درصد)، خدمتی، مدرک، KMO، داده­های، می­توان

ر این فصل به بررسی نتایج حاصل از تجزیه و تحلیل آماری اطلاعات جمع آوری شده        می پردازیم. در تحلیل توصیفی داده ها، آماره های توصیفی و نمودارهای مناسب آن ها ارائه شده و در بخش تحلیل استنباطی نیز، آزمون های مناسب جهت تأیید یا رد فرضیات تحقیق مورد بررسی قرار گرفته است.

لازم به ذکر است که در پژوهش حاضر، ضریب اطمینان 95 درصد در نظر گرفته شده است. به عبارت دیگر ضریب خطای 05/0 در محاسبه نتایح پیش بینی شده است.

 

2.4. بررسی شاخصهای دموگرافیک (جمعیت شناختی)

1.2.4. بررسی وضعیت نمونه تحقیق بر اساس جنسیت

همانگونه که در جدول 1.4 و نمودار 1.4 مشخص است، 93 نفر (8/38 درصد) از پاسخ دهندگان را زنان، و 147 نفر (2/61 درصد) از پاسخ دهندگان را مردان تشکیل می دهند. با توجه به این نتایج، بیشترین فراوانی در بین پاسخ دهندگان، در طبقه مردان قرار دارد.

جدول 1.4) توزیع فراوانی نمونه تحقیق بر اساس جنسیت

جنسیت فراوانی درصد فراوانی درصد فراوانی پاسخگویان
زن 93 8/38 8/38
مرد 147 2/61 2/61
کل 240 100 100

 

نمودار 1.4) توزیع فراوانی نمونه تحقیق بر اساس جنسیت

 

2.2.4. بررسی وضعیت نمونه تحقیق بر اساس تحصیلات

همانگونه که در جدول 2.4 و نمودار 2.4 مشخص است، 5 نفر (1/2 درصد) از پاسخ دهندگان دارای مدرک دیپلم، 27 نفر (2/11 درصد) دارای مدرک فوق دیپلم، 73 نفر (4/30 درصد) دارای مدرک لیسانس، 118 نفر (2/49 درصد) دارای مدرک فوق لیسانس، و نهایتاً 17 نفر (1/7 درصد) دارای مدرک دکترا یا معادل آن می باشند. با توجه به این نتایج، بیشترین فراوانی در بین پاسخ دهندگان، مربوط به طبقه فوق لیسانس می باشد.

جدول 2.4) توزیع فراوانی نمونه تحقیق بر اساس تحصیلات

طبقات تحصیلی فراوانی درصد فراوانی درصد فراوانی پاسخگویان
دیپلم 5 1/2 1/2
فوق دیپلم 27 2/11 2/11
لیسانس 73 4/30 4/30
فوق لیسانس 118 2/49 2/49
دکترا یا معادل آن 17 1/7 1/7
کل 240 100 100

نمودار 2.4) توزیع فراوانی نمونه تحقیق بر اساس تحصیلات

3.2.4. بررسی وضعیت نمونه تحقیق بر اساس سابقه خدمت

همانگونه که در جدول 3.4 و نمودار 3.4 مشخص است، 15 نفر (2/6 درصد) از پاسخ دهندگان دارای سابقه خدمتی کمتر از 5 سال، 69 نفر (8/28 درصد) دارای سابقه خدمتی بین 5 تا 10 سال، 81 نفر (8/33 درصد) دارای سابقه خدمتی بین 10 تا 20 سال، و نهایتاً 75 نفر (2/31 درصد) دارای سابقه خدمتی بین بیش از 20 سال می باشند. با توجه به این نتایج، بیشترین فراوانی در بین پاسخ دهندگان، مربوط به طبقه ای با سابقه خدمتی 10 تا 20 سال می باشد.

جدول 3.4) توزیع فراوانی نمونه تحقیق بر اساس سابقه خدمت

طبقات تحصیلی فراوانی درصد فراوانی درصد فراوانی پاسخگویان
کمتر از 5 سال 15 2/6 2/6
5 تا 10 سال 69 8/28 8/28
10 تا 20 سال 81 8/33 8/33
بیشتر از 20 سال 75 2/31 2/31
کل 240 100 100

نمودار 3.4) توزیع فراوانی نمونه تحقیق بر اساس سابقه خدمت

3.4. مدل اندازه­گیری

تحلیل عاملی می­تواند دو صورت اکتشافی و تأییدی داشته باشد. اینکه کدام یک از این دو روش باید در تحلیل عاملی به کار رود مبتنی بر هدف تحلیل داده­هاست. در تحلیل عاملی اکتشافی[61] پژوهشگر به دنبال بررسی داده­های تجربی به منظور کشف و شناسایی شاخص­ها و نیز روابط بین آنهاست و این کار را بدون تحمیل هرگونه مدل معینی انجام می­دهد. به بیان دیگر تحلیل اکتشافی علاوه بر آن که ارزش تجسسی یا پیشنهادی دارد می­تواند ساختارساز، مدل­ساز یا فرضیه­ساز باشد. در تحلیل عاملی تأییدی، پژوهشگر به دنبال تهیه مدلی است که فرض می­شود داده­های تجربی را بر پایه چند پارامتر نسبتاً اندک، توصیف تبیین یا توجیه می­کند. این مدل مبتنی بر اطلاعات پیش تجربی درباره ساختار داده­هاست که می­تواند به شکل یک تئوری یا فرضیه، یک طرح طبقه­بندی­کننده معین برای گویه­ها یا پاره تست­ها در انطباق با ویژگی­های عینی شکل و محتوا، شرایط معلوم تجربی و یا دانش حاصل از مطالعات قبلی درباره داده­های وسیع باشد.

1.3.4. تحلیل عاملی اکتشافی

در انجام تحلیل عاملی، ابتدا باید از این مسأله اطمینان حاصل شود که آیا می­توان داده­های موجود را برای تحلیل مورد استفاده قرار داد یا نه؟ بنابراین در ابتدا به بررسی مناسب بودن داده­ها برای تحلیل عاملی می­پردازیم. روش­های مختلفی برای این کار وجود دارد که از جمله آنها می­توان به محاسبه مقدار [62]KMO  اشاره کرد که مقدار آن همواره بین 0 تا 1 در نوسان است. در صورتی که مقدار KMO کمتر از 0.50 باشد، داده­ها برای تحلیل عاملی مناسب نخواهد بود و اگر مقدار آن بین 0.50 تا 0.69 باشد، می­توان با احتیاط بیشتر به تحلیل عاملی پرداخت، ولی در صورتی که مقدار آن بزرگتر از 0.7 باشد، همبستگی­های موجود در بین داده­ها برای تحلیل عاملی مناسب خواهد بود.

از سوی دیگر برای اطمینان از مناسب بودن داده­ها مبنی بر اینکه ماتریس همبستگی­هایی که پایه تحلیل قرار می­گیرد، در جامعه برابر با صفر نیست، از آزمون بارتلت استفاده شده است. به عبارت دیگر با استفاده از آزمون بارتلت می­توان از کفایت نمونه­گیری اطمینان حاصل کرد.

با این توضیح، به منظور بررسی کفایت حجم نمونه و روایی سازه (امکان انجام تحلیل عاملی)، به ترتیب از آزمونهای KMO و بارتلت استفاده می شود. در آزمون KMO آماره آزمون به صورت زیر تعریف می شود :

که در آن  ضریب همبستگی ساده بین متغیرهای و  بوده و  ضریب همبستگی جزئی بین آنها است.

مقادیر بزرگتر از 0.7 برای این آماره کفایت حجم نمونه را بیان می کنند.

در آزمون بارتلت آماره ی مورد استفاده به صورت زیر تعریف می شود :

که در آن  تعداد آزمودنی ها،  تعداد متغیرها و قدر مطلق دترمینان ماتریس همبستگی است.

در این آزمون فرض صفر این است که متغیرها فقط با خودشان همبستگی دارند. رد فرض صفر حاکی از آن است که ماتریس همبستگی دارای اطلاعات معنی دار است و حداقل شرایط لازم برای انجام دادن تحلیل عاملی وجود دارد و به دنبال آن روایی سازه پرسشنامه تأیید می شود.

 

جدول 4.4) آزمون KMO و بارتلت

  آزمون بارتلت
آماره KMO آماره کای دو درجه آزادی سطح معناداری
0.924 6460.178 630 0.000

با توجه به مقدار آماره KMO (که بیش از 0.6 می باشد) کفایت حجم نمونه مورد تأیید قرار    می گیرد. همچنین، با توجه به سطح معناداری بدست آمده برای آزمون بارتلت، انجام تحلیل عاملی با توجه به متغیرهای موجود امکان پذیر بوده (سطح معناداری کمتر از 0.05 است) و روایی سازه پرسشنامه  تأیید می شود.

 

2.3.4. تحلیل عاملی تأییدی

قبل از ورود به بحث تحلیل عاملی تأییدی، در ذیل، بار دیگر مدل مفهومی تحقیق معرفی شده و علائم اختصاری مربوط به هر یک از متغیرها تعیین شده اند:

 

شاخص های پرسشنامه علامت ختصاری در مدل
اعتماد A
تعهد B
روابط متقابل C
قدرت D
به اشتراک گذاری اطلاعات E
رفتارهای مشارکتی F
عملکر زنجیره تامین G

 

شکل 1.4) نمودار ضرائب استاندارد شده

 

جدول 5.4) نتایج تحلیل عاملی تأییدی

عامل اصلی نشان عامل فرعی ضریب همبستگی
اعتماد A R1 63/0
R2 81/0
R3 80/0
R4 73/0
تعهد B R5 72/0
R6 7/0
R7 80/0
روابط متقابل C R8 64/0
R9 62/0
R10 43/0
R11 69/0
قدرت D R12 81/0
R13 64/0
R14 74/0
به اشتراک گذاری اطلاعات E R15 75/0
R16 87/0
R17 89/0
R18 69/0
R19 42/0
رفتارهای مشارکتی F R20 74/0
R21 75/0
R22 81/0
R23 76/0
R24 71/0
عملکر زنجیره تامین G R25 64/0
R26 65/0
R27 65/0
R28 8/0
R29 81/0
R30 83/0
R31 76/0
R32 73/0
R33 67/0
R34 65/0
R35 75/0
R36 62/0

نمودار (4.4)، مدل برآورد شده را نشان می­دهد. برای برآورد مدل از روش حداکثر احتمال و به منظور بررسی برازش مدل از شاخص نسبت مجذور خی دو بر درجه آزادی ()، شاخص برازش تطبیقی (CFI)، شاخص برازندگی (GFI)، شاخص (RMR)، و خطای ریشه میانگین مجذورات تقریب (RMSEA) استفاده شده است (جدول 6.4).

جدول 6.4) شاخص های برازش مدل ساختاری

شاخص برازش مقدار مطلوب مقدار نتیجه
<3/00 1.200 مناسب
RMSEA <0/08 0.054 مناسب
RMR <0/05 0.013 مناسب
GFI >0/90 0.92 مناسب
CFI >0/90 0.96 مناسب

 

با توجه به اینکه شاخص های برازش در حد مطلوب هستند و گویه های مربوط به هر متغیر نیز معنی دار هستند تحلیل عاملی تاییدی از برازش مناسبی برخوردار می باشد و روایی سوالات پرسشنامه مورد تایید است بنابراین می توان از این متغیرها در معادلات ساختاری استفاده نمود.

4.4. آزمون فرضیات تحقیق

با توجه به مدل اندازه­گیری بدست آمده در بخش قبل، در این قسمت به بررسی آزمون فرضیات تحقیق با استفاده از نرم افزار Lisrel می­پردازیم.

شکل 2.4) مدل ساختاری تحقیق در حالت تخمین استاندارد

 

شکل 3.4) مدل ساختاری تحقیق در حالت معناداری

نتایج بررسی شاخص­های نیکویی برازش مدل ساختاری پژوهش که در جدول شمارۀ (7.4) آمده است، نشان­دهندۀ برازش مدل است، چرا که همه شاخصها در محدوده مناسب قرار دارند:

 

 

 

 

 

جدول 7.4) نتایج حاصل از بررسی نیکویی برازش مدل ساختاری تحقیق

شاخص برازش مقدار مطلوب مقدار نتیجه
<3/00 1.200 مناسب
RMSEA <0/08 0.054 مناسب
RMR <0/05 0.02 مناسب
GFI >0/90 0.95 مناسب
CFI >0/90 0.96 مناسب

در جدول (8.4) ضرایب مسیر و معناداری بین متغیرهای پژوهش آمده است. همانطور که مشاهده می­شود،ضرایب مسیر برای هر پنج رابطه در سطح 05/0 (t بزرگتر از 96/1 وt  کوچکتر از 96/1- ) معنادار بدست آمده است.

جدول8.4) نتایج رابطۀ مستقیم و ضرایب معناداری

مسیر فرضیه ضریب مسیر(β) T-Value
AàE فرضیه اول 0.41 3.59
BàE فرضیه دوم 0.38 4.01
CàE فرضیه سوم 0.35 5.14
D àE فرضیه چهارم 0.08 0.66
AàF فرضیه پنجم 0.42 4.58
BàF فرضیه ششم 0.59 2.37
CàF فرضیه هفتم 0.52 3.04
DàF فرضیه هشتم -0.10 -0.29
EàF فرضیه نهم 0.48 5.12
EàG فرضیه دهم 0.36 5.36

در فرضیه چهارم ادعا شده بود که: در شرکتهای مستقر در شهرک فناوری صنایع غذایی و بیوتکنولوژی مشهد، قدرت بر به اشتراک گذاری اطلاعات تأثیر مثبت دارد.

جهت بررسی این رابطه، از روش معادلات ساختاری استفاده گردیده است. طبق جدول (8.4)، ضریب مسیر بدست آمده (0.08=β) و سطح معناداری محاسبه شده (0.66) می باشد. با توجه به اینکه در سطح 05/0 (t بزرگتر از 96/1 وt  کوچکتر از 96/1- ) معنادار نیست بنابراین فرضیه تحقیق با اطمینان 95 درصد رد شد.

بر این اساس و با توجه به گویه ها و شاخص های مربوط به متغیر قدرت، می توان نتیجه گرفت که در جامعه تحت مطالعه، اختلاف قدرت میان اعضای زنجیره تأمین در زمینه های تحقیق و توسعه، تولید، فروش، بازاریابی و … بر به اشتراک گذاری اطلاعات میان آنها تأثیر خاصی ندارد.

این نتیجه، با نتیجه تحقیق وو، چوآنگ و هسو (2014) در تعارض می باشد.

 

 

5.2.2.5. یافته های فرضیه پنجم:

در فرضیه پنجم ادعا شده بود که: در شرکتهای مستقر در شهرک فناوری صنایع غذایی و بیوتکنولوژی مشهد، اعتماد بر رفتارهای مشارکتی تأثیر مثبت دارد.

جهت بررسی این رابطه، از روش معادلات ساختاری استفاده گردیده است. طبق جدول (8.4)، ضریب مسیر بدست آمده (0.42=β) و سطح معناداری محاسبه شده (4.58) می باشد. با توجه به اینکه در سطح 05/0 (t بزرگتر از 96/1 وt  کوچکتر از 96/1- ) معنادار است بنابراین فرضیه تحقیق با اطمینان 95 درصد مورد تأیید قرار گرفت.

بر این اساس و با توجه به گویه ها و شاخص های مربوط به متغیر اعتماد، می توان نتیجه گرفت که در جامعه تحت مطالعه، در صورتی که شرکای زنجیره تأمین به یکدیگر وفادار بوده، حافظ منافع یکدیگر باشند، با یکدیگر با صداقت رفتار کنند، در هنگام تصمیم گیری منافع دیگر شرکتهای زنجیره را نیز در نظر بگیرند، و در هنگام بروز مشکل برای یکی دیگران به یاری او بشتابند، می تواند توقع داشت که در چنین فضایی، رفتارهای مشارکتی مابین اعضای زنجیره از وضعیت بسیار بهتری برخوردار گردد.

این نتیجه، با نتایج تحقیقات محمدی، صحراکار و یزدانی (1390)؛ فیضی و همکاران (1388)؛ افسر (1388)؛ وو ، چوآنگ و هسو (2014)؛ گیمنز و لورنزو (2008)؛ ژو و بنتون ( 2007)؛ لی و همکارانش ( 2006) همخوانی دارد.

6.2.2.5. یافته های فرضیه ششم:

در فرضیه ششم ادعا شده بود که: در شرکتهای مستقر در شهرک فناوری صنایع غذایی و بیوتکنولوژی مشهد، تعهد بر رفتارهای مشارکتی تأثیر مثبت دارد.

جهت بررسی این رابطه، از روش معادلات ساختاری استفاده گردیده است. طبق جدول (8.4)، ضریب مسیر بدست آمده (0.59=β) و سطح معناداری محاسبه شده (2.37)