برق، گرفتگی، پوست، حفاظتی، عایق، سمباده

آموزش های لازم در رابطه با نحوه کار دستگاه به آنان داده شود.
3- مقررات ایمنی، توسعه و گسترش عادات و روشهای حفاظتی، آموزش داده شوند.
4- فقط افراد مجاز و آموزش دیده با ماشین ابزار،کار کنند.
د- رعایت قوانین و مقررات حفاظتی:
قوانین و مقررات حفاظتی در کارگاه ها باید متناسب با نوع ماشین تدوین شوند و کلیه افراد ملزم به رعایت آنها باشند.
ماشین مته: ماشین مته، ماشین ابزاری است که روی محور گردنده آن ابزارهای برنده، نوک تیز یا شیار دار سوار شده اند و برای سوراخ کردن فلز، چوب یا مواد دیگر بکار می روند. همچنین می توان با استفاده از نصب ابزارهای مخصوص ،عملیات دیگری مانند کام درآری، فرزکاری، توتراشی و جا خالی کردن( عقب نشینی در داخل سوراخ) را انجام داد.
ابزار برش یا مته سوار،جامته ای( مرغک) دستگاه می شود. جامته ای ثابت بوده، به وسیله دستگیره ای به طور عمودی و گاهی به طور افقی حرکت می کند.
تدابیر ایمنی: عمده ترین تدابیر ایمنی عبارتند از:
1- مجهزکردن دستگاه به حفاظت های مناسب،که مهم ترین کار به شمارمیاید
2- استفاده از عینک حفاظتی
3- پوشیدن سر با کلاه یا توری های مخصوص
4- بستن محکم قطعه کار به وسیله گیره روی میزکار و عدم نگهداری آن با دست.
5- عدم استفاده از لباس های گشاد با سر،آستین و لبه های آزاد و عدم استفاده از دستکش
6- استفاده از یک سیم، برس و یا چنگک فلزی (و نه انگشت) جهت بررسی و بازدید سوراخ انجام شده بعد ازتوقف کامل ماشین وخارج کردن براده ها
ماشین های سنگ سمباده:این گروه از ماشین های ابزار،برای تکمیل کردن و پرداخت قطعات کار با برداشتن نقدار کمی فلز از روی سطح کار در نظر گرفته شده اند. مقدار بار برداشته شده بسیار ناچیز بوده (در حدود دهم میکرون)، در این صورت سطح تولید شده کاملا پرداخت خواهد خورد.
معمولا از ماشین های سنگ،برای سنگ زدن قطعاتی که قبلا به وسیله سایر ماشین های ابزار ،براده برداری شده است، استفاده می شود اصولا مقدار باری که برای سنگ زدن در نظر می گیرند بستگی به اهمیت مقدار دقت و اندازه قطعه خواهد داشت. همچنین می باید نوع عملیات قبلی را که صورت گرفته مورد توجه قرار داد.

خطرات و راه های پیشگیری:
1- متلاشی شدن سنگ سمباده: مهمترین حادثه در کار با ماشین های پرداخت، متلاشی شدن سمباده است. اغلب این ماشین ها از سرعت بالایی برخوردار بوده، تمایل به افزایش سرعت در همه حال وجود دارد. لذا طبق آئین نامه های حفاظتی ماشین های سمباده، سنگ های سمباده را نباید با سرعتی بیش از سرعت تعیین شده توسط سازنده آن، گرداند. این سرعت باید با خط خوانا روی سنگ نوشته شده باشد. سنگ هایی که سرعت مجاز روی آنها نوشته نشده، نباید بکار برد.
اساسی ترین نکته حفاظتی در ارتباط با پیشگیری از متلاشی شدن سنگ های سمباده، ساختن هر چه قوی تر، طبیعت و خواص مواد تشکیل دهنده آنهاست.
متلاشی شدن سنگ سمباده ممکن است سبب مرگ و یا جراحات عمده کلیه افرادی که در اطراف هستند، شده، خسارت عمده ای به سایر وسایل و تسهیلات وارد سازد. با وجود توصیه های ایمنی که از سوی سازنده ارائه می شود، چنانچه رعایت نکات ایمنی از سوی کارگر صورت نگیرد، احتمال متلاشی شدن سنگ سمباده در حین کار وجود دارد. عمده ترین این نکات به شرح زیر است:
الف- جابجایی و نگهداری سنگ سمباده به طریق صحیح
ب- بررسی سنگهای جدید و نو از لحاظ ترک و شکستگی
ج- آزمایش سنگ جدید قبل از استفاده با بیشترین سرعت
د- سوار کردن مناسب سنگ
ه- رعایت سرعت مجاز
و- راحتی کار
ز- حفاظ گذاری
2-جراحات چشمی: پرتاب خرده فلزات و مواد ساییده شده، در این نوع فعالیت ها عادی است. لذا استفاده از عینک حفاظتی توصیه می شود. البته استفاده از حفاظ های شفاف ثابت در رو ی دستگاه، خصوصاً دستگاههای ثابت، برای جلوگیری از برنامه ها ضروری است.
3- آتش سوزی: در پرداخت کاری و ساییدن آلیاژهای منگنز و آلومینیوم، خطر آتش سوزی بسیار زیاد است، مگر آنکه رعایت کامل اصول ایمنی صورت گیرد. نکات عمده در کاهش آتش سوزی، عبارت است از: تهویه هوای محل و اطمینان از عدم وجود گرد و غبارهای قابل انفجار و اشتعال.
4- خطرات سلامتی: عمده ترین خطر برای تندرستی، کارگران درگیر با فعالیت پرداخت کاری و سباب، سیلیکوزیس، می باشد. لذا علاوه بر تهویه مناسب، استفاده وسایل حفاظت از دستگاه تنفس توصیه می شود.

7-7- خطر برق گرفتگی و سوختگی در هنگام کار روی وسایل و تابلوهای برق
بارزترین خطری ک استفاده از انرژی الکتریکی ایجاد می کند عبارتند از:
1- خطرات ناشی از تولید حرارت نامطلوب
2- برق گرفتگی

مقاومت بدن انسان در مقابل برق: بدن انسان دارای ساختمان فیزیولوژیکی مخصوصی است که کمابیش هادی جریان برق می باشد لذا بدن انسان دارای مقاومتی است و زمانی انسان دچار برق گرفتگی می شود که دو نقطه از بدن انسان با دو نقطه از یک سیستم الکتریکی که در ولتاژهای مختلف بین این دو نقطه برقرار گردد.
مقاومت بدن افراد مختلف با هم فرق می کند. همچنین مقاومت مسیر عبور جریان در قسمت های مختلف بدن متفاوت است. ولی چیزی که کاملاً مشخص است پوست و استخوان، چربی و غضروف نسبت به عضلات و خون مقاومت بیشتری را در مقابل عبور جریان برق نشان می دهند و بزرگترین مقاومت بدن در بشر پوست می باشد که فاقد عصب و رگهای خونی است. به همین دلیل در ابتدا برق گرفتگی، که پوست محل ورود و خروج جریان سالم ایت جریان عبوری کمتر است ولی بعد از مدت کمی که لایه پوست از بین می رود جریان عبوری با توجه به پایین آمدن مقاومت بدن بیشتر می شود. در محیط های گرم و مرطوب که معمولاً با عرق کردن نیز همراه است مقاومت الکتریکی پوست خیلی کم می شود و برق گرفتگی شدیدتر خواهد بود.
به طور کلی عوامل زیر باعث تغییر مقاومت بدن انسان می شوند:
1- ضخامت پوست
2- وضع رطوبت، درجه حرارت و مقدار نمک پوست
3- سطح تماس پوست به قسمت برق دار
4- شدت جریان الکتریکی
5- مسیر عبور جریان
6- مدت عبور جریان
7- نوع جریان الکتریکی و فرکانس
وضع روحی شخص نیز ممکن است در تغییر مقاومت مؤثر باشد. خنده زیاد، هیجانات، گریه مقاومت بدن را کمتر از حالت آرام می نماید.
مقداری که از بابت جریان برق متناوب صنعتی (50تا 60هرتز) خطرناک شناخته می شود 30میلی آمپر تعیین گردیده است. این مقدار مورد قبول IEC نیز قرار گرفته است. البته این مقدارشدت جریانی است که باید فوراً قطع شده و بدن نمی تواند آن را به مدتی طولانی تحمل نماید.
(جریان یک لامپ 100واتی رشته ای در 220ولت، 45/0 آمپر می باشد که 15برابر جریان مجاز برق گرفتگی است 15=03/0 ÷45/0

خطر برق گرفتگی به دو صورت زیر بوقوع می پیوندد:
1- تماس مستقیم
2- تماس غیرمستقیم
تماس مستقیم: هنگامی که سیستم کاملاً سالم بوده و انسان سهواً یا در اثر بی توجهی با هادی برقدار در یک یا دو نقطه تماس حاصل نماید اینگونه برق گرفتگی در اثر تماس مستقیم می کویند.
تماس غیرمستقیم: هنگامی که در اثر خراب شدن علیق بندی یا هر عت دیگر یک هادی برقدار با سطوح فلزی در دسترس مربوط یه سیستم با بدنه هادی مانند بدنه موتور، تابلوی برق یا دستگاه دیگری تماس حاصل نماید و در عین حال انسان با همان سطح فلزی در تماس باشد، به اینگونه برق گرفتگی در اثر تماس غیرمستقیم می گویند.
عوارض ناشی از برق گرفتگی: عوارضی که فرد پس از برق گرفتگی به آن مبتلا می شود عبارتند از:
1- اختلالات قلبی
2- اختلالات و ضایعات عصبی
3- اختلالات حسی
4- سوختگی در اثر برق گرفتگی
لازم به توضیح است که عوارض فوق الذکر باعث بوجود آمدن امراضی از قبیل:
1- دریچه قلب گشاد می شود و همچنین باعث انبساط قلب و لخته شدن خون میگردد.
2- اختلال مشاعر و هذیان گویی، سردرد عصبی و از دست دادن حافظه
3- باعث کور و کر شدن شخص برق گرفته می شود.
4- باعث سوختگی بدن مخصوصاً جایی که در تماس مستقیم با برق قرار گرفته می شود.

خصوصیات خطرناک نیروی برق:
برق گرفتگی میتواند در سه حالت باعث کشته شدن شخص شود:
1- به دلیل تماس مستقیم شخص با جریان الکتریکی باعث ایجاد اثر مستقیم بر قلب و دستگاه تنفس میگذارد.
2- با توجه به شدت جریان الکتریکی باعث می شود شخص که دچار برق گرفتگی می شود پرت شده و در صورتی که شخص بر روی ارتفاع بلند باشد باعث افتادن وی و نهایتاً موجب هلاکت وی می شود.
3- به دلیل تماس با بدن، شخص دچار سوختگی و جراحت می شود.
چگونگی و حالات برق گرفتگی:
1- تماس بدن با هر دو سیم فاز و نول
2- تماس یک فاز و یک نقطه با بدن و یا با زمین
3- تماس بدن با دستگاهی که جریان فاز به آن متصل است

نکات ایمنی مربوط به سیستم برق:
1- وسائل و ادوات الکتریکی باید دارای حفاظ بوده و طوری ساخته و نصب و بکار برده شود که خطر برق گرفتگی وجود نداشته باشد.
2- نصب و امتحان و یا تنظیم وسایل و ادوات الکتریکی باید فقط توسط اشخاصی که صلاحیت فنی آنها محرز باشد انجام گیرد و متخصص قبل از شروع به کار آن را مورد آزمایش قرار دهد.
3- پوشش ها و زره کابل های برق و لوله ها و بست ها و متعلقات و همچنین حفاظها و سایر قسمت های فلزی وسایل برقی که مستقیماً تحت فشار برق نیستند برای جلوگیری از بروز خطر احتمالی باید مجهز به سیستم اتصال به زمین مؤثر گردند، این سیستم به سیستم ارتینگ یا ارت موسوم است.
4- سیم های اتصال به زمین باید دارای ضخامت کافی و در نتیجه مقاومت کم باشند یا بتوانند حداکثر جریان احتمالی که در اثر از بین رفتن و یا خراب شدن عایق بوجود می آید استقامت داشته باشند. ضمناً باید در مدار جریان وسایل پیش بینی شود که در صورت پیدا شدن نقصی که موجب اتصال جریان برق به زمین گردد تمام مدار یا قسمت معیوب آن را قطع کند.
5- در نقاطی که احتمال صدمه به سیم های اتصال زمین می رود بایستی به وسیله مکانیکی آنها را محافظت نمود.
6- در مواردی که به کار بردن سیم اتصال به زمینی مؤثر مقدور نباشد باید جریانی با ولتاژ کمتر به کا برده شود.
7- در محیطهای آماده به اشتعال و همچنین در مجاورت مواد قابل اشتعال باید فقط از وسایل مخصوص الکتریکی متحرک استفاده شود که از لحاظ عدم ایجاد اشتعال اطمینان بخش باشد.
8- در مدت تعمیر و انجام کار روی شبکه برق باید آن را به وسیله کلید از منبع جریان قطع و به مین متصل نمود و در صورت لزوم بین سیم های شبکه نیز اتصال مستقیم برقرار کرد.
9- در محیطی که خطوط تحت فشار برق وجود دارد تعمیر یا نصب ماشین الات و دستگاهها یا سیم کشی یا هر عمل دیگر که ممکن است ایجاد برق گرفتگی نماید اکیداً ممنوع و فقط پس از قطع جریان برق انجام آن مجاز خواه بود.
10- سیم ها و کابل های برق دارای روپوش عایق مناسب با فشار الکتریسیته و سایر شرایط موجود(رطوبت و گرما – ضربه و سائیدگی و غیره) بوده و روی اصول فنی نصب و حتی الامکان در لوله یا کانال قرار گرفته باشند.
11- در کارگاهها و واحدهای صنفی که مواد قابل انفجار و یا گازهای قابل احتراق و مواد قابل اشتعال تولید می شود و یا وجود دارد اتصال های برقی به نحوی باشند که ایجاد جرقه ننماید.
بطور خلاصه روش های مهم که برای حفاظت شخص در مقابل برق گرفتگی بکار گرفته می شود روشهای زیر می باشد:
1- اتصال بدنه دستگاه به زمین
2- استفاده از ترانس ایزولمان یا تراس یک به یک
3- ایزوله کردن بدن شخص
4- رله های دیفرانسیلی یا رلۀ حفاظتی
وسائل برقی قابل حمل: محفظه و قطعات هادی ماشین های افزار باید اجباراً قبل از اینکه این دستگاهها به جریان برق متصل شوند بطور خودکار بوسیله پریزهای سه شاخه به زمین اتصال موثر الکتریکی داده شوند. اینگونه پریزها نبایستی امکان دهند که سیم بدنه به زمین یا یکی از فازها اتصال یابد. در صورتی که کار در محلی انجام می شود که پریز اتصال به زمین در دسترس نیست (نظیر کار در خارج از کارگاه) باید وسیله سیم جداگانه ای که یک سرآن به سیم اتصال بدنه دستگاه وصل می گردد سر دیگر آن را به پایه فلزی ساختمان که به زمین مربوط است اتصال داد. البته قبل از انجام کار با دستگاه باید اتصال یافتن بدنه آن را به زمین کنترل نمود.
سیم اتصال برای وسائلی که با فشار برق خیلی ضعیف کار می کنند و یا از روش دوبل ایزودلمان برای تغذیه و بکار انداختن آنها استفاده می شود لازم نیست.
در حالتی که از کابل های طویل برای به کار انداختن وسایل برقی استفاده می شود اطمینان حاصل کنید که سیم اتصال بدنه دستگاه به خوبی به مین اتصال یافته است.
همچنین مراقبت نمائید که جریان برق به قسمت مادگی پریز وارد شده باشد و سه شاخه پریز در قسمت دستگاه قرار داشته باشد. از وارد آوردن نیروی کشی به کابل برق اجتناب کنید. اینگونه وسایل باید همیشه بطور متناوب هرچند وقت یکبار بازرسی شوند و مخصوصاً از نظر وضع هادیها و عایق بندی آنها کنترل گردند.
دستگاههای الکتریکی ثابت: کلیه وسایل الکتریکی و تمام دستگاههایی که دارای ملحقات الکنریکی هستند بایستی دارای اتصال زمین باشند.در مورد دستگاه های الکتریکی ثابت باید محفظه موتورها و بدنه ماشین به طور موثر اتصال الکتریکی بدنه به زمین داشته باشند به طوری که ارتباط هدایت الکتریکی قسمت ها به هم وبه زمین تامین شده باشد. به طور کلی تاسیسات الکتریکی باید از لحاظ عایق بندی ونگهداری همیشه سالم وبدون عیب باشد معایب عایق کاری به محض اینکه ظاهر شود باید بلافاصله ترمیم گردد. اتصال زمین و وسائل حداقل سیم به زمین بایستی هرچند وقت یکبار مرطوب شود