دانلود پایان نامه درباره مواد غذایی، تجزیه واریانس، استان خراسان، استان خراسان شمالی

ثابت شد که تاریخ غده بستن و تعداد ساقه با تعداد غده‌ها در سیب زمینی همبستگی مثبت و معنی داری دارند. طاهری و همکاران(1382) اعلام داشتند که در تاریخ کاشت 22 اردیبهشت در رقم اگریا در منطقه شاهرود بیشترین تعداد غده در بوته را بدست آورد.
وزن غده در بوته
وزن غده در بوته تحت تاثیر ارقام مورد استفاده و تراکم مختلف در سطح 1 درصد قرار گرفت (جدول44) همچنین اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم در سطح 1 درصد معنی دار شد (جدول44). نتایج مقایسات میانگین اثرات اصلی نشان‌گر این موضوع بود که بین ارقام مختلف رقم اگریا با 7/442 گرم در بوته بیشترین و رقم آریندا 97/346 گرم در بوته کمترین مقدار را داشت (جدول 42). در بین تراکم‌های مختلف کاشت تراکم 8/3 بوته در متر مربع بیشترین مقدار با 19/419 گرم وزن غده در بوته و کمترین مقدار مرتبط با 25/9 بوته در متر مربع 47/352 گرم غده در بوته بود. بین تراکم 8/3 بوته و تراکم 33/5 بوته در متر مربع از نظر آماری اختلاف معنی داری مشاهده نشد (جدول 42). مقایسات میانگین اثرات متقابل تاریخ کاشت در ارقام مورد استفاده نشانگر این موضوع بود که رقم آلفا در تاریخ کاشت اول و رقم اگریا در تاریخ کاشت دوم به ترتیب با 34/508 گرم و 31/467 گرم در بوته بیشترین مقدار را داشت. بیشترین کاهش را در بین ارقام مورد استفاده در رقم آلفا تحت تاثیر تاخیر در کاشت مشاهده شد (شکل 418).
در تحقیقات ایفنکو و آلن (1998) و اصل گرگانی و دماوندی (1375) اثر تراکم کاشت بر وزن غده موثر بود به طوری که با افزایش تراکم بوته، وزن و اندازه غده‌های تولیدی در هر بوته و نیز درصد ماده خشک غده کاهش یافت. وور و همکاران (1992) مشخص کردند که افزایش تراکم بوته، وزن غده تولید شده در هر بوته کاهش یافت. خالافالا (2000) عنوان نمود که عملکرد غده با کاهش اندازه بذر، کاهش و با افزایش فاصله کاشت، افزایش می‌یابد. جئورگاکیس و همکاران (2002) اعلام داشتند با افزایش تراکم غده‌چه‌های کوچکتری تولید گردید. در مطالعات دهدار(1381) افزایش تراکم بوته (کاهش فاصله بوته‌ها در ردیف) سبب افزایش عملکرد غده، تعداد ساقه اصلی در واحد سطح شد در حالی که متوسط وزن غده ها در بوته کاهش یافت.
به نظر آلن و وور (1992) هنگام افزایش تراکم و افزایش رقابت در استفاده از فضا، نور، آب و مواد غذایی، عملکرد متوسط بوته کاهش می‌یابد، کاهش میانگین وزن غده در بوته در اثر تقلیل فواصل بوته‌ها در این آزمایش با نتایج ما مطابقت دارد. به نظر شاطریان و نیامنش (1386) ارقام از لحاظ پتانسیل تولید غده با یکدیگر متفاوت هستند به طوری که ارقام دیررس از لحاظ اسمیلاسیون و فتوسنتز زمان بیشتر و در نهایت باعث عملکرد بیشتر می‌شود. ساجدی و همکاران (1388) با بررسی اثر تاریخ‌های مختلف کاشت بر روی عملکرد و اجزای عملکرد سیب زمینی اعلام داشتند با تاخیر در کاشت وزن تر غده 6/31 درصد در تاریخ کاشت 17 خرداد و 6/41 درصد در تاریخ کاشت 31 خرداد نسبت به تاریخ کاشت 31 اردیبهشت ماه کاهش یافت. به نظر آنها با تاخیر در کاشت شرایط محیطی برای انتقال مواد اسمیلات‌ها از منابع به مخازن مساعد نبوده بنابراین مخازن مواد غذایی مورد نیاز خود را به حد کافی دریافت نمی‌کنند.

شکل 418- گروهبندی وزن غده در بوته در تیمارهای توام رقم و تاریخ کاشت

درصد ماده خشک
درصد ماده خشک غده ها در سیب زمینی تنها تحت تاثیر تاریخ کاشت در سطح 1 درصد قرار گرفت (جدول44). نتایج مقایسات میانگین تیمار تاریخ کاشت نشانگر این موضوع بود که بیشترین ماده خشک متعلق به تاریخ کاشت اول با 24/22 درصد و کمترین مقدار مربوط به تاریخ کاشت سوم 16/18 درصد بود. بین تاریخ کاشت دوم و سوم از لحاظ آماری اختلاف معنی داری از لحاظ درصد ماده خشک مشاهده نشد (جدول 42). میزان ماده خشک سیب زمینی هرچند صفتی ژنتیکی بوده و تحت تاثیر وراثت قرار می‌گیرد اما بر اساس نتایج حاصل از این آزمایش و معنی دار شدن اثر تاریخ کاشت، می‌توان اظهار نمود که درصد ماده خشک غده تحت تاثیر شرایط محیطی و تغییرات آن قرار می‌گیرد و این تاثیرات به حدی است که در برخی از شرایط می‌تواند به طور معنی‌داری درصد ماده خشک را در رقم خاصی تحت تاثیر قرار دهد.
به نظر پرویزی و همکاران (1390) بروز تنش‌های محیطی به ویژه تنش‌های دمایی در هر تاریخ کاشت بازتاب متفاوتی داشته و تاریخ‌های مختلف کاشت در تکمیل مراحل رشد و نمو ظرفیتی متفاوت ایجاد می‌کند که همگی اینها می‌تواند تاثیر بسیار زیادی بر ماده خشک غده داشته باشد. در آزمایشی در همدان بر روی سه رقم اگریا، مارفونا و سانته اثرات تارخ کاشت بررسی شد، که بیانگر کاهش مقدار ماده خشک در اثر تاخیر در کاشت بود که با نتایج ما هماهنگی داشت (پرویزی و همکاران، 1390). ساجدی و همکاران (1388) نیز در تحقیقات خود بر روی رقم مارکنیز نیز اعلام داشتند با تاخیر در کاشت درصد و مقدار ماده خشک کاهش پیدا کرد. در آزمایشی دیگر اثر تاریخ کاشت بر روی صفات سه رقم سیب زمینی (کنکورد، مورن و مارفونا) نشان داد با تاخیر در کاشت درصد ماده خشک به طور محسوسی کاهش یافت (ارجی و همکاران، 1391).
عملکرد
نتایج تجزیه واریانس تیمارهای مورد استفاده در این آزمایش بر روی عملکرد نشان داد که بین تاریخ‌های مختلف کاشت تفاوت معنی داری در سطح 5 درصد وجود دارد. همچنین اثر ارقام مورد استفاده و تراکم‌های مختلف اعمالی اثر معنی داری در سطح 1 درصد بر روی عملکرد داشتند (جدول44). همچنین اثرات متقابل تاریخ کاشت در رقم و تاریخ کاشت در تراکم در سطح 1 درصد معنی دار شد.
مقایسات میانگین ا
ثرات اصلی حاصل از این تحقیق بیانگر این موضوع بود که در بین ارقام رقم اگریا با 36/37 تن در هکتار بیشترین و رقم زودرس آریندا با 18/29 تن در هکتار کمترین مقدار را داشت. بین رقم اگریا و آلفا از لحاظ آماری اختلاف معنی داری مشاهده نشد (جدول 42). به نظر می‌رسد ارقام آلفا و اگریا با برتری در بسیاری از شاخص‌های رشدی و زراعی و خصوصیات فیزیولوژیکی مانند وزن تر و خشک اندام هوایی تعداد ساقه در بوته تعداد غده در بوته و وزن غده‌ها در بوته که تعیین کننده عملکرد نهایی محصول است نسبت به رقم آریندا برتری داشتند. در بین تاریخ های مختلف کاشت نیز تاریخ کاشت اول و دوم بهتر از تاریخ کشت سوم بودند. احتمالا برخورد دوران رشد رویشی و تکاملی گیاه با گرمای تابستان و عوامل نامساعد محیطی با کاهش اجزای عملکرد سیب زمینی (جدول 41) از مقدار عملکرد کل در تاریخ کاشت سوم به طور محسوسی کاهش یافت. البته بین تاریخ کاشت اول و دوم از لحاظ آماری اختلافی مشاهده نشد (جدول 42).
بیشترین عملکرد در تراکم 33/5 بوته در متر مربع با 18/35 تن بدست آمد (جدول 42). به طوری که با افزایش تراکم به 25/9 بوته در متر مربع کاهش 2/4 درصدی عملکرد و با کاهش تراکم به 8/3 بوته در متر مربع کاهش 6/8 درصدی عملکرد مشاهده شد. به نظر می‌رسد استفاده نکردن درست گیاه از ظرفیت‌های محیطی در تراکم‌های کم و زیاد در این آزمایش سبب افت عملکرد به خصوص در تراکم کم شد. در تراکم پایین گیاه از محیط و فضای رشدی حداکثر استفاده را ننموده است و در تراکم بالا بین گیاهان از لحاظ اشغال فضا و دسترسی به نور و منابع غذایی ایجاد رقابت و در نهایت باعث کاهش عملکرد شده است.
مقایسات میانگین حاصل از ترکیب تیماری تاریخ کاشت در رقم نشان‌گر این موضوع بود که ارقام در تاریخ‌های مختلف کاشت عملکرد متفاوتی از خود نشان دادند. به طوری که رقم آلفا در تاریخ کاشت اول با 9/41 تن در هکتار بیشترین عملکرد و رقم آریندا در تاریخ کاشت اول با 72/26 تن کمترین عملکرد را داشت. در صورت تاخیر در کاشت ارقام آریندا و اگریا بهتر از رقم آلفا در منطقه مجن از لحاظ عملکرد بودند (شکل 419). رقم آریندا به دلیل زودرس بودن توانسته است فرایند رشدی خود را به سرعت تکمیل کند حال آنکه رقم آلفا به دلیل دیررسی و تکمیل نشدن مراحل رشدی عملکرد آن شدیدا تحت تاثیر تاخیر در کاشت قرار گرفت. مقایسات میانگین ترکیبات تیماری تاریخ کاشت در تراکم نیز بیان گر این موضوع بود که با افزایش تراکم به 25/9 بوته در ارقام اگریا و آریندا عملکرد به ترتیب 86/12 و 53/18 درصد کاهش یافت که نشانگر تاثیر پذیری بیشتر این دو رقم نسبت به رقم آلفا در مواجهه با تراکم بالا بود (شکل 420).
به نظر ون دام (2008) تفاوت بین ارقام در تولید غده می‌تواند به علت اختلاف در فتوپریود بحرانی آنها باشد. فتوپریودی که از فتوپریود بحرانی کوتاه‌نر باشد باعث تحریک غده‌دهی می‌شود. بنابراین ارقام زودرس مناطق معتدل با داشتن فتوپریود بحرانی طولانی در روشنایی متوالی تولید غده می‌کنند، اما آن دسته از ژنوتیپ هایی که فتوپریود بحرانی کوتاهتر دارند، هنگامی تولید غده می‌کنند که در رژیم 12 ساعت روشنایی قرار گیرند.
حسین زاده و کاشی (1374) در بررسی اثر تاریخ‌های مختلف کشت بر صفات کمی و کیفی ارقام سیب زمینی در اردبیل بیان داشتند که در تاریخ‌های کاشت دیرتر از 8 خرداد، غده‌های بذری به شدت افزایش یافت اما در تاریخ‌های کاشت زودتر عملکرد کل افزایش چشمگیری داشت. کاشت سیب زمینی در دوره بحرانی 2 تا 3 هفته‌ای در برخی از مناطق عملکرد زیادتر را تضمین می‌کند. علوی شهری و زاهدی (1374) در بررسی اثرات تراکم با تاریخ‌های مختلف کاشت رقم دراگا در شرایط استان خراسان بیان داشتند که با تاخیر افتادن زمان کاشت کاهش محسوسی در عملکرد کل به وجود آمد و تاریخ کاشت 5 اردیبهشت ماه تفاوت معنی داری در عملکرد کل با ناریخ‌های 15 و 25 اردیبهشت ماه دارد. همچنین آنها اعلام داشتند با هر هفته تاخیر در کاشت 750 کیلوگرم کاهش عملکرد به وجود آمد.
در تحقیقی که توسط اسنی ولودکو (1995) در هندوستان بر روی رقم کوفری جی اوتی در 3 تاریخ 25 آوریل (5اردیبهشت)، 25 می (4 خرداد)، 6 ژوئن (16 خرداد) با فواصل 30، 45 و 60 سانتیمتری انجام گرفت مشخص شد که بیشترین محصول در تاریخ کاشت زودتر 5 اردیبهشت ماه بدست آمد. ساجدی و همکاران (1390) نیز طی تحققیقات خود در استان خراسان شمالی اعلام داشتند بیشترین عملکرد در ارقام اگریا و مارفونا در تاریخ کاشت زودتر بدست آمد. به نظر آلن و وور (1992) هنگامی که تراکم ساقه افزایش می‌یابد به علت افزایش رقابت در استفاد از فضا، نور، آب و مواد غذایی، تعداد غده تولید شده در هر ساقه و در نتیجه عملکرد متوسط بوته کاهش می‌یابد. روزبهانی و میرزایی (1385) طی تحقیقات خود اذعان داشتند تراکم 3/5 بوته در متر مربع با میانگین 12/26 تن در هکتار بالاترین عملکرد غدده و تراکم 9/7 بوته در متر مربع کمترین عملکرد را به میزان 52/22 تن در هکتار تولید نمود. به نظر آنها عملکرد سیب زمینی تابعی از تعداد غده در بوته، متوسط وزن غده و تعداد بوته در واحد سطح می‌باشد. لذا در تراکم‌های پایین به علت کاهش تعداد بوته در واحد سطح، عملکرد بوته به شدت کاهش یافت. همچنین در تراکم‌های بیشتر اندازه غده کاهش یافته و از این طریق عملکرد کاهش یافت.

مطلب مرتبط با این موضوع :  دانلود پایان نامه دربارهعلم اقتصاد، شبکه روابط، حسابداران

شکل 419- تفاوت عملکرد ارقام سیب زمینی متاثر از تاریخ‌های کاشت مختلف

شکل 420- مقایسه میانگین عملکرد گیاه سیب زمینی تحت تاثیر ترکیبات تیماری حاصل از تاریخ کاشت و رقم

اندازه غده
ها
با توجه به جدول تجزیه واریانس اندازه غده‌ها تحت تاثیرتاریخ کاشت، ارقام و تراکم‌های مختلف کاشت در سطح 1 درصد قرار گرفت. همچنین اثر متقابل تاریخ کاشت در رقم در سطح 1 درصد معنی دار شد (جدول44). مقایسات میانگین اثرات اصلی تاریخ کاشت بیانگر این موضوع بود که تاریخ کاشت اول درصد غده‌های بزرگتر از 55 میلیمتر با 18/34 درصد بیشتر بود. در صورتی که در تاریخ کاشت سوم (15 تیر ماه) درصد غده‌های کوچکتر از 25 میلیمتر با 65/15 درصد بیشتر بود (جدول 42). در بین ارقام مورد استفاده رقم آریندا بالاترین درصد غده‌های کوچکتر از 28 میلیمتر و 28 تا 55 میلیمتر به ترتیب با 52/16 و 25/56 درصد را داشت. همچنین درصد غده‌های بزرگتر از 55 میلیمتر در رقم اگریا با 79/35 درصد نسبت به ارقام دیگر بیشترین میزان را داشت. و کمترین درصد غده‌های بزرگتر از 55 میلی متر مربوط به رقم آریندا بود (جدول 42). در بین تراکم‌های مختلف کاشت در تراکم بالا درصد غده‌های بذری و کوچکتر بیشتر از غده‌های درشت‌تر بود. به طوری که درصد غده‌های کوچکتر از 28 میلی متر تراکم 25/9 بوته در متر مربع کمترین مقدار را داشت. در بین غده‌های 28 تا 55 میلیمتر تراکم 25/9 بوته و 33/5 بوته در متر مربع بیشترین درصد را داشتند. و کمترین مقدار مربوط به تراکم اول (8/3 بوته در متر مربع) بود. غده‌های بزرگتر از 55 میلیمتر در تراکم 8/3 بوته در متر مربع بیشترین درصد را به خود اختصاص داد.
در بین تاریخ‌های مختلف کاشت ارقام از لحاظ اندازه غده واکنش‌های متفاوتی از خود نشان دادند. با توجه به شکل421 درصد غده های کوچکتر از 28 میلیمتر در رقم آریندا در تاریخ کاشت دوم و سوم بیشتر بود و کمترین مقدار مربوط به تاریخ کاشت اول در رقم آلفا بود. در بین غده‌های بین 28 تا 55 میلیمتر رقم آریندا در تاریخ کاشت اول نتایج بهتری داشت (شکل422). غده‌های بزرگتر از 55 میلیمتر در رقم اگریا در تاریخ کاشت اول و دوم بیشتر شد. نکته جالب توجه کاهش اندازه غده‌ها در تاریخ‌ کاشت‌ سوم (15 تیر) در ارقام آلفا و اگریا بود (شکل 423). که این نتیجه با نتایج حاصل از مطالعات سایر پژوهشگران قابل توجیه است (بوسان و همکاران، 2007؛ بوهل، 2006).
رشیدی (1388) در مقایسه فاصله دو بوته نشان داد که فاصله 20 سانتیمتر بر روی خطوط کاشت موجب عملکرد بالاتر می‌شود ولی درصد غده‌های متوسط و درشت را نسبت بعه فاصله 25 سانتیمتر کمتر می‌کند. بوهل وهمکاران (2006) نشان دادند افزایش فاصله کشت غده‌های بذری بر روی ردیف، عملکرد سیب زمینی را کاهش داد و درنتیجه افزایش فاصله کاشت موجب تولید غده‌های بذری درشت گردید. به نظر جم و همکاران (1387) کاهش رقابت بین بوته‌ها موجب می‌شود که تخصیص مواد فتوسنتزی به اندام ذخیره‌ای (غده) افزایش یافت. و این عامل باعث افزایش غده‌ها بزرگتر شد. همچنین به نظر آنها در فاصله 8 سانتی‌متر (افزایش تراکم) تعداد غده‌های بذری و کوچک افزایش یافت.
طی آزمایشی بر روی رقم مارکیز بیشترین قطر سیب زمینی در تاریخ‌های کاشت زودتر بدست آمد (ساجدی و همکاران، 1388). به نظر آنها تاخیر در کاشت باعث سبب کاهش شاخص سطح برگ و سرعت رشد محصول شد و در نتیجه غده‌ها مواد فتوسنتزی کمتری را دریافت می‌کنند، همچنین تاخیر در کاشت انگیزش غده سازی را

مطلب مرتبط با این موضوع :  منابع پایان نامه با موضوع، ، ،

دیدگاهتان را بنویسید