رایانه، اطلاعاتی، . ، متخصصان، ، گران، متخصصین، پایانه، مدیران، سرور، لوید، 1970

92-91)

تحول رایانه از یک نسل به نسل بعدی از نظر های زیر سود مند :
1- کوچک شدن اندازه رایانه 2- بالا رفتن ضریب اطمینان 3- کاهش مصرف برق 4- بالا رفتن سرعت کار 5- پایین آمدن قیمت و هزینه های کار کردن آن .
رایانه های امروزه پیشرفت کنونی خود را مدیون تراشه ها هستند که قابلیت ذخیره و پردازش زیادتری نسبت به نسلهای قبلی دارند .
امروزه ابر رایانه هایی اختراع شده اند که توانایی انجام چندین میلیون عمل را در یک میلیون ثانیه دارا می باشند که از اینها در مسائلی چون پیش بینی زلزله و پیش بینی سکته تمامی مغزی و قلبی و ژنیتیک انسانی استفاده می شود .
مدارالکتریکی اصلی اکثر میکرو رایانه ها به شکل ذره ریز سیلیسیوم است که از ناخن انگشت هم کوچک تر است . رایانه شخصی یک میکرو رایانه است که فقط توسط یک نفر ، یا شاید چند نفری که در همان محل کار می کنند مورد استفاده قرار می گیرد . رایانه های شخصی را در هر مکان مانند سازمانهای بزرگ ، سازمانهای کوچک و حتی منازل می توان یافت . دستگاههای منگنه کارت که با اولین رایانه به صورت انبوه تولید شده بنام رمینگون رندیونیک I در سال 1951 کار گذاشته شد و استقرار یونیوک I ، توسط جنرال الکتریک در سال 1954 شروع استفاده رایانه برای پردازش اطلاعات بازرگانی بود که قابل ذکر است . که استفاده از رایانه در این دوره تنها به سازمانهای بزرگتر دولتی و موسسات تجاری محدود می شد . سیستم ها با معیار های امروزی بسیار گران بودند . مینی رایانه ها و سپس میکرو رایانه ها تاثیرات عمیقی را بر هزینه محاسبات بر جای نهاند . امروزه یک سازمان در هر اندازه ی می توان از عهده تامین یک رایانه بر آید . ( مک لوید ، ص 241، 24 19)
اولین کاربرد اصلی رایانه ، پردازش داده های حسابداری بود آن کاربرد با چهار عمل دیگر همراه بود : سیستم های اطلاعات مدیریت ، سیستم های پشتیبانی تصمیم ، اداره مجازی ، و سیستم های دانش محور ، همه این 5 کاربرد ، سیستم اطلاعاتی رایانه محور را تشکیل می دهند .
روشی که همه سیستم ها در طول ده 1950 ، 1960 و اوایل 1970 توسعه دادند روش سنتی بود . در اوخ دهه 1970 یک گرایش جدیدی که بیشترین تاثیر را روی استفاده از رایانه گذشت دیده نشد . این گرایش افزایش علاقه بعضی از کابران در توسعه کاربرد های رایانه یشان بود . نامی که به این گرایش اطلاق شد کار با رایانه استفاده گر نهایی است کاربر نهایی مترادف با کاربرد می باشد باید در نظر داشته باشیم که کار با رایانه استفاده گر نهایی به خاطر چهار عامل متحول شد :
1- افزایش سواد رایانه ی 2- عقب افتادن خدمات اطلاعاتی 3- قیمت کم سخت افزار 4- نرم افزار های از پیش نوشته شده .
رایانه تاثیر مثبتی بر روی ملتهای بزرگ و کوچک گذاشته است. در کشور های کوچکتر ، محدودیتهای دولتی کاربرد فن آوری را کند می کند . وقتی که دولت حامی باشد مانند مصر و تونس استفاده از رایانه می تواند شکوفا می شود . ملل کوچک تر علاوه بر استفاده از رایانه بری رفع نیاز های خود صنایع نرم افزار را برای صادرات محصولات خود به کاربران بازار جهانی ، توسعه داده اند . در اکثر مورد ، ایالات متحده رهبر جهانی در استفاده از رایانه می باشد ( مک لوید ، ص 28 ، 23، 22، 4)
متخصص اطلاعات می توانند مساعدت هایی را در هر مرحله از فرآیند حل مساله انجام دهند . وقتی مسائل شناسائی شدند متخصصین اطلاعات می توانند برای درک آنها به استفاده گران کمک نمایند . در طی بیست و پنج سال اول پیدایش رایانه تنها مسئولیت متخصصین اطلاعات ، پیاده سازی سیستم ها برای استفاده گران بود . متخصصین ، دانش فنی را ارائه می کردند که استفاده کنندگان یا فاقد آن و یا به دلایل گوناگون قادر به تامین آن نبودند . این نوع فعالیت هنوز به عنوان وقت گیرترین بخش کار متخصصین اطلاعات به شمار می رود . متخصصین ، تمام سیستم های اتوماسیون اداری مبتنی بر رایانه و کلیه سیستم های خبره را اجرا می نمایند .
متخصصان اطلاعاتی که کار آنها ارائه خدمات اطلاعاتی است شامل واحد هایی چون تحلیل گر سیستم ها ، مدیران پایگاه ، داده متخصصان شبکه ، برنامه نویس ها و اپراتور ها می باشند :
2 – 15 تحلیل گر سیستم ها
شخصی که با استفاده گر ، کار می کند تحلیل گر سیستم ها است . تحلیل گر سیستم ها به استفاده گر در شناسائی و درک مساله کمک نموده و سپس راههای مختلف حل مسائل را مورد توجه قرار می دهد . هر روش مقدمتاً با استفاده از نمودار های ترسیمی مستند و روشی که بهترین حالت به نظر می رسد . پیشنهاد می گردد استفاده گر در مورد اجرای نظریه تحلیل گر سیستم ها تصمیم گیری می کند تحلیل گران سیستم ها در تعریف مسائل و آماده کردن اسناد نوشته شده در مورد چگونگی کمک رایانه در حل مسائل مهارت دارند ( مک لوید ص 21-19 و 186-185)
البته باید در نظر داشت که کار تحلیل گر سیستم تحلیل سیستم نیست . تحلیل سیستم بررسی سیستم موجود برای طراحی یک سیستم جدید یا کمبود یافته می باشد ( همان منبع ،ص 194)
2 – 16 مدیران پایگاه داده ( DBAS )
در اوایل سالهای دهه 1970 توجه به پایگاههای اطلاعاتی بقدری زیاد شد که شغل جدیدی بنام مدیر پایگاه اطلاعات به وجود آمد مدیر پایگاه اطلاعات مسئول ایجاد حفظ پایگاه اطلاعات است هر موسسه ی دارای یک مدیر پایگاه اطلاعات نبوده بلکه در یک سازمان بزرگ چند شخص می توانند این عنوان را داشته باشند .
بطور کلی کار با کاربران و تحلیل گران سیستم ها در ایجاد پایگاه های داده ای که شامل داده های مورد نیاز برای تولید اطلاعات کاربران می باشد جزء وظایف مدیران پایگاههای داده می باشد یک پایگاه داده یک مجموعه یکپارچه از داده یا رایانه ای ا ست که طوری سازماندهی و ذخیره شده اند که عمل بازیابی را تسهیل کند . این یکپارچگی منطقی رکورد ها در چندین فایل، مفهوم پایگاه داده نامیده می شود . دو هدف عمده مفهوم پایگاه داده کاهش داده های زاید و دستیابی به استقلال داده ها می باشند . داده های زاید به آنی معنی است که داده های یکسان در چند پرونده ذخیره شوند استقلال داده ها توانایی تغییر دادن در ساختار داده ها بدون تغییر در برنامه هایی که داده ها را پردازش می کند ، می باشد استقلال داده ها با جای دادن جزئیات داده ها در جداول و فرهنگهایی که از نظر فیزیکی از برنامه ها جدا هستند ، انجام می گیرد . وقتی که شرکتی از مفهوم پایگاه داده ها پیروری می کند سلسله مراتب داده ها چنین می شود : پایگاه داده – پرونده ( فایل ) سند ( رکورد ) عنصر داده .
نرم افزاری که یکپارچگی منطقی را در پرونده ها ایجاد و حفظ می کند چه بصورت آشکار یا پنهان ، سیستم مدیریت پایگاه داده نامیده می شود . نمونه هایی از سیستم های مدیریت پایگاه داده که در یک ساختار سلسله مراتبی بکار می روند عبارتند از سیستم مدیریت اطلاعات ( MIS ) آی بی ام ( IBM ) و سیستم 2000اینتل ( Intel ) موج دوم نو آوری در سیستم های مدیریت پایگاه داده بر اساس نرم افزار ارتباطی طرح ریزی شد و اولین بسته به منظور ارائه به کاربران رایانه های اصلی ( mainframe) ارائه شد . مانند زبان پرسش ساختار / سیستم داده ها ( SQL/DS ) و پرسش با مثال ( QBE ) از IBM و نرم افزار اراکل ( Oracle ) از شرکت نرم افزاری ارتباطی ، بوجود آمدند ، تقریباً در همان زمان (حدود 1980) تهیه کنندگان نرم افزار ها شروع به توسعه بسته های نرم افزاری سیستمهای مدیریت پایگاه داده در مقیاس کوچک برای بازار ریز رایانه ها کردند . در طول سالهای اخیر توسعه سیستم های مدیریت اطلاعات بر بازار ریز رایانه ها متمرکز شده و ساختار ارتباطی را به کار برده است مایکروسافت اکسس نمونه ای از سیستم مدیریت پایگاه داده ارتباطی ریز رایانه می باشد . کاربرد پایگاه داده می تواند یک شخص با یک برنامه کاربردی باشد . شخص معمولاً پایگاه داده را ازطریق یک این استفاده می کند و اطلاعات داده ها را از طریق زبان پرسش بازیابی می کند .
یک پرسش ( query ) تقاضای اطلاعات از پایگاه داده و زبان پرسش یک زبان مخصوص کاربر پسند می باشد که به رایانه امکان جواب به آن پرسش را فراهم می سازد بطور کلی یک متخصص اطلاعاتی که مسئولیت پایگاه داده را به عهده دشته باشد مدیر پایگاه داده DBA نامیده می شود وظایف DBA چهار حوزه برنامه ریزی ، اجرا ، اعمال و امنیت پایگاه داده می باشد ( همان منبع ، ص 272، 270، 266، 264،21-3)
2 – 17 متخصصان شبکه
مدیر شبکه ، مدیر کارشناس در زمینه تخصصی ارتباطات است و سخت افزار و نرم افزار مورد نیاز را پیشنهاد می دهد . مدیر شبکه ، اجرا و نگهداری سیستم ها را نیز هدایت می کند . متخصصان شبکه با تحلیل گران سیستم ها و کاربران ، برای تاسیس شبکه ارتباطات داده ها که منابع رایانه ای گسترده سازمان را به هم وصل می کند . کار می کنند . مهارتهای متخصصان شبکه ، ترکیبی از زمینه های رایانه و ارتباط از راه دور می باشد . همه وسایل ارتباطی و رایانه ای متصل به هم یک شبکه نامیده می شوند . یک شبکه اساسی شامل یک پایانه و یک رایانه ای که توانایی فرستادن و دریافت را داشته باشد ؛ مودم هایی که پیامها را از حالت آنالوگ به دیجیتال و از دیجیتال به آنالوگ تبدیل کنند و یک مداری که یک یا چندین کانال را فراهم می آورد . می باشد . انواع اصلی شبکه عبارتند از WAN برای شبکه گسترده ، LAN برای شبکه محلی MAN برای شبکه های کلان شهر می باشد . و پیکربندی معمولی سخت افزارهای ارتباطاتی شامل چندین پایانه هستند 5 نوع پایانه اصلی وجود درند صفحه کلید ، تلفن دکمه ای ( شستی ) ( push- batton ) محل فروش ، مجموعه داده ها و پایانه هایی برای اهداف خاص ، واحد های کنترل خوشه ای ، چندین پاینه را در یک محل کنترل می کنند مودمها به جز مواردی که از تلفن دکمه ی به عنوان پایانه استفاده می شود ، همیشه مورد نیازند . شبکه های برای اشتراک زمانی ، پردازش توزیع شده یا ارتباط رایانه ی مراجع / سرور ( خدمتگر ) بکار برده می شوند . یک شبکه اشتراک زمانی فقط شامل یک رایانه و یک شبکه پردازش توزیع شده شامل بیش از یک رایانه می باشند . یک شبکه مراجع / سرور امکان انجام کار به صورت محلی مرکزی را می دهد . همه دستورات و نمونه ها می توانند از سرور به مراجعان تغییر جهت دهند . ما قسمتی از مدیریت داده ها همیشه در سرور باقی می ماند . نوع جدیدی از شبکه ها با آمدن اینترنت رایج شده است که بنام اینترانت معروف می باشد . به طوری که اینترنتی که به صورت داخلی اطلاعات فقط خواندن ، انتشارات الکترونیکی برای اعضا را قابل دسترسی سازد و امکان دسترسی پایگاههای داده و گروههای کاری را فراهم کند . اینترانت نامیده می شود ( مک لوید ، ص 302-301،21)

برنامه نویس ها
برنامه نویس شخصی است که مستندات تحلیل گر سیستم ها را به عنوان یک راهنما به کار گرفته و دستورات برنامه که باعث انجام عملیات لازم توسط رایانه می شود را تهیه می نماید . اکثر شرکتها که از رایانه های بزرگتر استفاده می کنند ، کارمندان متخصص اطلاعاتی دارند . اکثر این متخصصان در واحد های خدمات اطلاعاتی هستند اما بیشتر آنها در قسمت کاربران می باشند . وظیفه متخصصان طراحی سیستم های رایانه ای برای رفع نیاز های خاص شرکت می باشد محصول تلاشهای آنها یک کتابخانه نرم افزاری از برنامه های معمول در شرکت می باشد که به این کار ، کاربرنامه نویسی می گویند که نرم افزار خاص برای رفع نیاز های خاص شرکت که ممکن است در دیگر نرم افزار های از پیش نوشته شده لحاظ نشده باشد طراحی می کنند امروزه عموماً استقبال از نرم فزار های از پیش نوشته شده بیشتر از طراحی نرم فزار های خاص برای یک شرکت خاص می باشد .

اپراتور ها
تجهیزات رایانه ی بزرگ چون رایانه ها مینفریم و ریز رایانه ها را اداره می کنند اپراتور ها ، تجهیزات را کنترل می کنند برگه های کاغذی چاپگر ها را عوض می کنند ، کتابخانه های نوار و دیسکها را مدیریت کرده و بعضی وظایف مشابه را انجام می دهند .
کار برد سیستم اطلاعاتی رایانه محور
کاربرد سیستم های اطلاعاتی رایانه محور امروز در پنج محیط می باشد . پردازش داده های حسابداری ، سیستم های اطلاعات مدیریت MIS ، سیستم های پشتیبانی تصمیم ، اداره مجازی و سیستم های دانش محور ، پردازش داده های حسابداری از اولین کاربرد های رایانه و سیستم های اطلاعاتی بود .
سیستمی که کنترل و باز سازی اطلاعات را از دنیای محیطی و عملیات بازرگانی داخل سازمان بعهده دارد ، بطریقی که با سازماندهی و انتخاب داده ها اطلاعات لازم را چهت اتخاذ تصمیم ، برنامه ریزی و کنترل برای مدیران آماده سازد سیستم اطلاعاتی مدیریت نامیده می شود . مدیران همواره بدنبال اطلاعات هستند و اتخاذ تصمیمات آنان بر اساس داده های مرتبط و با موضوع تصمیم است در گذشته منابع اطلاعات آنان اتفاقی و غیر مطمئن و به طرق مختلف و گوناگون بوده و اطلاعات آنان از طریق مقامات مافوق و یا مرئوسین و سایر پرسنل سازمان تامین می شد . که عدم اطمینان و اتکاء به صحت طلاعات را تشدید می کرد زیرا افراد اطلاعات را با افزایش و یا کاهش به مقامات و مسئولین منتقل می کردند . لذا اطمینانی از درستی آن نبود . تجهیز مدیریت به یک سیستم اطلاعاتی صحیح و مطمئن که توانایی مدیریت را در اتخاذ تصمیم برنامه ریزی و کنترل سازمان یاری دهد دارای یک روند تاریخی است و این سیر تاریخی