئولین با کارگران و احترام به احساسات و شخصیت کارگر به او آرامش خاطر می بخشد و در مسئله حفاظت این امر از مهم ترین عوامل روحی است. البته باید دانست که آرامش خاطر تنها به شرایط محیط کار بستگی ندارد بلکه شرایط زندگی بیرون کارگاه ها نیز در این زمینه تاثیر دارد می تواند موجب تغییر در رفتار کارگر و در نتیجه تکثیر سوانح گردد.
پرسنلی که جدیداً مشغول به کار می شوند با توجه به تازگی محیط نظر آنها به هر چیز تازه جلب می شوند و این امر به همراه عدم تجربع در کار می تواند حادثه آفرین باشد.
در این زمینه پرسنلی که دارای استعداد حادثه هستند یعنی در مدت زمان معینی بیشتر از دیگران دچار حادثه می شوند که علت آن را می توان ترکیب چند عامل مثلاً خودپسندی، بی قیدی و عصبی بودن در یک شخص را نام برد و برای جلوگیری از این امر سعی می شود چنین افرادی در کارهای کم خطر بکار گرفته شوند البته همانطوری که گفته شد این مسئله را در بدو استخدام باید مدنظر قرار گیرد.

2-2- شرایط فیزیولوژیکی: وضعیت بدنی و جسمانی پرسنل باید متناسب با کارشان در نظر گرفته شود. البته به این منظور نیست که افرادی که نقص عضو دارند بکار گماشته نشوند بلکه کار مزبور باید تجزیه و تحلیل گردد. اگر شخص مناسب با کار باشد مانعی ندارد در غیر این صورت هم برای خود و هم برای دیگران ممکن است حادثه ساز باشد. بدین منظور تمامی پرسنل قبل از استخدام و در فواصل متوالی باید از نظر جسمانی مانند (اندازه گیری دیدچشم، تست شنوایی و دیگر موارد) توسط پزشک تست شوند.

5-3- فعالیت های تبلیغاتی و آموزشی:
1-3- آموزش و فقدان آموزش یکی از علل عمده وقوع حوادث است. کلیه کارگاه ها با توجه به شغل های مختلف پرسنل را باید برای دوره های کوتاه مدت و بلند مدت اعزام نماید و اولویت با پرسنلی است که جدیداً در کارگاه ها استخدام می شوند. در کلاس ها باید سعی شود حوادث مختلف تجزیه و تحلیل گردد تا از مرکز تحقیقات و تعلیمات حفاظت و بهداشت کار بهره مند شوند و پرسنل را برای آموزش به دوره های کوتاه مدت و بلندمدت که این مرکز برای نیمه های اول و دوم سال تعیین می نماید رهنمون کنند.
کلاس ها باید در موارد ذیل تدریس شوند:
1- آشنا نمودن پرسنل با قوانین ایمنی با توجه به شغل های مختلف
2- آموزش عملی و تئوری طرز استفاده از وسایل ایمنی و نگهداری صحیح از آنها
3- آشنا نمودن پرسنل با مسئولیت ایمنی که در قبال شغلشان دارند
4- آشنا نمودن پرسنل با کمک های اولیه و اطفاء حریق که در موارد ضروری بتوانند اقدامات لازم را انجام دهند
5- آشنا نمودن پرسنل با بهداشت کار و ارگونومی تا بتوانند در مقابل بیماریها حفاظت های لازم را انجام دهند.
6- آشنا نمودن پرسنل با عوامل شیمیایی و فیزیکی و طریقه استفاده صحیح از وسائل حفاظتی در مقابل این عوامل

2-3- تبلیغات
1-2-3- انتشارجزوات مختلف در مورد ایمنی بوده و باید سعی بر این شود که این جزوات به طور مرتب منتشر گردد و بدینوسیله پرسنل با اخبار و اقدامات ایمنی در کارگاه ها آگاه شوند و در صورت لزوم تالبوی ایمنی تهیه شده و با نصب تصاویر و اخبار ایمنی در این تابلو تمامی پرسنل هر از چند گاهی با تجهیزات کامل ایمنی و وسیله نقلیه حضور پیدا کنند.

مطلب مرتبط با این موضوع :  اتوماسیون، بهره¬وری، کارکنان، مدیران، ارتباطات، سازمان¬ها، هزینه¬های، خرم¬آباد، سهولت، اطلاعاتی، حفاری، دفتری

3-2-3- تهیه فیلم ها و به نمایش گذاشتن آنها برای کارگران و همچنین روزنامه های دیواری و نصب آن در تابلو و تشویق پرسنل به رعایت ایمنی

5-4- سازمان و تشکیلات حفاظتی:
اولین افرادی که در امر حفاظت نقش مهم و سازنده ای را ایفا می نمایند، مدیران کارگاه ها می باشند. چنانچه درباره سازمان فعالیت های حفاظتی می گویند: حفاظت از بالا شروع می شود.
مسئول مستقیم واحدها سرکارگران که در ارتباط با کارگران می باشند با اولویت دادن به ایمنی قبل از شروع به کار و در حین انجام کار سعی بر این کنند که به طور کامل تمامی کارگران لازم ایمنی را انجام دهند.
کمیته حفاظت و ایمنی: اعضاء کمیته باید تماماً از افرادی انتخاب شوند که در ارتباط نزدیک با گروه های اجرائی هستند و به جزئیات کار مهم تر از همه با روحیه کارگران آشنایی کامل داشته تا اینکه تصمیماتی که از طرف کمیته اتخاذ می گردد به راحتی قابل اجرا باشد و در چهارچوبی که برای فعالیت کمیته مشخص شده است پیشرفت گسترده و چشمگیری داشته باشد.

5-5- بازرسی های مکرر از کارهای اجرائی در کارگاه ها:
برای حفظ صیانت نیروی انسانی لازم است تمامی قوانین و مقررات ایمنی به طور کامل در کارگاه ها اجرا شود و همچنین کارگران به نحو احسن از لوازم ایمنی استفاده نمایند. البته این قوانین به غیر از دروسی که در کلاس های ایمنی ارائه می گردد دفترچه استاندارد ایمنی در اختیار واحدها قرار گرفته و همچنین تدابیری برای کارهای مختلف کارگاه نوشته و برای تمامی واحدها ارسال گردد که در تقبل حوادث وضع شده لازم است بازرسی مستمر از اکیپ های اجرایی صورت گیرد.

در این زمینه مسئول ایمنی کارگاه بدون اطلاع قبلی از تمامی اکیپ ها بازرسی نموده و برای تمامی این بازرسی ها گزارش تهیه و برای حسن اجرای آن پیگیری لازم را انجام دهند.
البته در بازرسی ها موارد ذیل بیشتر مدنظر باید قرار گیرد:
1- کلیه لوازم ایمنی قبل از خرید از نظر کیفیت و کارآیی بررسی شوند.
2- کلیه تجهیزات ایمنی در حین انجام کار بررسی شوند اکر کیفیت و کارآیی خودشان را از دست داده باشند از رده خارج شوند.
3- اگر کمبودی در لوازم ایمنی مشاهده گردد در گزارش قید شود تا جهت تکمیل این لوازم اقدامات لازم صورت گیرد.
4- اگر قصوری در رعایت قوانین وضع شده مشاهده گردد آموزش های لازم در محیط کار داده شود و همچنین در گزارش ذکر شود.
5- از انجام کارهای غیرایمن جداً جلوگیری شود.
6- پرسنل را تشویق به رعایت اصول ایمنی و استفاده از وسایل حفاظتی نمایند.
7- برای کارگرانی که مقررات را به خوبی اجرا کنند جایزه تعیین گردد.
8- کسانی که در این مورد کوتاهی می کنند به مسئولین گزارش گردد تا از اقدامات آن جلوگیری شود.
9- در صورتی که در این بازرسی ها مسئول ایمنی متوجه خطر شدیدی گردد تا زمانی که خطر رفع نشود کار تعطیل گردد.
با توجه به مسائل فوق برخی از محققان توصیه می کنند که علل بروز حوادث ناشی از کار را به دوگروه علل مستقیم و علل غیرمستقیم طبقه بندی کنیم. در ردیف علل مستقیم می توان مواردی مانند انواع سوختگی، برخورد با مانع، سرخوردن، تصادف با وسیله نقلیه، بکار برد نادرست ابزار کار، سقوط از ارتفاع، سقوط اشیاء، جابجا کردن اشیاء و کالاها و کارکردن با انواع ماشین الات را قرار داد. علل غیر مستقیم بروز حوادث ناشی از کار بسیار زیاد هستند و مکانیسم اثر آنها نیز خیلی پیچیده است. مهم ترین این عوامل که بعضاً بر حسب مورد ممکن است با یکدیگر نیز در رابطه باشند عبارتند از: مشکلات شخصی و خانوادگی، خستگی مفرط، عدم رضایت شغلی، سرو صدای زیاد، درجه حرارت نامناسب، اختلال در نور کارگاه، آهنگ نامتعادل انجام کار، تهویه نادرست محل کار، عدم بکارگیری معیارها و وسائل ایمنی، فقدان تجربه حرفه ای و مهارت شغلی، روابط انسانی نامتعادل در محیط کار، عدم تطابق شغلی کارگر و کار، زیاد بودن ساعت کار و تنظیم نامناسب ساعت کار روزانه.
تجربیات گذشته نشان داده است که اگر مدیران نسبت به اجرای اصول ایمنی باور و اعتقادی نداشته باشند وجود هر گونه تشکیلات حفاظتی که با حکم قانون و یا برحسب ضرورت ایجاد شده باشد توفیق چندانی نخواهد داشت. اگر مدیریت خود را در امر پیشرفت ایمنی کارخانه پیشقدم نباشد سایر عناصر تصمیم گیری و اجرایی نیز به این مطلب رغبت و توجه مثبتی نخواهند داشت لذا مدیران می بایست از این نظر نه تنها خود دارای باوری ژرف بوده بلکه این علاقه مندی را نیز به زیردستان خود انتقال دهند.
عدم توجه و عنایت مدیران به امور ایمنی، بی تفاوتی و سردی را در کارکنان سایر رده ها شایع خواهد نمود. توجه مدیران به خط تولید، ایمنی ماشین آلات، نظم و نظافت کارگاهی، شرایط بهداشتی محیط کار، مسائل بهسازی و رفاهی کارکنان، تامین روشنایی مطلوب، کاهش آلوده کننده های شیمیایی هوای محیط کار، تأمین وسایل ایمنی فردی مناسب به منظور ایجاد یک محیط ایمن بهداشتی نقش اساسی در کاهش حوادث شغلی و بیماری های حرفه ای و لاجرم تقلیل هزینه ها و خسارات آشکار نهان خواهد داشت.
از آنجایی که امروزه بهداشت حرفه ای و ایمنی کار به عنوان روش ها و ابزارهای مقرون به صرفه در خدمت کاهش هزینه های غیرضروری و ایجاد فضای مناسب و مطلوب درآمده است. لذا مدیران این امور را از تولید جدا نمی دانند و صرف هزینه در این راه های را نوعی سرمایه گذاری مثبت و سازنده تلقی می کنند.
تاثیر مدیران در کاهش یا افزایش حوادث بحثی امروزی نبوده به طوری که در نظریه های تئوری که در دهها سال قبل به نام ” مدل های کیفی حادثه” مطرح بوده مورد تحلیل قرار گرفته اند.
در این مورد یک سری نظریات و مدل هایی تحت عنوان “مدل های مدیریتی حادثه” توسط پژوهشگران عنوان شده است که از آن جمله مدل های “دومینوی قدیمی”، ” دومینوی BIRD” ، “دومینوی WEAVER” و مدل “ZABETAKIS” می باشد که در تمام این تئوری ها که امروزه مورد قبول بسیاری از صاحبنظران است ریشه اصلی حوادث “ضعف مدیریت” عنوان گردیده است. به طور مثال در مدل دومینوی BIRD که نقش مدیریت را به عنوان اصلی ترین عامل بروز حوادث محسوب نموده است.
در این نظریه اعتقاد بر این است که حادثه ناشی از کار نظیر ضایعات مواد اولیه و انرژی در خط تولید به عنوان بخش عمده از زیان تلقی شده و باید مدیریت با اعمال اصول صحیح مدیریتی این زیان را مانع شده و هزینه ها را کاهش دهد.
اقدامات کنترل زیان فوق الذکر از طریق چهار مرحله زیر بهینه می شود:
الف- بررسی دقیق برنامه و تعیین فعالیت هایی به منظور اخذ نتایج مطلوب در آن مانند بررسی حادثه، بازبینی تجزیه و تحلیل شغل، ارتباط میان افراد، آموزش سرپرستی، انتخاب و استخدام، مهندسی طراحی و غیره.
ب- تدارک استانداردهای لازم برای اجرای فعالیت های کاری مدیریت.
ج- ایجاد استانداردهایی به منظور اندازه گیری اندازه گیری فعالیت اجرایی مدیریت درحوزه های مختلف.
د- بهبود برنامه، تصحیح خطاهای مدیریت و اجرای دست برنامه ها بر مبنای اصول بیان شده در بن الف فوق.
باید توجه نمود که در صورت استفاده صحیح از منابع مالی ، مدیریت اصولی، تخصیص و مهارت فنی می توان سیستم (کارخانه) را آن سان اطمینان ساخت که امکان خطر به حداقل برسد و در صورتی که نظام مؤثر کنترل زیان در سازمان توسط مدیریت ایجاد نگردد، سیستم های استاندارد، اندازه گیری، ارزیابی و تصحیح پدید نمی آید.
در واقع فقدان یک نظام کنترل زیان قابل اعتماد، موجب می گردد که عوامل نامطلوب فردی و شغلی و محیطی که آنها را علت های مؤثر در وقوع حادثه تلقی می نماید بوجود می آید.
این عوامل نامطلوب فردی از جمله فقدان دانش کافی، عدام مهارت لازم، انگیزه مناسب و نبود برنامه صحیح تعمیر و نگهداری ماشین آلات نامبرده می شود همچنین نقش مدیریت در بروز حوادث طبق نظریه WEAVER آمده است که ضعف مدیریت در اداره مؤثر سازمان و وجود زمینه های فردی نامطلوب و شرایط محیط کار نامناسب موجب بروز مکانیزمی به نامه “خطای عملیاتی” می گردد و حادثه بروز می شود.
بنابراین طبق این الگو محل نا ایمن کارگر و شرایط ناایمن محیط کار، ابزار معیوب و ماشین آلات غیرایمن و امثالهم، نشانه هایی از عدم پرداخت مناسب مدیریت در تعیین خط مشی، اولویت ها، ساخت سازمانی، تصمیم گیری، ارزیابی و کنترل صحیح بر سازمان می باشد که عمدتاً نیز این عدم توجه مدیران ریشه در عدم اطلاع و باور سطحی آنها نسبت به ایمنی دارد و یا طبق مدل دیگری که توسط دکتر زابیتاکس ZABETAKIS رئیس آکادمی ایمنی و بهداشت معادن در آمریکا طرح شده است سرفصل تمام علل بروز حوادث شغلی، خط مشی ضعیف مدیریت ها محسوب شده است. که با آمیزه ای از ویژگی های فردی کارگران (فقدان دانش ایمنی کافی، بی تجربگی و…) و شرایط نامساعد در محیط کار (نقصان روشنایی، هوای گرم، سرو صدای زیاد و…) منجر به بروز اعمال ناایمن واوضاع ناایمن گردیده و طبق این مدل دو پدیده اخیر چاشنی رهایی برنامه ریزی نشده و یا ناخواسته انرژی گردیده و حادثه رخ می دهد.
به روایت این تئوری این دو مقوله ذکر شده علل اساسی حادثه نبوده بلکه نشانه هایی از قصور مدیریت (ضعف برنامه ریزی، کنترل نامناسب شرایط، فقدان دانش ایمنی، ارزیابی غلط از مخاطرات کار و غیره) می باشد. لذا مدیریت آگاه به امور ایمنی که باور عمیق نیز در این خصوص داشته باشد، شرط اساسی توفیق اقدامات حفاظتی و بهداشتی در صنایع است و خوشبختانه زمینه های بسیار روشنی از این موارد در مدیران کنونی صنایع کشورمان به چشم می خورد.

مطلب مرتبط با این موضوع :  اثربخشی، سازمان،، سنجیده، کارکنان،، لیکرت، حفاظت

5-6- زیان های وارده در اثر حادثه:
1- زیان های نامشهود
2- زیان های مشهود
تعریف: زیان های نامشهود ضررهایی است که قابل محاسبه و بیان به رقم و ریال نمی باشد.
تعریف: زیان های مشهود هزینه هایی است که قابل محاسبه به رقم و ریال می