حریق، صوت، دسیبل، کارگاه، اطفاء، شنیدن

از خلاء عبور نمی کند وبرای انتقال حرکت ارتعاشی احتیاج به یک سیال مثل هوا یا آب وغیره دارد.بنابراین تمام محیطهای مادی اعم از مایع، جامد و گاز می تواند صوت را انتقال دهد. البته موادی مثل چوب پنبه، پنبه، پارچه و غیره قادر به انتقال صوت نبوده واز اینرو اجسام مذکور را عایق صوت می توان محسوب نموده و برای کم کردن صدا یا خفه کردن صدا از آنها استفاده می شود.

سرعت صوت در محیط بستگی به جنس محیطی که موج صوتی را منتقل می کند، دارد. مثلاً سرعت صوت در هوا 340 متر بر ثانیه، در آب 1430 متر بر ثانیه ودر آهن 4855 متر بر ثانیه است.

شدت صوت یک منبع صوتی با دامنه ارتعاشات نسبت مستقیم وبا مجذور فاصله از منبع نسبت عکس دارد وبرای سنجش آن بدو طریق عمل می شود:

الف) مقدار انرژی صوتی که در واحد زمان از یک سانتی متر مربع عمود بر جهت انتشار موج صوتی می گذرد و بر حسب وات یا ژول بر ثانیه می باشد.

ب) مقدار فشار حاصله از نیروی صوت بر واحد سطح که بر حسب دین بر سانتی متر مربع است.

مثلاً ضعیف ترین صدایی که یک شخص سالم قادر به شنیدن است 16- 10وات در سانتی متر مربع انرژی یا 4-10×2

دین بر سانتی متر مربع فشار می باشد.

واحد شدت صوت:

واحد دیگر شدت صوت که مورد استفاده در مراکز شنوائی سنجی( ادیومتری) می باشد دسبیل نام دارد که یک واحد نسبی بوده وعبارت است از بیست برابر لگاریم اعشاری شدت صوت مورد نظر بر شدت کمترین صورت استعماع.

دستگاههای صدا یا ادیومتر با دسیبل مدرج شده که توسط آنها شدت سر و صدای مناطق مختلف را می توان تعیین نمود.

اثر سرو صدا در گوش انسان

شدت اصواتی که از خارج پردۀ صماخ را متاثر می کنند در گوش میانی به مقدار زیاد کاسته شده تا گوش داخلی از آسیب مصون زیاد شود پدیده مذکور در گوش میانی فایده چندانی نداشته و گوش داخلی آزرده می شود و شنیدن صداهای ناگهانی اغلب موجب ترس ودلهره شده وعکس اعملهای شدیدی ظاهر می کند.

شدت اصوات بین 86 تا 90 دسیبل در مدت طولانی موجب ضایعات در گوش می شود وچنانچه شدت اصوات بین 100 تا 120 دسیبل باشد در مدت طولانی در عده زیادی عوارض دائمی کری ایجاد می کند.

اگر شدت صوت بیش از 120 دسیبل باشد ناراحتی شدید در گوش ایجاد می کند. اصوات با شدت حدود 130 دسیبل احساس فشار در گوش و بیشتر از آن نیز دردناک می باشد.

از دست دادن شنوائی درجات مختلفی دارد، مثلاً اگر شخصی اصوات با شدت 20 دسیبل را قادر به شنیدن نباشد نقص مهمی بشمار نمی آید ولی صداهای با شدت 30 دسیبل را اگر شخص قادر به شنیدن نباشد نقص د رمکالمه ظاهر می شود.صداهای با شدت 45 دسیبل را اگر شخص نشنود گوش او سنگین می باشد ودر صورتی که از شنیدن صداهای با شدت 85 دسیبل عاجز باشد شخص کرو ناشنوا بشمار می آید.

طرق کم کردن سرو صدا در کارگاهها

جلوگیری از سروصدا در کارگاهها به طرق زیر میسور است:

1. سروصدا در کارگاههای صنعتی می بایست از 85 دسیبل کمتر باشد، لذا بهتر است از دستگاههائی که کمتر از حد مذکور ایجاد سروصدا می کند استفاده شود یا وسایل ایجاد کننده سروصدا های غیرلازم ومزاحم در کارگاه اجتناب نمود.

2. ماشین های پر سروصدا را در محلی جداگانه ومجزا از سایر قسمتهای کارگاه نصب نمود.

مطلب مرتبط با این موضوع :  مدیران، کارگاه، کار،، کارگران، حفاظت، حفاظتی

3. انتخاب نقشه صحیح برای ساختمان کارگاه بطریقی که امواج صدا پژواک ایجاد نکرده وحتی الامکان آن را خفه کند از مهمترین راههای کم کردن سروصدا می باشد.

4. کم کردن ارتعاشات وتکانهای ماشین آلات در کف کارگاه بوسیله نصب لاستیک، نمد، چوب پنبه غیره در زیر پایه های آنها.

5. محدود کردن مدت کار در کارگاههای پرسروصدا.

6. استفاده از گوشی های حفاظتی روی لاله گوش یا گذراندن توپی مخصوص در مجرای گوش.

· ایجاد آتش سوزی بر اثر وجود باگاس

همانطور که در فصل های قبل گفته شد واحد پیت زدایی وظیفه جداسازی الیاف ریز و درشت (فیبر و پیت) باگاس را بر عهده دارد که به علت وجودالکل در باگاس، این مواد قابلیت آتش گیری بالایی دارند. در واحد پیت زدایی بعلت نبود کاور بر رو ینقاله های نتقال مواد در هنگام کار مقدار زیادی باگاس به اطراف نقاله ها و ماشین الات ریخته می شود و همچنین به دلیل اینکه مدت زمان تولید تا فصل بهار(اردیبهشت، خرداد) طول می کشد و همچنین بدلیل گرم بودن این فصل و وزش باد امکان آتش گرفتن این مواد بسیار بالا می رود و همانگونه که در تاریخ 25/2/83 خادثه آتش سوزی در واحد پیت زدایی رخ داد که باعث سوختن 70% این واحد گردید و خسارتی در حدود یک میلیارد تومان بر جای گذاشت. به منظور جلوگیری از بروز حادثه آتش سوزی می توان از روش های ایمن استفاده نمود که در زیر به آن اشاره می گردد.

برای ایجائ یک آتش سوزی باید سه عامل حرارت، ماده قابل سوخت و اکسیژن کافی در محل حضور داشته باشند تا یک مثلث کامل تشکیل دهند . حریق با کامل شدن مثلث حریق به وجود می آید. اگر یکی از عوامل فوق وجود نداشته باشد و یا در اثر اقداماتی از موضع حذف گردد مثلث آتش ناقص شده و حریق وجود نخواهد داشت.

امروز برای جلوگیری ازادامه آتش سوزی و مهار آن عامل چهارمی تحت عنوان واکنش های زنجیری در اثر متصاعد شدن گازها در نظر گرفته و راههای جلوگیری از آن را مطالعه می نمایند که به منشور حریق مشهور می باشد. مطابق با آئین نامه پیش گیری و مبارزه با آتش سوزی در کارگاهها کلیه کارگاهها باید دارای وسایل و تجهیزات کافی پیشگیری و مبارزه با آتش سورزی بوده و در تمام ساعات شبانه روز اشخاصی را که از تعلیمات لازم بهره مند و بطریقه صحیح استعمال وسائل و تجهیزات مربوطه آشنا باشند در اختیار داشته باشند.

هر کارگاه باید گزارش کلیه آتش سوزی های کوچک و بزرگ خود و مواد و وسائلی که برای اطفاء آن بکا رفته و میزان خسارت مالی وارده را به اطلاع مرکز آتش نشانی محل و ادره بازرسی کار برساند.

برای خاموش نمودن حریق های احتمالی در کارگاه باید آب با فشار کافی تامین گردد و در صورت عدم وجود ارتباط با لوله کشی شهر از لحاظ تامین آب با نظر مقام صلاحیت دارو پیش بینی حداکثر وسعت آتش سوزی در کارگاه تهیه و ذخیره آب کافی اقدام شود.

نگهداری لوله کشی های آب در کارگاه در مقابل شرایط جوی و ضربه و سائیدگی خیلی مهم است. آماده نگه داشتن نیروهای کارآمد و آموزش دیده در کارگاهها برای پیشگیری از حوادث آتش سوزی از طریق تمرینات و مانورهای ماهانه خیلی ضروری است. قبل از هر گونه تصمیم گیری برای مقابله با هر حادثه ای مراحل زیر گرفته می شود:

عقل سلیم بررسی پیش بینی پیشگیری

مطلب مرتبط با این موضوع :  اتوماسیون، هنگ، IT،، مدیران، حقیقت، تعامل، بانک، مشتری، اتوماتیک، کارکنان، بیرونی،، رایانه

حادثه بر هم زدن روند طبیعی یک موقعیت می باشد و مجموعه عواملی که در یک زمان و در یک مکان گرد هم می آیند و منجر به حادثه می شود. که اگر از عوامل اصلی بروزحادثه جلوگیری شود حادثه اتفاق نمی افتد.

پیش بینی: مجموعه اقداماتی که جهت جلوگیری از حادثه در ذهن متصور می شود و وقتی به مرحله عمل در آید پیشگیری حاصل می شود.

پیشگیری: مجموعه اقداماتی است که به منظور جلوگیری از حادثه و یا در صورت بروز، تقلیل خسارت آن می باشد. در هنگام وقوع آتش سوزی قبل از هر گونه اقدام به موارد زیر توجه نمائید.

1-اعلاع عمومی

2-اعلام خصوصی

3- تکان دادن کپسول (کلوخه) نشدن آن

4- اقدام به فرار در مورد یکه ار عهده بر نمی آید

5- تعبیه راه فرار در حین اطفاء

6- مانور

7- خونسرد بودن

8- استفاده از طناب راهنما ، به علت انباشته بودن گرد و غبار در محلهای آتش سوزی لزوم استفاده از طناب راهنما برای برگشت و نجات حود شروری می باشد.

برای پیشگیری از حریق در ساختمان های چند طبقه موارد زیر باید تعبیه گردد:

1. پله های ایمنی

2. آسانسور دو در

3. راههای دسترسی به محیط بیرون

4. آسانسور از دود غلیظ دور باشد

5. استفاده از رایزرهای خشک و تر (آب پاش های اتش نشانی)

6. سیستم های اعلام حریق که مستقیماً به آتش نشانی وصل می باشد.

7. سیستم های تهویه برای دودها

روش های اطفاء حریق:

همانطوری که قبلاً گفته شد برای انکه آتش سوزی رخ دهد می بایستی سه عامل هوا، حرارت و ماده سوختنی مجتمع گردند. حال اگر به وسایلی بتوان فقط یک عامل از این عوامل را از صحنه عملیات خارج نمود ارتباط سه عامل قطع گردیده آتش خاموش خواهد شد. به نسبت تصمیمی که متصدی مبارزه با اتش سوزی اتخاذ می نماید طرق مختلف خاموش کردن بشرح ذیل می باشد:

الف- خاموش نمودن عامل حرارت: در این طریقه که می توان آن را خنک نمودن آتش نیز نامید آب رول اصلی را بازی می کند زیرا همانطوریکه قبلاً نیز گفته شد چنانچه مقدار انتقال حرارت از صحنه عملیات بیشتر از تولید آن باشد حرارت کافی برای ادامه عملیت وجود نداشته آتش خاموش خواهد شد. چون آب در طبیعت به مقدار فراوان وجود دارد لذا این طریقه ارزانترین طریق برای اطفاء آتش است و فقط می بایستی وسیله ای برای پاشیدن آن بر روی آتش تهیه شود.

ب- خارج نمودن عامل هوا: قبلاً گفتیم که یکی از عواملی که باعث آتش سوزی می شود اکسیژن می باشد و با توجه به اینکه 21% هوا اکسیژن می باشد و چون اکسیژن عامل اصلی ادامه آتش است لذا دور نمودن هوا از صحنه نتیجه اش خاموش شدن آتش است. این عمل به طرق مختلف انجام می گیرد که به شرح ذیل می باشد:

اول- جایگزین کردن گازهای سنگین:

در اینط ریق از گازهای سنگین مختلف که یا در سیلندرهای مخصوص حاضر به کارند و یا بوسیله مایعاتی از برخورد با آتش نواید می شوند استفاده می نمایند گازهای مصرفی بین دو تا پنج برابر هوا سنگین بوده و پس ازریخته شدن بر روی اتش چون از هوا سنگین تر می باشند مانع ورود هوا گردیده از تماس هوا با آتش جلوگیری می نمایند. مهمترین این گازها عبارتند از CO2 که در حدود چهار و نیم برابر هوا وزن دارد و در سیلندرهایی با وزن های مختلف حاضر به کار می باشند.

مطلب مرتبط با این موضوع : 

دوم: ایجاد طبقه عایق بین هوا و آتش:

در این طریقه از کف مخصوصی که بتواند در مقابل آتش سوزی مقاومت نماید استفاده می شود. در این طریقه کف مصرفی ایجاد یک طبقه عایق بین هوا و آتش نموده از ادامه آن جلوگیری می نماید. کف به دو طریقه تهیه می شود:

1. کف شیمیایی که با ترکیب دو مایع سولفات آلومینیوم و بی کربنات سدیم تهیه شده و معمولاً در سیلندرهای با ظرفیت مختلف موجود است.

2. کف صنعتی که از اختلاط مایع مخصوصی بنام FOUM COMPOAND با آب و وسایل مخصوصی تهیه شده، کف تهیه شده به مقدار زیاد، برای آتش های بزرگ مخصوصاً درموارد آتش های ناشی از نفت مصرف می گردد.

ج- خارج نمودن ماده قابل اشتعال از صحنه یا روش انتقال سوخت:

در بعضی حریقها می توان مواد سوختنی را سریعاً از محل دور نمود. مثلاً در حریق مخازن بزرگ می توان از مسیرهای مطمئن سوخت را به مخزن دیگری منتقل نمود از این روش در آتش سوزی های بزرگ در سیلوها جنگلها و پالایشگاهها و غیره استفاده می شود.

طبقه بندی مواد از نظر اطفاء حریق:

1. طبقه خشک یا جامد: مانند چوب، لاستیک، حبوبات،….

2. طبقه مایعات: مانند نفت، بنزین، گازوئیل، روغن ها، ….

3. طبقه گازها: مانند استیلن، بوتان، پروپان، ئیدروژن ،….

4. طبقه الکتریسیته: مانند حریقهای ناشی از تجهیزات الکتریکی

5. طیقه مواد منفجره: مانند سدیم، پتاسیم،….

وسائل مبارزه با انواع آتش ها:

وسائل مورد لزوم و طرق انتخابی برای اطفاء حریق انواع آتشهای ممکنه به شرخ ذیل خلاصه می شود:

الف- مبارزه با آتش های بدون جاکستر: برای این عمل معمولاً از طریقه خارج نمودن هوا از صحنه عملیات استفاده می شود.وسایل مورد مصرف عبارتند از انواع گازهای بدون اثر و سنگین ، انواع کفها (شیمیایی و صنعتی) خاموش کننده های پودرخشک شیمیای و غیره. این طریقه خاموش کردن مواد نفتی، رنگها، الکلها و غیره می باشد.

ب- مبارزه با آتش هایی که از خود خاکستر باقی می گذارند: در این نوع آتش سوزی ها از طریقه خنک کردن استفاده می شود. همانطوری که قبلاً گفته شد ماده اولیه برای کار آب می باشد که به مقدار فراوان و کلیه شهرداریهای بزرگ دارای وسایل آتش نشانی از این نوع می باشند که در صورت لزوم طوری عما می شود که اولاً خسارت مبارزه بیشتر از خسازت آتش سوزی نگردد. ثانیاً به کار بردن وسایل جدید از هر قطره آب برای به خارج راندن حرارت حداکثر استفاده بعمل می آید.

ج- مبارازه با آتش سوزیهای برقی: در این طریقه وسایلی باید به کار برده شود که امکان انتقال جریان برق به بدن شخص مأمور مبارزه موجود نباشد و به همین جهت به کار بردن آب و کف صلاح نیست و می بایستی از گازها استفاده شود . بهترین وسیله برای مبارزه با اتشهایی که منبع برقی دارند گازها و پودر خشک شیمیایی و کربن تتراکلرید می باشد. چنانچه دراین قبیل آتش سوزیها جریان برق ابتدا قطع شده سپس آب یا کف مصرف گردد اشکال ندارد .

انواع خاموش کننده ها:

1. خاموش کننده های نوع آبی: ابن خاموش کننده ها جهت اطفاء حریق مواد جامد مانند چوب، پارچه، پلاستیک و لاستیک مصرف می شوند و با حرف A مشخص می گردند. خاموش کننده های نوع آبی به هیچ وجه نباید در جهت اطفاء حریق وسایل برقی استفاده شود. در این خاموش