اتوماسیون، شاخص¬های، سابقه¬ی، جمعیت¬شناختی، می¬باشد.، سروکار، بهره¬وری، هستند.، فرضیه اصلی، اداری،، پاسخ¬دهندگان، از:

(کارایی و اثربخشی) به عنوان متغیرهای وابسته در نظر گرفته می¬شوند. از آنجایی که تاثیر متغیرهای جمعیت¬شناختی بر بهره-وری هدف اصلی تحقیق نمی¬باشد، لذا این متغیرها به عنوان متغیرهای کنترلی در نظر گرفته می¬شوند. متغیرهای جمعیت شناختی مورد مطالعه عبارتند از: سن، جنسیت، سابقه کاری.
شکل ‏3 1، مدل مفهومی تحقیق را نشان می¬دهد. در شکل مذکور، متغیرهای جمعیت شناختی به عنوان متغیر بارز با مربع و سایر متغیرها (میزان استفاده از اتوماسیون اداری، بهره¬وری، کارایی و اثربخشی) به عنوان متغیر پنهان با بیضی مشخص شده-اند.

شکل ‏3 1: مدل مفهومی تحقیق

روش تجزیه و تحلیل داده ها
آمار توصیفی
قبل از پرداختن به هر گونه تحلیلی، لازم است که در مورد طبیعت داده¬ها نظیر میزان پراکندگی و میزان تمرکز آن¬ها اطلاعاتی را کسب نمود. برای این کار لازم است تا آن¬ها را در اعدادی خلاصه کنیم. این اعداد به شاخص¬های آماری معروف هستند. این شاخص¬ها به دو دسته تقسیم می¬شوند: شاخص¬هایی که گرایش به مرکز داده¬ها را اندازه می¬گیرند (شاخص¬های تمرکز) و شاخص-هایی که برای اندازه¬گیری تغییرپذیری داده¬ها به کار می¬روند (شاخص¬های پراکندگی). در این تحقیق از میانگین و انحراف استاندارد که به ترتیب جز شاخص¬های تمرکز و پراکندگی هستند، استفاده می¬شود.
یکی دیکر از روش¬های مفید در آماری توصیفی، استفاده از نمودارهای آماری برای ارائه بهتر نتایج می¬باشد. در این تحقیق از دو نمودار جعبه¬ای و میله¬ای در بخش آماری توصیفی استفاده خواهد شد. همچنین در بخش آمار استنباطی از نمودار مسیر برای نمایش ارتباط بین متغیرهای تحقیق استفاده خواهد شد.
مدل معادلات ساختاری
تکنیک مدل معادلات ساختاری (SEM) تنها به یک روش خاص اطلاق نمی‍شود. بلکه ترکیبی از رگرسیون، تحلیل مسیر و تحلیل عاملی است. در مدل معادلات ساختاری با دو گروه از متغیرها سروکار داریم: (I) متغیر قابل مشاهده (II) متغیر پنهان .
متغیرهای قابل مشاهده، در واقع همان داده‍های موجود هستند. در مقابل، متغیرهای پنهان متغیرهای غیرقابل مشاهده‍ای هستند که تنها از طریق متغیرهای قابل مشاهده، تحلیل می‍شوند. در تحقیق حاضر میزان استفاده از اتوماسیون اداری و میزان بهره¬وری (و اجزای تشکیل دهنده¬ی آن) جز متغیرهای پنهان می¬باشند. متغیر قابل مشاهده‍ای که در ارتباط با یک متغیر پنهان قرار دارد، تحت عنوان نشانگر شناخته می شود. متغیر پنهان را گاهی با عنوان فاکتور نیز بیان می کنند. این قابلیتِ SEM در تحلیل متغیرهای قابل مشاهده و پنهان، باعث می¬شود تا نسبت به روش های دیگر آماری نظیر طرح آزمایشات و رگرسیون که تنها با متغیرهای قابل مشاهده سروکار دارند، برتری داشته باشد. لازم به ذکر است که در مدل معادلات ساختاری این امکان وجود دارد که هر کدام از متغیرهای قابل مشاهده و پنهان، به عنوان متغیر پیشگو یا متغیر وابسته به کار برده شود.
مدل معادلات ساختاری به طور کلی شامل دو دسته از معادلات است:
مدل اندازه‍گیری: رابطه‍ی بین متغیرهای پنهان و متغیرهای نشانگر مربوط به هر یک از آن‍ها.
مدل ساختاری: روابط موجود بین متغیرهای پنهان
در برخی از منابع، روابط بین متغیرهای پنهان را تحت عنوان روابط درونی وروابط بین متغیرهای پنهان با متغیرهای قابل مشاهده‍ی مربوطه را با نام روابط بیرونی مطرح می‍کنند. مدل‍های بیرونی خود به دو دسته‍ی انعکاسی ، آگاهی بخش تقسیم می‍شوند. درمدل‍های بیرونی انعکاسی، متغیر پنهان به عنوان متغیر مستقل عمل می‍کند اما در مدل بیرونی آگاهی بخش، متغیر پنهان به عنوان متغیر وابسته ظاهر می‍شود.
برای برآورد مدل معادلات ساختاری، نرم افزارهای گوناگون نظیر LISREL، Amos، SmartPLS و … وجود دارد. در این تحقیق به منظور برآورد مدل و آزمون فرضیات تحقیق از نرم افزار Amos 20 استفاده خواهد شد. همچنین برای تحلیل توصیفی اطلاعات جمع¬آوری شده، نرم افزار SPSS 16 به کار گرفته خواهد شد. علاوه بر این، به منظور سازماندهی اطلاعات خام و برخی محاسبات اولیه از نرم افزار Excel 2007 بهره می¬جویم.

فصل چهارم یافته های تحقیق

مقدمه
داده¬ها به عنوان آگاهی¬های خام و پردازش نشده، ابتدایی¬ترین شناخت پژوهشگر پیرامون پاسخ¬های احتمالی هستند که در رابطه با مساله تحقیق مطرح شده¬اند. لذا پژوهشگر پس از دستیابی به داده¬ها، با توجه به ماهیت آن¬ها و ساختار و قالب فرضیه¬ها، با این سوال مطرح می¬شود که از چه طریقی این داده¬ها را طبقه¬بندی، پردازش و در نهایت تحلیل کند تا بتواند فرضیه¬ها را که حالت پاسخ¬های احتمالی و موقتی برای مساله¬ی تحقیق دارا هستند، تعیین تکلیف نماید.
برای تجزیه و تحلیل داده¬ها، با توجه به ماهیت آن¬ها، روش¬های مختلفی وجود دارد که پژوهشگر باید به کاربرد و سنخیت این روش¬ها توجه کند تا در نهایت بتواند استنتاج¬ها و نتیجه¬گیری¬های معتبر و دقیقی را به عمل آورد. روش تحقیق مجموعه¬ای از قواعد، ابزارها و راه¬های معتبر و نظام¬یافته برای بررسی واقعیت¬ها، کشف مجهولات و دستیابی به راه حل مشکلات است (عزتی، 1376، صفحه¬ی 20).
در این فصل ابتدا شاخص¬های توصیفی متغیرهای تحقیق ارائه شده سپس با استفاده از مدل معادلات ساختاری به آزمون فرضیات تحقیق می¬پردازیم. شاخص¬های توصیفی در حقیقت تنها به توصیف اطلاعات جمع¬آوری شده می¬پردازد در حالی که گروه دوم از تحلیل¬ها (مدل معادلات ساختاری) به بررسی فرضیات تحقیق پرداخته و در مورد پذیرش و یا رد آن¬ها تصمیم¬گیری می¬کند.

آمار توصیفی
این بخش به ارائه شاخص¬های توصیفی متغیرهای تحقیق اختصاص دارد. نخست به بررسی جمعیت¬شناختی نمونه می¬پردازیم. در پرسشنامه¬ی مورد استفاده برای جمع¬آوری داده¬ها علاوه بر سوالات مربوط به مولفه¬های بهره¬وری و میزان استفاده از اتوماسیون اداری، سه سوال نیز برای جمع¬آوری اطلاعات جمعیت¬شناختی پاسخ¬دهندگان تعبیه شده است. این اطلاعات عبارتند از: سن، جنسیت و سابقه¬ی کاری افراد.
از مجموع 95 نفر پاسخ دهنده¬، 24 نفر (3/25 درصد) زن و بقیه (7/74) مرد هستند. جدول ‏4 1، توزیع فراوانی پاسخ¬دهندگان را از نظر جنسیت نشان می¬دهد.
جدول ‏4 1: توزیع فراوانی افراد از نظر جنسیت
متغیر سطوح متغیر فراوانی درصد فراوانی
جنسیت زن 24 3/25
مرد 71 7/74

نمودار دایره¬ای زیر، درصد مردان و زنان را به تصویر کشیده¬ای است.

شاخص¬های توصیفی سن و سابقه¬ی کاری پاسخ¬دهندگان در جدول ‏4 2 گزارش شده است.
جدول ‏4 2: شاخص های توصیفی سن و سابقه کاری پاسخ دهندگان

متغیر تعداد مشاهدات مینیمم ماکسیمم میانگین انحراف استاندارد
سابقه¬ی کاری 95 2 25 93/11 36/5
سن 95 25 53 78/38 84/6
بر اساس نتایج جدول فوق، کم تجربه¬ترین فرد نمونه دارای 2 سال و مجرب¬ترین فرد نیز دارای 25 سال سابقه¬ی کار می¬باشد. به طور متوسط، سابقه¬ی کاری افراد 93/11 سال با انحراف استاندارد 36/5 سال می¬باشد. جوان¬ترین فرد نمونه دارای 25 سال و مسن¬ترین نیز 53 ساله می¬باشد. میانگین سنی افراد 78/38 سال با انحراف استاندارد 84/6 سال است.
در این تحقیق علاوه بر متغیرهای جمعیت¬شناختی با سه متغیر دیگر سروکار داریم. این متغیرها عبارتند از: میزان استفاده از اتوماسیون اداری، کارایی و اثربخشی. جدول ‏4 3، شاخص¬های توصیفی جواب¬های داده شده به سوالات این سه متغیر را نشان می¬دهد.
جدول ‏4 3: شاخص های توصیفی جواب های داده شده به سوالات مربوط به اتوماسیون اداری و مولفه های بهره وری
متغیر تعداد مشاهدات مینیمم ماکسیمم میانگین انحراف استاندارد
استفاده از اتوماسیون اداری 95 33/1 67/4 64/3 61/0
کارایی 95 67/1 89/4 70/3 68/0
اثربخشی 95 00/3 00/5 01/4 43/0

بر اساس نتایج بدست آمده، به طور متوسط کارکنان سازمان برق منطقه¬ای یزد از سیستم اتوماسیون اداری استفاده می¬کنند. و به عقیده¬ی آنان، این استفاده هم بر روی کارایی و هم بر اثربخشی سازمان اثرگذار می¬باشد (میانگین نظرات بزرگتر از عدد مبنای 3 بدست آمده است). نکته حائز در مورد این نتیجه آن است که این تنها یک نتیجه¬گیری توصیفی است و برای آزمون آن باید از روش¬های آمار استنباطی استفاده نمود که موضوع بخش بعد می¬باشد.

آزمون فرض
در این بخش به آزمون فرضیات تحقیق می¬پردازیم. برای این منظور از مدل معادلات ساختاری استفاده می¬شود.
آزمون فرضیه های اصلی
مدل مربوط به فرضیه¬های اصلی در شکل ‏4 1 نشان داده شده است.

شکل ‏4 1: نمودار مسیر مربوط به فرضیه های اصلی
نتایج حاصل از برآورد مدل مربوط به فرضیه¬های اصلی در جدول ‏4 4 نشان داده شده است.
جدول ‏4 4: نتایج حاصل از برآورد مدل مربوط به فرضیه های اصلی
فرضیه متغیر مستقل←متغیر وابسته ضریب مسیر سطح معناداری نتیجه
اصلی 1 اتوماسیون اداری←بهره¬¬وری 426/1 005/0 پذیرش فرضیه
اصلی 2 جنسیت←بهره¬¬وری 193/0- 051/0 رد فرضیه
اصلی 2 سن←بهره¬¬وری 021/0 000/0 پذیرش فرضیه
اصلی 2 سابقه¬ی کاری←بهره¬¬وری 007/0- 400/0 رد فرضیه

بر اساس نتایج مندرج در جدول فوق، استفاده از اتوماسیون اداری بر بهره¬وری سازمان تاثیر معناداری دارد ( ). این تاثیر در سطح خطای 05/0 معنادار تشخیص داده می¬شود (P<0.05). به عبارت دیگر با اطمینان 95/0 می¬توان پذیرفت که استفاده از اتوماسیون اداری سبب افزایش بهره¬وری می¬گردد. به این ترتیب فرضیه اصلی 1 مبنی بر "استفاده¬ی کارکنان سازمان برق منطقه¬ای یزد از سیستم¬های اتوماسیون اداری، سبب افزایش بهره¬وری سازمان می¬شود" پذیرفته می¬شود.
از بین سه متغیر جمعیت¬شناختی تنها تاثیر یک متغیر (سن) بر میزان بهره¬وری معنادار بوده است (P<0.05). و تاثیر دو متغیر دیگر (جنسیت و سابقه¬ی کاری) در سطح خطای 05/0 معنادار نبودند (P>0.05). به این ترتیب فرضیه اصلی 2 مبنی بر “متغیرهای جمیت¬شناختی بر بهره¬وری کارکنان سازمان برق منطقه¬ای یزد، اثر می¬گذارد” بر اساس متغیر سن پذیرفته و بر اساس دو متغیر جنسیت و سابقه¬ی کاری رد می¬شود.
مدل ¬نهایی مربوط به فرضیه¬های اصلی پس از حذف سوالات زاید (سوالاتی که دارای بار عاملی معنادار نبودند) و اصلاح مدل بر اساس شاخص¬های بهبود مدل در شکل ‏4 2 نشان داده شده است.

شکل ‏4 2: مدل نهایی مربوط به فرضیه های اصلی پس از اصلاح بر اساس شاخص های بهبود مدل
بر اساس بارهای عاملی متغیرهای نشانگر، سوالات 13، 14 و 16 از بین متغیرهای بارز مربوط به بهر¬وری و سوال 1 از بین متغیرهای بارز مربوط به اتوماسیون اداری حذف شدند. سایر سوالات باقیمانده همگی در سطح خطای 05/0 دارای ارتباط معنادار با متغیرهای پنهان خود هستند (P<0.05). به غیر از سوال 3 که در سطح خطای 1/0 معنادار می¬باشد (P<0.1).
آزمون فرضیه های فرعی
مدل مربوط به فرضیه¬های فرعی در شکل ‏4 3 نشان داده شده است.

شکل ‏4 3:نمودار مسیر مربوط به فرضه های فرعی
نتایج حاصل از برآورد مدل مربوط به فرضیه¬های فرعی در جدول ‏4 5 نشان داده شده است.
جدول ‏4 5: نتایج حاصل از برآورد مدل مربوط به فرضیه های فرعی
فرضیه متغیر مستقل←متغیر وابسته ضریب مسیر سطح معناداری نتیجه
فرعی 1-1 اتوماسیون اداری←کارایی 498/1 006/0 پذیرش فرضیه
فرعی 1-2 اتوماسیون اداری←اثربخشی 048/0- 350/0 رد فرضیه
فرعی 2-1 سن←کارایی 021/0 000/0 پذیرش فرضیه
فرعی 2-2 سن←اثربخشی 002/0- 285/0 رد فرضیه
فرعی 2-1 جنسیت←کارایی 033/0- 307/0 رد فرضیه
فرعی 2-2 جنسیت←اثربخشی 194/0- 055/0 رد فرضیه
فرعی 2-1 سابقه کاری←کارایی 007/0- 411/0 رد فرضیه
فرعی 2-2 سابقه کاری ←اثربخشی 004/0- 411/0 رد فرضیه

بر اساس نتایج مندرج در جدول فوق، استفاده از اتوماسیون اداری بر کارایی سازمان تاثیر معناداری دارد ( ). این تاثیر در سطح خطای 05/0 معنادار تشخیص داده می¬شود (P<0.05). به عبارت دیگر با اطمینان 95/0 می¬توان پذیرفت که استفاده از اتوماسیون اداری سبب افزایش کارایی می¬گردد. به این ترتیب فرضیه فرعی 1-1 مبنی بر "استفاده¬ی کارکنان سازمان برق منطقه¬ای یزد از سیستم¬های اتوماسیون اداری، سبب افزایش کارایی سازمان می¬شود" پذیرفته می¬شود.
علیرغم آنکه استفاده از سیستم¬های اتوماسیون اداری سبب افزایش معنادار در کارایی می¬گردد، اما نتیجه مربوط به آزمون فرضیه فرعی 1-2، تاثیر استفاده از سیستم¬های اتوماسیون اداری بر اثربخشی را رد می¬کند (P>0.05). به این ترتیب فرضیه فرعی 1-2 مبنی بر “استفاده¬ی کارکنان سازمان برق منطقه¬ای یزد از سیستم¬های اتوماسیون اداری، سبب افزایش اثربخشی سازمان می¬شود” رد می¬شود.
از بین سه متغیر جمعیت¬شناختی تنها تاثیر یک متغیر (سن) بر مولفه¬ی کارایی معنادار بوده است (P<0.05). و در سایر موارد رابطه¬ی معناداری بین متغیرهای جمعیت¬شناختی و مولفه¬های بهره¬وری (کارایی و اثربخشی) در مشاهده نمی¬شود (P>0.05).
مدل ¬نهایی مربوط به فرضیه¬های فرعی پس از حذف سوالات زاید (سوالاتی که دارای بار عاملی معنادار نبودند) و اصلاح مدل بر اساس شاخص¬های بهبود مدل در شکل ‏4 4 نشان داده شده است.

شکل ‏4 4: مدل نهایی مربوط به فرضیه های فرعی پس از اصلاح بر اساس شاخص های بهبود مدل
بر اساس بارهای عاملی تمامی سوالات مربوط به مولفه¬ی کارایی در سطح خطای 05/0 معنادار می¬باشند (P0.05). همچنین سوالات مربوط به استفاده از اتوماسیون اداری در سطح خطای 05/0 (سوالات 2 و 3) و در سطح خطای 1/0 دارای بارهای عاملی معنادار می¬باشند (P0.1).

فصل پنجم بحث و نتیجه گیری

نتیجه گیری
گسترش جمعیت و بوجود آمدن زندگی اجتماعی از جمله عواملی است که سبب ایجاد و توسعه پدیده¬ای به نام سازمان می¬گردند. سازمان¬ها در ابتدا ساده بودند ولی به تدریج با افزایش شهرها و پیچیده شدن زندگی اجتماعی، سازمان¬ها کامل شدند.
کوشش¬های اقتصادی انسان همیشه و همواره معطوف بر آن بوده است که حداکثر نتیجه را از حداقل تلاش¬ها و امکانات به دست آورد. این تمایل را اشتیاق وصول به بهره¬وری افزون¬تر می¬نامند. بهره¬وری یعنی استفاده بهینه از منابع گوناگون جهت تولید کالاها و خدماتی که رضایت مصرف¬کنندگان را جلب کند، رضایت شغلی کارکنان را به حداکثر برساند و مطلوبیت زندگی کارکنان را در همه¬ی ابعاد آن، افزایش دهد.
یکی از عواملی که نقش مهمی در افزایش بهره¬وری ایفا می¬کند، فن¬آوری اطلاعات است. از عمده دلایل کاربرد تکنولوژی اطلاعاتی در محیط¬های اداری، افزایش بهره¬وری کسانی است که در این ادارات کار می¬کنند. اتوماسیون اداری، ایده نوین است که عمر آن در ایران به بیش از یک دهه نمی¬رسد. اتوماسیون اداری، مشتمل بر تمام سیستم¬های الکترونیکی رسمی و غیررسمی بوده که به برقراری ارتباط اطلاعاتی بین اشخاص در داخل و خارج موسسه و بالعکس مربوط می¬شود.
در این تحقیق، تاثیر استفاده از سیستم¬های اتوماسیون اداری بر بهره¬وری کارکنان سازمان برق منطقه¬ای یزد مورد مطالعه قرار گرفت. برای این منظور از پرسشنامه¬ی محقق ساخته استفاده گردید. پرسشنامه¬ی مورد استفاده شامل سه بخش بود. بخش نخست به جمع¬آوری اطلاعات جمعیت¬شناختی اختصاص داشت. بخش دوم و سوم نیز به ترتیب سوالات مربوط به میزان استفاده از اتوماسیون اداری و بهره¬وری را در بر داشتند. در طراحی پرسشنامه¬ی مذکور از فاکتورهای معرفی شده توسط صرافی¬زاده و علیپور (1388) استفاده گردید.
با استفاده از فرمول ککران، تعداد 100 پرسشنامه (با احتساب بروز بی¬پاسخی احتمالی) در بین جامعه¬ی آماری توزیع شد که از این میان اطلاعات مربوط به تعداد 95 پرسشنامه وارد نرم¬افزار Excel 2007 شد. پس از محاسبات مقدماتی، تجزیه و تحلیل نهایی با استفاده از نرم¬افزارهای SPSS 16 و Amos 20 انجام شدند. روش¬های آماری مورد استفاده برای آزمون فرضیات تحقیق، شامل آمار توصیفی (میانگین، انحراف استاندارد، جداول فراوانی) و آمار استنباطی (مدل معادلات ساختاری) می¬باشد.
7/74 درصد از نمونه¬ی مورد